Ai được mệnh danh là người đầu tiên trong ngành AI với kiểu "nhảy việc như boomerang"?
Trước mặt bạn đây là cựu nhà khoa học nghiên cứu cấp cao tại Google Brain, cựu Phó chủ tịch nghiên cứu Hậu huấn luyện tại OpenAI, cựu đồng sáng lập kiêm CTO của Thinking Machines Lab, cựu người phụ trách thương mại hóa OpenAI Codex, và hiện tại là Phó chủ tịch nghiên cứu tại Google DeepMind – Barret Zoph.
(Ở đây không đủ chỗ cho nhiều người thế này.gif)
Nếu bạn vẫn chưa nhớ ra anh ấy là ai, thì chính anh ấy là người lần đầu tiên trên thế giới trình diễn khả năng gọi video của ChatGPT trong buổi ra mắt GPT-4o “Her”.
Do vấn đề độ trễ mạng, anh ấy còn bị ChatGPT gọi là "một cái bàn bằng gỗ".
Từ người tiên phong Tìm kiếm Kiến trúc Mạng nơ-ron đến người đứng đầu Hậu huấn luyện
Sự nghiệp của Barret Zoph không mấy bình thường, thậm chí anh ấy không có bằng tiến sĩ, nhưng lại ngồi vào vị trí Phó chủ tịch nghiên cứu và CTO.
Sau khi tốt nghiệp cử nhân tại USC năm 2016, anh ấy tham gia chương trình Residency của Google Brain, hợp tác với Quoc Le và công bố bài báo "Neural Architecture Search with Reinforcement Learning", có thể nói đã tham gia khai phá lĩnh vực Tìm kiếm Kiến trúc Mạng nơ-ron (NAS).
Công việc của anh không dừng lại ở tìm kiếm kiến trúc.
Tháng 1/2021, anh cùng William Fedus và Noam Shazeer hợp tác công bố Switch Transformer, mô hình đầu tiên đạt được huấn luyện ổn định ở quy mô nghìn tỷ tham số, sau này được xem là tài liệu tham khảo tiêu chuẩn cho thiết kế Transformer thưa thớt.
Năm 2022, sau khi rời Google gia nhập OpenAI, anh nhanh chóng thăng tiến lên vị trí Phó chủ tịch nghiên cứu, tập trung vào nghiên cứu hậu huấn luyện bằng học tăng cường.
Giai đoạn hậu huấn luyện bao gồm căn chỉnh mô hình, tuân theo chỉ dẫn, sử dụng công cụ và mài giũa khả năng hướng đến người dùng, đây là bước then chốt biến mô hình cơ bản thành sản phẩm có thể sử dụng.
USC sau này trong tài liệu quảng bá chính thức đã liệt kê anh vào danh sách cựu sinh viên "mở đường cho ChatGPT", cùng hàng với hai tác giả của kiến trúc Transformer.
Tháng 10/2024, cựu CTO của OpenAI Mira Murati rời đi. Đầu năm 2025, bà cùng Zoph và sáu người khác đồng sáng lập Thinking Machines Lab.
Zoph đảm nhận vai trò Đồng sáng lập kiêm CTO, tuy nhiên chưa đầy một năm, đã xuất hiện vết nứt.
Tháng 1/2026, Zoph cùng một đồng sáng lập khác là Luke Metz và nhân viên thời kỳ đầu Sam Schoenholz cùng lúc rời Thinking Machines Lab, quay trở lại OpenAI.
Theo báo cáo của Wall Street Journal, Murati sau đó thông báo với nhân viên đã chấm dứt hợp đồng lao động với Zoph, với lý do liên quan đến "hiệu suất, hành vi và vấn đề niềm tin". Bài báo còn tiết lộ, trong thời gian làm việc, Zoph có một mối quan hệ chưa được công bố với một nhân viên, và trách nhiệm của anh sau đó đã bị thu hẹp.
Bản thân Zoph đưa ra một phiên bản khác:
Trước khi bị sa thải, Zoph, Metz và Schoenholz ba người đã trực tiếp gặp mặt Murati, yêu cầu giao toàn bộ quyền quyết định kỹ thuật cho Zoph nắm giữ. Anh cho rằng Murati chỉ tuyên bố sa thải sau khi biết anh có kế hoạch rời đi, việc thu hẹp trách nhiệm chỉ là sắp xếp tạm thời.
Sau khi trở lại OpenAI, vai trò của Zoph đã thay đổi. Anh không còn phụ trách nghiên cứu kỹ thuật nữa, mà được sắp xếp thúc đẩy khách hàng doanh nghiệp sử dụng sản phẩm lập trình Codex.
Vài tháng sau, anh lại một lần nữa rời OpenAI để gia nhập Google, tiếp tục phụ trách nghiên cứu học tăng cường và hậu huấn luyện.
Nhân tài AI chuyển nhượng như cầu thủ bóng đá
Thời điểm Zoph trở lại Google có chút đáng suy ngẫm.
Google DeepMind đang trải qua thời kỳ biến động nhân sự dữ dội nhất trong ba năm qua.
Đầu tháng 8, người sáng lập Demis Hassabis từ chức quản lý hàng ngày, chuyển sang làm Chủ tịch Google DeepMind và Nhà khoa học trưởng của Alphabet.
Cùng ngày, Jeff Dean - người đã làm việc tại Google 27 năm, thông báo rời đi, cùng với đồng nghiệp kỳ cựu Sanjay Ghemawat, Oriol Vinyals, và Quoc Le - người cùng Zoph khai phá NAS năm xưa, cùng nhau thành lập công ty nghiên cứu AI Discovery Loop.
Trước đó vào tháng 6, đồng phụ trách Gemini, tác giả của Transformer Noam Shazeer rời Google đến OpenAI, còn John Jumper - người nhận giải Nobel Hóa học 2024 nhờ công trình AlphaFold, thì đến Anthropic.
Phân tích từ công ty tình báo dữ liệu Zeki Data cho thấy xu hướng rộng lớn hơn:
Tỷ lệ dòng chảy nhân tài Nghiên cứu và Kỹ thuật cao cấp vào/ra DeepMind, đã giảm từ khoảng 12:1 trong quý II/2023 xuống còn khoảng 2:1 trong quý III/2026, nghĩa là cứ tuyển 2 người vào, thì có một người rời đi.
Để so sánh, tỷ lệ này của Anthropic cùng kỳ là 22:1, của OpenAI là 5.7:1.
Trong số những người rời DeepMind, khoảng 25% đến Anthropic, 21% đến Meta, 14% đến OpenAI.
Đồng thời, cơ cấu tổ chức cũng đang được điều chỉnh. Cuộc họp toàn thể ngày 6/8 tiết lộ, một số đội sẽ chuyển từ DeepMind sang hệ thống công ty Google, do Kavukcuoglu với tư cách Phó chủ tịch cấp cao tiếp quản vận hành hàng ngày của việc phát triển mô hình Gemini và nghiên cứu tiên phong.
Chu kỳ tuyển dụng bất thường kiểu "trông giống chuyển nhượng thể thao chuyên nghiệp hơn" này trên thị trường nhân tài AI, thường thấy ở những nhà lãnh đạo nghiên cứu cấp cao thực sự từng chủ trì huấn luyện quy mô lớn và quy trình hậu huấn luyện của các mô hình tiên phong, số lượng cực kỳ hạn chế.
Các yếu tố thúc đẩy dòng chảy nhân tài này còn nhiều hơn là chỉ tiền lương.
Theo phỏng vấn của Fortune với nhiều nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của DeepMind, lý do thúc đẩy việc rời đi bao gồm:
Đối thủ cạnh tranh chiêu mộ người bằng mức lương hậu hĩnh, sự bất mãn với vị trí của Google trong cuộc đua AI, tinh thần nội bộ trì trệ, và sức hấp dẫn của cổ phần trước khi niêm yết của OpenAI và Anthropic.
Khi Google ngày càng tập trung trọng tâm của DeepMind xoay quanh việc thương mại hóa Gemini, một số nhà nghiên cứu cho rằng kiểu khám phá khoa học thuần túy mang tính mở, chu kỳ dài đang bị chèn ép, và đây chính xác là tài sản cốt lõi thu hút nhân tài học thuật ban đầu của DeepMind.
Tài liệu tham khảo:
[1]https://x.com/barret_zoph/status/2092790775524516206
[2]https://viterbischool.usc.edu/news/2023/03/attention-is-all-you-need-usc-alumni-paved-path-for-chatgpt/
Bài viết này từ tài khoản công chúng WeChat "量子位", tác giả: Mộng Thần
