Tác giả: Matt Hougan, Giám đốc đầu tư của Bitwise
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Trong những tuần gần đây, trong các cuộc gặp gỡ với các nhà đầu tư tổ chức, câu hỏi tôi được hỏi nhiều nhất là: Chu kỳ bốn năm của Bitcoin có còn ý nghĩa tham khảo không?
Cái gọi là chu kỳ bốn năm, đề cập đến quy luật biến động trong lịch sử của Bitcoin là "ba năm tăng giá, năm thứ tư giảm mạnh".
Câu hỏi này vô cùng quan trọng, bởi vì theo logic của chu kỳ bốn năm, năm tới sẽ là một năm khó khăn đối với Bitcoin và toàn bộ thị trường tiền mã hóa.
Mặc dù tôi không thể dự đoán chính xác xu hướng giá của tiền mã hóa vào năm tới, nhưng tôi cho rằng, việc mù quáng tin tưởng một cách máy móc rằng chu kỳ bốn năm sẽ lặp lại là không sáng suốt. Xét cho cùng, chu kỳ bốn năm không phải là quy tắc vàng do vị thần tiền mã hóa khắc trên bảng đá, sự hình thành của nó thực chất bắt nguồn từ ba nhân tố thúc đẩy cụ thể:
-
Sự kiện Giảm một nửa Bitcoin (Halving): Phần thưởng khai thác trên blockchain Bitcoin giảm một nửa sau mỗi bốn năm.
-
Biến động lãi suất: Hai đợt tăng lãi suất vào năm 2018 và 2022, đều trở thành động lực thúc đẩy điều chỉnh thị trường tiền mã hóa.
-
Chu kỳ thị trường tăng vọt và sụp đổ: Các năm thị trường tiền mã hóa sụp đổ (2014, 2018, 2022), không có ngoại lệ nào không theo sau những năm tăng mạnh. Ví dụ, Bitcoin tăng 5530% vào năm 2013, tăng 1349% vào năm 2017 và tăng 57% vào năm 2021. Trong thời kỳ bùng nổ của thị trường, các hành vi gian lận và bong bóng đầu cơ không ngừng nảy sinh, và sự vỡ của bong bóng, chẳng hạn như cuộc đàn áp mạnh mẽ của cơ quan quản lý đối với ICO vào năm 2018, và sự sụp đổ đột ngột của sàn giao dịch FTX vào năm 2022, đều trực tiếp gây ra sự sụp đổ thị trường trong năm đó.
Ngày nay, ba nhân tố thúc đẩy này hoặc là sức ảnh hưởng đã giảm mạnh, hoặc là đang đi theo hướng hoàn toàn trái ngược với chu kỳ trước đây. Ảnh hưởng của việc Giảm một nửa Bitcoin đã không bằng bốn năm trước; lãi suất vào năm 2026 phần lớn sẽ giảm chứ không tăng; và thị trường tiền mã hóa năm 2025, cũng không xuất hiện kiểu tăng vọt cuồng nhiệt như trong chu kỳ trước đó.
Đồng thời, những lực lượng mang tính quyết định hơn, đặc biệt là sự tham gia ồ ạt của các nhà đầu tư tổ chức và sự hoàn thiện dần của chính sách quản lý, đang tích lũy sức mạnh vào năm 2026. Trong báo cáo "Dự báo thị trường năm 2026" mới nhất của chúng tôi, chúng tôi dự đoán Bitcoin sẽ lập kỷ lục mới vào năm tới. Hiện tại, tôi vẫn cho rằng đây là kết quả có khả năng xảy ra cao nhất.
Chu kỳ bốn năm sẽ được thay thế bằng gì?
Nếu nói chu kỳ bốn năm đã kết thúc, thì một câu hỏi hợp lý được đặt ra: Đối với thị trường tiền mã hóa năm 2026 và tương lai, chúng ta nên xây dựng khung tư duy mới nào?
Chu kỳ bốn năm từng cung cấp chỉ dẫn rõ ràng cho các nhà đầu tư. Việc xác định rõ hiện tại đang ở thời kỳ phục hồi thị trường, thị trường bò hay mùa đông tiền mã hóa, có thể giúp các nhà đầu tư kiên trì trong thị trường gấu và giữ được lý trí trong thị trường bò.
Vậy thì, ngày nay khung tư duy nào có thể thay thế nó?
Câu trả lời là: Cuộc chiến kéo dài mười năm.
Tôi biết, cách nói này nghe có vẻ không hấp dẫn bằng chu kỳ bốn năm. Nhưng hãy nghe tôi giải thích kỹ, bởi vì tôi tin chắc rằng đây mới là bản chất của thị trường hiện tại.
Cuộc chiến kéo dài (trường kỳ) là chỉ sự giằng co lâu dài giữa hai lực lượng: một là lực lượng thúc đẩy tích cực mạnh mẽ, lâu dài và tiến triển từ từ; lực lượng kia là lực lượng tác động tiêu cực bùng phát theo chu kỳ, ồ ạt nhưng không có sức bền.
Các lực thúc đẩy tích cực đang tích tụ động năng hiện nay bao gồm: sự bố trí gia tốc của các nhà đầu tư tổ chức, sự hoàn thiện liên tục của khuôn khổ quản lý, lo ngại về sự mất giá của tiền pháp định, và việc triển khai các ứng dụng thực tế như stablecoin, token hóa tài sản.
Mục tiêu của những xu hướng này là làm đảo lộn các hệ thống truyền thống đã ăn sâu như thị trường vốn, hệ thống thanh toán toàn cầu, chế độ tiền tệ quốc tế, và việc hoàn toàn định hình chắc chắn cần thời gian dài hơn mười năm. Và những dấu hiệu ban đầu của quá trình này đã xuất hiện khắp nơi: hàng chục tỷ đô la đổ vào ETF tiền mã hóa, các dự luật liên quan đến tiền mã hóa được thúc đẩy ổn định trong Quốc hội, quy mô thị trường stablecoin và token hóa mở rộng nhanh chóng, v.v.
Nhưng tiến lên chắc chắn sẽ gặp phải sức cản. Các lực tác động tiêu cực có thể xảy ra bao gồm: cú sốc kinh tế vĩ mô, làn sóng thanh lý vốn đòn bẩy, cũng như các sự kiện xấu như tấn công hacker, lừa đảo và bỏ trốn với tiền. Chu kỳ ảnh hưởng của những tác động tiêu cực này thường tính bằng vài tuần, vài tháng hoặc vài quý.
Nhìn chung, ảnh hưởng lâu dài của lực thúc đẩy tích cực vượt xa lực tác động tiêu cực, nhưng lực tác động tiêu cực bùng phát cực nhanh, có thể áp chế lực tích cực trong ngắn hạn. Sự sụp đổ thị trường vào ngày 10 tháng 10 năm 2025 là một trường hợp điển hình: một cú sốc vĩ mô gây ra thanh lý quy mô lớn các vị thế đòn bẩy tiền mã hóa, trực tiếp dẫn đến sự sụt giảm vách đá của thị trường.
Chính cấu trúc cuộc chiến kéo dài này đã tạo ra sự chia rẽ nghiêm trọng trên thị trường tiền mã hóa hiện nay: các nhà đầu tư nhỏ lẻ rơi vào tuyệt vọng sâu sắc, trong khi nhiều nhà đầu tư tổ chức lại tràn đầy niềm tin tăng giá. Nguồn gốc nằm ở chỗ, góc nhìn về thời gian của hai bên hoàn toàn khác nhau. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ tập trung vào những hậu quả của sự kiện thanh lý tháng 10; còn các tổ chức hướng tới viễn cảnh quy mô tài sản stablecoin vượt 3 nghìn tỷ đô la vào năm 2030.
Cả hai quan điểm đều có tính hợp lý của nó, chỉ là dựa trên thang đo thời gian khác nhau.
Ý nghĩa của cuộc chiến kéo dài đối với nhà đầu tư
Vài tháng trở lại đây, tôi luôn sử dụng khung "cuộc chiến kéo dài" để nghiên cứu và đánh giá thị trường, và thực tế đã chứng minh tư duy này có giá trị rất lớn. Cơ cấu cuộc chiến kéo dài dự báo thị trường sẽ có các đặc điểm sau:
-
Về lâu dài, lợi nhuận khả quan nhưng sẽ không quá khủng khiếp
-
Biến động tổng thể giảm
-
Điều chỉnh định kỳ từ 20% - 40%
Điều này có nghĩa là, các nhà đầu tư phải nghiêm túc xem xét từng đợt điều chỉnh thị trường, chúng có thể kéo dài trong một thời gian khá lâu. Nhưng chỉ cần nền tảng cơ bản vẫn mạnh mẽ, thì có thể tin chắc rằng giá cuối cùng sẽ phục hồi.
Nhìn lại quá khứ, tôi cho rằng thị trường tiền mã hóa đã chính thức bước vào giai đoạn chiến tranh kéo dài từ tháng 1 năm 2024 khi ETF spot Bitcoin được phê duyệt. Sự kiện mang tính bước ngoặt này đã mở ra làn sóng đầu tư tổ chức, và tôi cho rằng xu hướng này sẽ kéo dài suốt mười năm. Sự thật cũng đúng như vậy: Kể từ khi ETF niêm yết, giá Bitcoin đã tăng tích lũy 93%, trong đó trải qua ba đợt điều chỉnh sâu trên 20%.
Tôi cho rằng, trong một thời gian dài tới, thị trường sẽ duy trì đặc điểm lợi nhuận như vậy. Cuộc chiến kéo dài có lẽ không kịch tính như các chu kỳ tăng giảm đột biến trước đây, nhưng nó đánh dấu ngành công nghiệp tiền mã hóa đang trải qua một sự chuyển mình sâu sắc hơn. Khi một loại tài sản bước vào thời kỳ trưởng thành, thì thời đại của cuộc chiến kéo dài đã đến.
