Gần đây, trên thị trường có thảo luận về việc xuất hiện “hoạt động thu mua cổ phần của Unitree” ngoài sàn, với một số mức giá do các trung gian đưa ra cao vượt xa giá phát hành.
Liên quan đến vấn đề này, phóng viên của Shanghai Securities News đã xác minh từ nhiều nguồn bao gồm các tổ chức đầu tư, quỹ đầu tư tư nhân, công ty chứng khoán và các chuyên gia thị trường kỳ cựu. Tất cả đều phản hồi rằng chưa phát hiện tình trạng như vậy, các tin đồn liên quan cơ bản là vô căn cứ; đồng thời chỉ ra rằng các thỏa thuận và giao dịch tư nhân, ngoài sàn loại này có vấn đề về tính tuân thủ quy định, nhà đầu tư rất dễ chịu tổn thất.
Là tổ chức bảo lãnh phát hành chính cho IPO của Unitree, CITIC Securities cũng nhắc nhở rằng giao dịch chứng khoán phải tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp, quy định và các quy tắc giao dịch thị trường chứng khoán, chỉ được thực hiện thông qua các kênh được pháp luật công nhận bằng tài khoản định danh. Công ty khuyến nghị không nên mù quáng chạy theo phong trào đầu cơ, cần kiên trì đầu tư hợp lý, đầu tư giá trị và đánh giá cẩn thận rủi ro đầu tư.
Giao dịch "thị trường chợ đen" là tin đồn vô căn cứ
Đối với tình trạng "giao dịch thị trường chợ đen" của Unitree gần đây, phóng viên đã xác minh với nhiều tổ chức đầu tư, quỹ đầu tư tư nhân, bộ phận quản lý tài sản của công ty chứng khoán. Các bên phản hồi: "Không nghe thấy, thực tế cơ bản không có chuyện này".
Một giám đốc quỹ đầu tư tư nhân cho biết, tình trạng thu mua cổ phiếu mới với giá thỏa thuận trước ngoài sàn trước đây chủ yếu là do một số ít trung gian nhắm vào một số cổ phiếu không thuộc thị trường Khoa học Công nghệ (STAR); việc Unitree có tồn tại giao dịch loại này hay không đều là tin đồn vô căn cứ, ngay cả nếu có cũng chỉ là trường hợp cực kỳ cá biệt, cực kỳ ít. "Không thể vì tin đồn của một vài cá nhân, những thỏa thuận tư nhân rải rác mà cho rằng đã trở thành tình trạng phổ biến."
Một nhân sự có liên quan tại Viện Nghiên cứu của Southwest Securities cho biết, giao dịch thị trường chợ đen trên thị trường A-share là hành vi nhỏ lẻ, chưa hình thành bầu không khí giao dịch thị trường quy mô hóa, thường xuyên hóa và không mang tính phổ biến trong ngành.
Một nhân sự liên quan trong mảng ngân hàng đầu tư của Guotai Junan Securities chỉ ra rằng loại thỏa thuận ngoài sàn này thiếu quy tắc khớp lệnh tập trung, cơ chế báo giá công khai và đảm bảo thanh toán tiêu chuẩn hóa; đồng thời, mức giá thu mua do trung gian đưa ra thường có sai lệch lớn so với giá giao dịch thực tế, thậm chí có thể tồn tại tình trạng "có giá mà không có thị trường, báo giá ảo". Phần lớn mức giá cao chỉ là báo giá thăm dò để thu hút, không phải là lệnh mua thực tế có thể thực hiện.
Đừng chạm vào "vạch đỏ" của luật pháp, quy định
Các chuyên gia thị trường chỉ ra rằng không loại trừ khả năng một số nhà đầu tư đã nhầm lẫn loại giao dịch này với "giao dịch thị trường chợ đen" ở Hồng Kông, nhưng thực chất hai loại này có sự khác biệt cơ bản về cơ sở chế độ và trách nhiệm pháp lý.
Trên thị trường Hồng Kông, vào ngày giao dịch trước khi cổ phiếu mới chính thức niêm yết trên Sở Giao dịch Hồng Kông, trong khung giờ 16:15-18:30, thông qua hệ thống khớp lệnh nội bộ của công ty chứng khoán, một số nhà đầu tư có thể mua bán trước cổ phần mới đã trúng thầu.
"Loại giao dịch này ở Hồng Kông có quy tắc quy định rõ ràng và cũng thông qua hệ thống giao dịch của công ty chứng khoán, nhưng ngay cả như vậy, tính thanh khoản và minh bạch của nó đều thấp hơn đáng kể so với thị trường trong sàn, giá cả dễ biến động mạnh, tình trạng phá giá trong giao dịch thị trường chợ đen Hồng Kông không phải là hiếm." chuyên gia thị trường nói trên cho biết.
"Nhưng trên thị trường A-share, việc mua bán tư nhân cổ phiếu phát hành công khai hoặc thỏa thuận về lợi nhuận sau đó bản thân đã là đạp lên vạch đỏ về tuân thủ quy định", một chuyên gia pháp lý cho biết. Điều 37 Luật Chứng khoán quy định rõ ràng, chứng khoán phát hành công khai phải được giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán được thành lập hợp pháp hoặc tại các địa điểm giao dịch chứng khoán toàn quốc khác được Quốc vụ viện phê chuẩn; Điều 58 nghiêm cấm việc cho mượn tài khoản chứng khoán của mình hoặc mượn tài khoản chứng khoán của người khác để thực hiện giao dịch chứng khoán.
Nhiều nhân sự nghiên cứu và ngân hàng đầu tư từ các công ty chứng khoán đều cho biết, hành vi khớp lệnh tư nhân, không công khai giữa một số ít trung gian và các nhà đầu tư trúng thầu cá biệt này phải đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn như đối tác giao dịch không rõ năng lực, không có đảm bảo thanh toán tiền, thao tác tài khoản không đúng quy định, với những rủi ro nổi bật về tuân thủ quy định và pháp lý.
Một giám đốc quỹ đầu tư tư nhân cũng bổ sung: "Mô hình thu mua cổ phần này thường liên quan đến việc cho mượn, mượn tài khoản chứng khoán một cách gián tiếp, hoặc chuyển nhượng quyền lợi thu được từ IPO một cách tư nhân. Rất có thể bị coi là vô hiệu do bản thân thỏa thuận vi phạm luật pháp, quy định. Một khi xảy ra vấn đề vi phạm thanh toán, tranh chấp giao dịch, nhà đầu tư rất có thể không thể bảo vệ quyền lợi của mình thông qua con đường tư pháp."
Cảnh giác với rủi ro đầu cơ
Trước thông tin về giao dịch "thị trường chợ đen" cổ phiếu mới lần này, cũng có ý kiến diễn giải nó như một tín hiệu cho thấy cổ phần khan hiếm và giá cổ phiếu sau khi niêm yết sẽ tăng mạnh.
Liên quan đến điều này, các chuyên gia thị trường kêu gọi nhà đầu tư xem xét một cách hợp lý. Là một doanh nghiệp "ngôi sao" trong lĩnh vực robot, việc niêm yết lần này của Unitree là một minh chứng quan trọng khác về việc thị trường vốn phục vụ công nghệ cứng, hỗ trợ phát triển kinh tế thực, nhận được sự quan tâm rộng rãi từ các bên. Tuy nhiên, đồng thời, nhiều người đã liên hệ trực tiếp giữa "tỷ lệ trúng thầu thấp" với việc giá cổ phiếu của công ty sau khi niêm yết "tăng vọt", điều này cần được suy xét thận trọng. Một nhân sự tổ chức cho biết, "cái gọi là trung gian đầu cơ cổ phiếu mới thực chất cũng giống như cá cược trên mạng ngầm".
Xét về giá phát hành lần này, Unitree định giá phát hành niêm yết là 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu, tương ứng với tỷ lệ P/E dựa trên lợi nhuận năm 2025 là 219 lần, cao hơn nhiều so với tỷ lệ P/E trung bình ngành là 38 lần.
"Mức giá này cũng là kết quả đấu tranh cân nhắc đầy đủ của các bên về vị thế ngành, thực lực nghiên cứu phát triển, tiềm năng phát triển của doanh nghiệp. Nó đã phản ánh khá đầy đủ giá trị đầu tư của công ty trong tình hình cơ bản hiện tại." một quản lý quỹ đầu tư công cho biết. "Tỷ lệ trúng thầu chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như quy mô phát hành, số lượng đăng ký mua, nhưng nhu cầu đăng ký mua và tâm lý thị trường không phải bất biến, không thể từ đó suy luận trực tiếp rằng giá cổ phiếu của công ty sau khi niêm yết ngay lập tức sẽ tăng mạnh".
Trên thực tế, các bên trên thị trường cũng đang thận trọng quan sát biểu hiện thị trường của Unitree sau khi niêm yết: phe lạc quan kỳ vọng vào khả năng sinh lời và lợi thế tự nghiên cứu toàn diện của công ty, cũng như không gian xa cho lĩnh vực trí tuệ thể hiện (embodied AI); phe thận trọng quan tâm đến tính ổn định của kết quả kinh doanh, triển vọng triển khai thương mại hóa, tính bền vững của tăng trưởng cao.
Thực chất, việc định giá phát hành của doanh nghiệp về bản chất là kết quả đấu tranh cân nhắc đầy đủ của các bên dựa trên giá trị công ty, phản ánh kỳ vọng giá trị hiện tại của công ty từ các tổ chức thị trường chuyên nghiệp. Giao dịch "đầu cơ" là sự suy đoán chủ quan về giá cổ phiếu niêm yết của doanh nghiệp bên ngoài các tổ chức chuyên nghiệp. "Loại giao dịch ngoài sàn này không có tiêu chuẩn định giá thống nhất, hoàn toàn dựa vào việc thương lượng giá tư nhân giữa bên mua, bên bán và trung gian, tính tùy ý trong báo giá khá mạnh, có thể tách rời giá trị cơ bản thực tế của công ty, dẫn đến tình trạng định giá ảo." một nhân sự có liên quan tại Viện Nghiên cứu của Southwest Securities cho biết.
Một nhân sự ngân hàng đầu tư của Guojin Securities cũng chỉ ra thêm, "Việc định giá bởi 'đầu cơ' có khối lượng và tỷ trọng giao dịch thực tế cực nhỏ, ảnh hưởng rất hạn chế đến xu hướng giá cổ phiếu, không thể coi tình trạng cực kỳ cá biệt tương đương với kỳ vọng giá của thị trường thứ cấp."
Thực tiễn đã chứng minh vô số lần rằng, khi không có sự hỗ trợ của yếu tố cơ bản, ngay cả khi giá cổ phiếu công ty tăng trong ngắn hạn, cũng sẽ đón nhận sự điều chỉnh về định giá trong thời gian dài hơn. Trong quá trình này, các nhà đầu tư mua vào ở đỉnh rất có thể phải chịu tổn thất không nhỏ. Về lâu dài, điều này không chỉ làm gia tăng làn sóng đầu cơ ngắn hạn, đầu cơ cổ phiếu mới trên thị trường, mà còn không có lợi cho việc nâng cao tính linh hoạt và niềm tin của thị trường vốn.
Chủ tịch, Tổng giám đốc kiêm Giám đốc Công nghệ của Unitree, ông Vương Hưng Hưng cũng chỉ ra trong roadshow IPO, "Chúng tôi hy vọng các bạn nhà đầu tư mua cổ phiếu của công ty chúng tôi vì đồng tình với giá trị của công ty, chứ không phải để đầu cơ."
Liên quan đến điều này, nhiều chuyên gia được phỏng vấn đều nhắc nhở nhà đầu tư rằng, trước sự ồn ào về việc "thu mua của đầu cơ" ngoài sàn, hãy thêm một chút lý trí và bình tĩnh, kiên trì tham gia đầu tư một cách hợp pháp, tuân thủ quy định thông qua tài khoản chứng khoán định danh cá nhân; chỉ có đầu tư hợp lý, quyết định thận trọng, mới là con đường lâu dài. Đồng thời, một chuyên gia pháp lý cũng cho biết, "những thao túng trong bóng tối như vậy không loại trừ khả năng phía sau còn có chuỗi lợi ích dài hơn, đối với những hành vi thao túng thị trường thông qua việc kích động tâm lý, kiểm soát cổ phần, cơ quan quản lý sẽ kiên quyết điều tra xử lý nhanh, duy trì trật tự giao dịch thị trường".
