Biên dịch: Deep Tide TechFlow
Dẫn nhập Deep Tide: Ngày 6 tháng 3, Vitalik một lần nữa đăng bài dài chỉ ra rằng cộng đồng Ethereum từ lâu đã rơi vào định kiến tư duy "phụ thuộc đường dẫn": luôn cải tiến dần dần trên nền tảng hệ sinh thái hiện có, thay vì bắt đầu lại từ nguyên lý đầu tiên để tưởng tượng lại khả năng của lớp ứng dụng. Ông kêu gọi người Ethereum "cởi bỏ áo vest và cà vạt", với tâm thái táo bạo hơn, cởi mở hơn để xem xét lại DeFi, mạng xã hội phi tập trung, xác thực danh tính và cả vùng giao thoa giữa AI và quyền riêng tư.
Toàn văn như sau:
Tôi cho rằng, chúng ta trong thế giới Ethereum, nên giữ một tâm thái táo bạo hơn, cởi mở hơn trong nhiều việc — đặc biệt là ở lớp ứng dụng, và hai chiều kích cách chúng ta nhìn nhận vị trí của mình trong thế giới.
Các thuộc tính cốt lõi không thể thỏa hiệp: Chống kiểm duyệt, mã nguồn mở, quyền riêng tư, bảo mật (CROPS). Chúng ta không nên biến "tâm thái cởi mở" thành trạng thái khiến mọi người không nắm chắc được L1 còn giữ được những thuộc tính bảo mật nào sau một năm. Chúng ta không nên tự hỏi những câu như "Chúng ta có thực sự cần máy khách nhẹ để xác minh tính đúng đắn của chuỗi một cách không cần tin tưởng không?". Nhưng đặc biệt là ở lớp ứng dụng, và mặt giao diện giữa Ethereum với thế giới bên ngoài, chúng ta nên sẵn sàng hơn trong việc suy nghĩ lại căn bản các khái niệm, bước ra khỏi vùng an toàn.
Điều này bao gồm các vấn đề về hướng công nghệ, ví dụ: "Nếu sự phát triển của AI về cơ bản có nghĩa là tiện ích mở rộng trình duyệt và ví di động sẽ biến mất trong một năm, thì sao?"
Một ví dụ từ năm ngoái, là sự thay đổi tư duy — coi quyền riêng tư là ưu tiên hàng đầu ngang bằng với các thuộc tính bảo mật khác. Điều này ngụ ý một ngăn xếp ứng dụng Ethereum hoàn toàn khác, bởi vì cho đến nay toàn bộ ngăn xếp kỹ thuật chưa được xây dựng xung quanh quyền riêng tư. Được, vậy thì chúng ta hãy xây dựng một ngăn xếp ứng dụng Ethereum hoàn toàn khác!
Một ví dụ năm nay, là công việc ngày càng tăng về quyền riêng tư ở lớp mạng, cả trong và ngoài Quỹ Ethereum.
Điều này cũng bao gồm các vấn đề ở lớp ứng dụng, ví dụ: "Nếu phần còn lại của DeFi về cơ bản chỉ là thị trường tương lai phổ thông được xây dựng trên oracle phi tập trung chất lượng, và để người dùng tự tổ chức trên đó, thì sao?" và "Nếu oracle phi tập trung lý tưởng, chỉ là xác minh SNARK của LLM nhỏ M-of-N trên dữ liệu zk-TLS của một số trang tin tức chính thống, thì sao?"
(Nhân tiện, điều này liên quan với chủ đề AI: Một hậu quả mà AI mang lại là, nó đẩy "ứng dụng" từ các loại hành vi rời rạc có UI rời rạc, sang một không gian liên tục. Do đó, mô hình "xây dựng ít ứng dụng, dựa vào người dùng tự tổ chức trên đó" chắc chắn sẽ mở rộng như một mô hình.)
Một ví dụ khác năm nay, là suy nghĩ lại từ đầu về vai trò của L2 — L2 nào thực sự tạo ra sự cộng hưởng và gia tăng lớn nhất với Ethereum.
Điều này cũng liên quan đến mặt văn hóa. Đây là lý do quan trọng khiến bản thân tôi, @AyaMiyagotchi và những người khác liên quan sâu sắc đến "chuyện milady". Đúng, đó là một meme ngớ ngẩn dễ thương. Đúng, tôi thấy một số quan điểm chính trị của người ủng hộ milady thật đáng xấu hổ, đôi khi thậm chí là tâng bốc trắng trợn (tất nhiên cũng có những người ủng hộ milady khác hoàn toàn ngược lại). Nhưng ý nghĩa cốt lõi bên dưới, cái "thông điệp ẩn sau thông điệp" là: cởi bỏ áo vest và cà vạt. Nếu bạn mặc vest đeo cà vạt, thì hãy sẵn sàng nắm lấy ly rượu gần nhất, té nó lên áo vest và cà vạt của mình, khiến bản thân không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giật nó ra, lấy lại sự linh hoạt và tự do trọn vẹn của cơ thể. Lần tới khi bạn được mời tham dự những bữa tiệc tối trang trọng toàn người giàu đó, hãy thực sự tưởng tượng mình làm như vậy. Viết suy nghĩ định kiến "Tôi là một người đứng đắn" lên một tờ giấy, vo nó lại, đốt nó đi. Sự thanh tẩy tâm lý này, sẽ mang lại sự thanh tẩy trí tuệ — mở khóa khả năng sáng tạo lớn hơn, mở rộng biên giới của khả năng.
Quá lâu rồi, thuật toán của chúng ta trong Ethereum là: Chúng ta có hệ sinh thái hiện có này, bước logic tiếp theo là gì, để nó tốt hơn một chút? Bây giờ, thuật toán của chúng ta nên là: Chúng ta có L1 xuất sắc này, sẽ còn trở nên xuất sắc hơn nữa, chúng ta có một bộ công cụ ngày càng phong phú — cả được xây dựng bên trong hệ sinh thái của chúng ta lẫn từ bên ngoài — vậy thì, với tất cả những gì chúng ta nắm giữ ngày hôm nay, điều có giá trị nhất là gì?
Nếu bạn viết chương về ứng dụng trong sách trắng Ethereum năm 2014, suy nghĩ từ nguyên lý đầu tiên về những điều thực sự có ý nghĩa trong DeFi, mạng xã hội phi tập trung, xác thực danh tính, v.v., bạn sẽ viết gì? Ít nhất hãy thực hiện bước này: đặt lại tất cả các mối lo ngại phụ thuộc đường dẫn về 0, giả vờ như lượng sử dụng chuỗi Ethereum hôm nay là 0, bạn là người đầu tiên đề xuất hoặc xây dựng ứng dụng, hãy xem điều gì sẽ xuất hiện. Ngay cả khi bạn chính là người đang xây dựng các ứng dụng hiện có ngày nay, cũng hãy làm điều này.
Đây, chính là cách Ethereum trở nên mạnh mẽ trở lại.
Bình luận nổi bật:
@dcposch:
Đối với "ví" và các khía cạnh khác, đặt lại phụ thuộc đường dẫn — 100% đồng ý. Dù sao thì lượng sử dụng cũng gần như bằng 0, và nhiều quyết định sản phẩm ăn sâu hoàn toàn là sai.
Đối với việc đặt lại phụ thuộc đường dẫn trong tài chính off-chain — 100% phản đối.
"Tín hiệu tiền tệ" thực sự có thể mang lại giá trị giải phóng cho 100 triệu người dùng, chắc chắn liên quan đến sự tích hợp mượt mà với kênh fiat và tài sản của bên phát hành, điều này là không thể chối cãi. Nó không cần dừng lại ở đây, cũng không cần bị khóa chặt vào những thứ này. Nó có thể là mã nguồn mở, về quyền riêng tư, khả năng tiếp cận, chống kiểm duyệt đều tốt hơn một cách thực chất. Nhưng nó phải tôn trọng sự phụ thuộc đường dẫn cụ thể này — nếu không, chúng ta sẽ bị mắc kẹt trên hòn đảo geek tự giải trí một mình.
@vitalikburterin:
Vâng, tôi hoàn toàn đồng ý, các ứng dụng thanh toán/ví/sản phẩm dạng Agent hướng đến người dùng chính thống tích hợp với tài chính truyền thống, cho phép người dùng gửi và rút tiền, điều đó hoàn toàn hợp lý.
Phụ thuộc đường dẫn mà tôi mong muốn chúng ta thoát khỏi, chủ yếu là sự phụ thuộc vào lịch sử của chính hệ sinh thái ứng dụng/ví Ethereum.
Một ví dụ ngẫu nhiên: Nếu bạn chỉ làm một ứng dụng thanh toán, có thể khám phá việc hoàn toàn không để lộ địa chỉ 0x (có lẽ chỉ dùng địa chỉ dùng một lần khi nạp tiền, tất nhiên cũng phải có thể rút tiền đến địa chỉ của người khác), tất cả thanh toán đều được thực hiện bên trong Railgun hoặc Aztec.
