Mỹ tiêu thụ khoảng 6% đến 7% đồng toàn cầu, nhưng lượng tồn kho đồng tại Sàn giao dịch hàng hóa New York (COMEX) đã chiếm gần 70% tổng lượng tồn kho tại ba sàn giao dịch hàng hóa lớn nhất thế giới. Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại Ngân hàng Saxo, cho biết tỷ lệ này là chưa từng có.
Yếu tố thúc đẩy trực tiếp là rủi ro thuế quan. Bộ Thương mại Mỹ đề xuất đánh thuế nhập khẩu đồng tinh luyện theo từng giai đoạn: 15% vào năm 2027 và tăng lên 30% vào năm 2028. Chính phủ Mỹ đã vượt quá thời hạn tự đặt ra hơn bảy tuần mà vẫn chưa quyết định. Các thương nhân không còn chờ đợi, bởi phép tính rất đơn giản: đưa đồng vào Mỹ trước khi thuế quan có hiệu lực, một khi có hiệu lực, giá trị đồng sẽ tăng lên. Hansen nói: "Nếu có thể mua được đồng, bạn sẽ muốn chuyển nó vào lãnh thổ Mỹ để phòng ngừa việc tăng thuế quan, bởi vì điều đó có nghĩa là giá trị của đồng sẽ tăng lên."
Một lực kéo khác đến từ châu Á. Hansen cho biết, nhu cầu của Trung Quốc đã phục hồi, Trung Quốc đang ở tiền tuyến của quá trình chuyển đổi năng lượng, nhu cầu đồng vẫn mạnh mẽ bất chấp thị trường bất động sản trầm lắng.
Hansen thừa nhận rằng lượng đồng Mỹ tích trữ cuối cùng có thể quay trở lại. Nếu giá bên ngoài nước Mỹ tăng đủ cao, hướng chênh lệch lợi nhuận đảo ngược, kim loại sẽ lại chảy ra ngoài. Nhưng một lượng lớn đồng đã đổ vào Mỹ vào năm ngoái trước khi thông báo thuế, thông báo sau đó bị trì hoãn, và trong nhiều tháng sau đó hầu như không có đồng nào rời đi. "Có rủi ro là tất cả đồng được chuyển vào Mỹ đang trở thành kim loại bị mắc kẹt, sẽ tiếp tục làm căng thẳng nguồn cung cho phần còn lại của thế giới," Hansen nói.
Số liệu tồn kho từ Sàn giao dịch kim loại London (LME) vào thứ Hai cho thấy tổng lượng tồn kho đồng là 207.825 tấn, trong đó 104.750 tấn đã bị hủy, khoảng 63% ở các kho tại Mỹ. Đồng giao ngay so với hợp đồng ba tháng đang ở mức cao hơn 535 USD mỗi tấn, mức chênh lệch rộng nhất kể từ năm 2021. Hansen cho rằng điều này phản ánh việc bù đắp vị thế bán hơn là sự thiếu hụt thực sự. "Các tổ chức lớn đã rời khỏi thị trường từ lâu, thứ thúc đẩy mức chênh lệch này có thể chỉ là một khối lượng tương đối nhỏ." Khi mức chênh lệch đạt mức tương tự vào năm 2021, LME đã can thiệp khẩn cấp. Hansen dự đoán lần này sẽ không như vậy. "Đồng là chuẩn mực toàn cầu," ông nói.
Phía cung cũng không lạc quan. Báo cáo của Tập đoàn BHP cho thấy, doanh thu từ đồng chiếm hơn một nửa tổng doanh thu của công ty lần đầu tiên trong lịch sử, nhưng sản lượng tại các hoạt động ở Chile đã giảm do chất lượng quặng suy giảm. Ủy ban Đồng Quốc gia Chile dự kiến sản lượng đồng của Chile năm nay sẽ giảm 2,6%.
Hansen giải thích, vấn đề nằm ở việc thực hiện chậm chạp: mất nhiều năm từ khi phát hiện mỏ đến lô kim loại đầu tiên, các công ty khai thác mỏ trong vài năm qua tập trung vào hợp nhất hơn là mở rộng, chất lượng quặng giảm, chi phí năng lượng và thép tăng. Giám đốc điều hành của BHP đưa ra chi phí thay thế: xây dựng mỏ đồng mới từ 16.000 đến 30.000 USD mỗi tấn, mua lại công ty sở hữu mỏ đồng hiện có vượt xa 100.000 USD mỗi tấn.
Phía cung khó có thể phản ứng nhanh chóng, việc tập trung tồn kho cực đoan ở Mỹ có thể tiếp tục làm căng thẳng nguồn cung cho phần còn lại của thế giới.
