Tác giả:Triệu Dĩnh, Wall Street Kiến Văn
Xung đột Mỹ - Iran leo thang đang định hình sâu sắc cục diện thị trường dầu mỏ toàn cầu. Các quỹ phòng hộ đang đặt cược mạnh mẽ vào việc giá dầu Brent tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần một thập kỷ, trong khi việc lưu thông qua eo biển Hormuz bị cản trở và nguồn cung nhiên liệu thắt chặt đang đẩy cả giá dầu thô và biên lợi nhuận lọc dầu cùng tăng vọt.
Theo Bloomberg đưa tin, tính đến tuần ngày 14/7, các tổ chức quản lý tài sản đã tăng vị thế mua ròng dầu Brent thêm 75.996 lot lên 357.154 lot, mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ tháng 12/2016, đưa tổng vị thế nắm giữ bật tăng mạnh từ mức thấp nhất trong bảy tháng đạt được một tuần trước đó. Đồng thời, giá dầu thô đã tăng vọt trong 10 ngày qua lên mức cao nhất trong khoảng một tháng, sau khi giảm tích lũy khoảng 30% trong quý II.
Ngòi nổ trực tiếp cho đợt tăng vị thế này là việc Mỹ nối lại các cuộc không kích quân sự vào Iran. Iran ngay lập tức phản công các nước láng giềng vùng Vịnh và tiến hành các cuộc tấn công trên biển nhắm vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, làm giảm mạnh lưu lượng qua tuyến đường huyết mạch then chốt này. Tâm lý nhà đầu tư đảo chiều dữ dội chỉ trong vòng một tuần - từ lo ngại về dư thừa nguồn cung trước đó, nhanh chóng chuyển sang tranh nhau đóng vị thế bán.
Vị thế đảo chiều chóng vánh, phe mua quay trở lại thị trường
Mức độ tăng vị thế mua mạnh mẽ lần này của các quỹ phòng hộ là cực kỳ hiếm thấy trong lịch sử. Theo dữ liệu hợp đồng tương lai và quyền chọn hàng tuần của ICE Futures Europe được Bloomberg trích dẫn, mức tăng vị thế mua dầu Brent trong một tuần là cao kỷ lục kể từ tháng 12/2016, kéo tổng vị thế nắm giữ quay lại từ mức thấp nhất trong bảy tháng.
Sự thay đổi này phản ánh sự dao động dữ dội trong tâm lý thị trường. Chỉ một tuần trước, các nhà đầu tư vẫn còn lo lắng về nguy cơ dư thừa nguồn cung tiềm tàng; nhưng khi Mỹ khởi động lại các hành động tấn công vào Iran, thị trường nhanh chóng chuyển hướng, với việc đóng vị thế bán trở thành lực lượng chủ đạo, thúc đẩy vị thế mua tích lũy nhanh chóng.
Hormuz bị cản trở, lợi nhuận nhiên liệu lập kỷ lục
Tác động của xung đột đối với thị trường nhiên liệu toàn cầu cũng rất rõ rệt. Các cuộc tấn công của Iran nhắm vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 10 ngày qua đã làm giảm đáng kể lưu lượng qua tuyến đường hàng hải này, từ đó thắt chặt nguồn cung nhiên liệu thành phẩm toàn cầu như dầu diesel, xăng..., đẩy biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu toàn cầu lên mức cao kỷ lục.
Theo dữ liệu của Bloomberg, nguồn vốn cũng đồng thời tăng vị thế mua ròng dầu sưởi trên sàn New York Mercantile Exchange (Nymex) thêm 1.868 lot, đưa tổng vị thế nắm giữ lên 36.451 lot, mức cao nhất kể từ giai đoạn đầu chiến tranh Iran bùng nổ hồi tháng 3 năm nay. Mức tăng hàng tuần của vị thế mua ròng dầu diesel trên Nymex cũng là lớn nhất kể từ trước khi chiến tranh bùng nổ hồi tháng 2.
Xuất khẩu Nga giảm mạnh, áp lực nguồn cung thêm trầm trọng
Tình trạng căng thẳng nguồn cung trên thị trường nhiên liệu không chỉ bắt nguồn từ tình hình Trung Đông. Theo Bloomberg, các cuộc tấn công kéo dài hàng tháng của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã khiến xuất khẩu nhiên liệu thành phẩm của Nga sụt giảm mạnh, Moscow sau đó tuyên bố cấm xuất khẩu dầu diesel, càng làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.
Hai cú sốc nguồn cung chồng chéo đã đặc biệt gây áp lực lên thị trường diesel toàn cầu, và phần nào lý giải tại sao biên lợi nhuận lọc dầu có thể tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong thời gian ngắn, và thu hút nguồn vốn tiếp tục đổ vào các vị thế mua liên quan.
