Tác giả:Zhao Ying, Wall Street News
Sự leo thang xung đột giữa Mỹ và Iran đang định hình lại sâu sắc cấu trúc thị trường dầu mỏ toàn cầu. Các quỹ đầu cơ đang đặt cược mạnh mẽ vào giá dầu Brent tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần một thập kỷ, trong khi tình trạng lưu thông qua eo biển Hormuz bị cản trở và nguồn cung nhiên liệu thắt chặt đang đẩy giá dầu và biên lợi nhuận lọc dầu cùng tăng vọt.
Theo Bloomberg đưa tin,tính đến tuần kết thúc ngày 14/7, các tổ chức quản lý tài sản đã tăng vị thế mua ròng dầu Brent lên 75.996 lot, lên 357.154 lot, đây là mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ tháng 12 năm 2016, đưa tổng vị thế tăng mạnh trở lại từ mức thấp nhất trong bảy tháng hồi tuần trước. Đồng thời, giá dầu thô đã tăng vọt trong 10 ngày qua lên mức cao nhất trong khoảng một tháng, sau khi giảm tích lũy khoảng 30% trong quý II.
Ngòi nổ trực tiếp cho đợt tăng vị thế này là việc Mỹ nối lại các cuộc tấn công quân sự vào Iran. Iran sau đó đã phản công các nước láng giềng Vùng Vịnh và tiến hành các cuộc tấn công trên biển vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, làm giảm mạnh lưu lượng thông qua tuyến đường huyết mạch trọng yếu này. Tâm lý nhà đầu tư đã đảo chiều mạnh mẽ chỉ trong một tuần ngắn ngủi - từ lo ngại về nguồn cung dư thừa trước đó, chuyển nhanh sang tranh nhau đóng các vị thế bán.
Vị thế đảo chiều nhanh chóng, bên mua trở lại thị trường
Mức độ tăng vị thế mạnh mẽ lần này của các quỹ đầu cơ là cực kỳ hiếm gặp trong lịch sử. Theo dữ liệu hàng tuần về hợp đồng tương lai và quyền chọn từ ICE Europe Futures được Bloomberg dẫn lại, mức tăng hàng tuần của vị thế mua dầu Brent đã lập kỷ lục cao nhất kể từ tháng 12/2016, kéo tổng vị thế từ mức thấp nhất trong bảy tháng quay trở lại.
Sự thay đổi này phản ánh sự biến động dữ dội trong tâm lý thị trường. Chỉ một tuần trước, các nhà đầu tư vẫn còn lo lắng về khả năng nguồn cung dư thừa; và khi Mỹ khởi động lại các hành động tấn công vào Iran, thị trường nhanh chóng chuyển hướng, lực lượng đóng vị thế bán trở thành động lực chủ đạo, thúc đẩy vị thế mua tích lũy nhanh chóng.
Hormuz bị cản trở, lợi nhuận nhiên liệu lập kỷ lục
Tác động của xung đột đối với thị trường nhiên liệu toàn cầu cũng rõ rệt không kém.Các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đã làm giảm mạnh lưu lượng qua tuyến hàng hải này trong 10 ngày qua, từ đó thắt chặt nguồn cung toàn cầu các sản phẩm dầu mỏ như dầu diesel, xăng, đẩy biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu toàn cầu lên mức cao kỷ lục.
Theo dữ liệu của Bloomberg, các quỹ đồng thời cũng tăng vị thế mua ròng dầu sưởi (heating oil) trên NYMEX lên 1.868 lot, nâng tổng vị thế lên 36.451 lot, mức cao nhất kể từ đầu giai đoạn bùng nổ chiến tranh với Iran hồi tháng 3. Mức tăng hàng tuần của vị thế mua ròng dầu diesel trên NYMEX cũng lập mức tăng lớn nhất kể từ trước khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 2.
Xuất khẩu Nga giảm mạnh, thêm gánh nặng cho nguồn cung
Tình trạng căng thẳng nguồn cung trên thị trường nhiên liệu không chỉ bắt nguồn từ tình hình Trung Đông. Theo Bloomberg, các cuộc tấn công kéo dài hàng tháng của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã khiến xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ của Nga sụt giảm mạnh, Moscow sau đó đã tuyên bố cấm xuất khẩu dầu diesel, càng làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.
Hai cú sốc nguồn cung chồng chất khiến thị trường diesel toàn cầu chịu áp lực đặc biệt, phần nào lý giải tại sao biên lợi nhuận lọc dầu có thể tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong thời gian ngắn và thu hút dòng vốn tiếp tục đổ vào các vị thế mua liên quan.
