Mặt tối của Altcoin

深潮Xuất bản vào 2025-12-11Cập nhật gần nhất vào 2025-12-11

Tóm tắt

Bài viết "Mặt tối của Altcoin" phân tích lý do khiến hầu hết các token tiền điện tử cuối cùng mất giá trị, chỉ với một số ít ngoại lệ như Hyperliquid. Nguyên nhân cốt lõi là xung đột cấu trúc giữa cổ phần công ty và người nắm giữ token. Hầu hết dự án vừa huy động vốn từ cổ phần, vừa phát hành token, dẫn đến mâu thuẫn: giá trị chảy về công ty (lợi nhuận, kiểm soát thuộc cổ đông) hoặc về giao thức (thu nhập, quyền quản trị cho token). Thông thường, cổ phần thắng thế, khiến token mất giá. Hyperliquid thành công nhờ tránh được vòng gọi vốn cổ phần, không có áp lực dẫn giá trị về công ty, mà dẫn toàn bộ giá trị kinh tế vào giao thức. Về mặt pháp lý, token không thể hoạt động như cổ phiếu (sẽ bị xem là chứng khoán nếu có cổ tức, quyền sở hữu), nên mô hình tối ưu là: công ty không thu nhập, giá trị về token thông qua cơ chế mua lại/đốt, không có cổ phần VC, DAO kiểm soát quyết định kinh tế. Các dự án có cổ phần VC, bán token riêng tư, cơ chế mở khóa cho nhà đầu tư, hoặc công ty giữ thu nhập, sẽ thất bại. Ngược lại, dự án dẫn giá trị trực tiếp vào giao thức, tránh VC, không mở khóa, và có lợi ích nhà sáng lập đồng nhất với người nắm token, sẽ thành công. Giải pháp là nhà đầu tư ngừng tài trợ cho các dự án có thiết kế lỗi, buộc các đội dự án phải cải thiện mô hình token.

Tác giả: Crypto Dan

Biên dịch: Saoirse, Foresight News

Mọi người luôn thắc mắc tại sao hầu hết các token đều về zero, chỉ trừ một số ít ngoại lệ như Hyperliquid.

Tất cả đều có thể quy về một vấn đề mà không ai thảo luận thẳng thắn: cuộc chơi cấu trúc giữa cổ phần công ty và người nắm giữ token.

Hãy để tôi giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản.

Hầu hết dự án tiền mã hóa thực chất chỉ là công ty kèm token

Chúng có các đặc điểm sau:

  • Một công ty thực thể

  • Người sáng lập nắm giữ cổ phần

  • Nhà đầu tư mạo hiểm có ghế trong hội đồng quản trị

  • Giám đốc điều hành (CEO), Giám đốc công nghệ (CTO), Giám đốc tài chính (CFO)

  • Mục tiêu lợi nhuận

  • Kỳ vọng thoái vốn (thu tiền mặt) trong tương lai

Sau đó, họ phát hành kèm một loại token.

Vấn đề nằm ở đâu?

Chỉ một trong hai bên có thể thu giữ giá trị, và cổ phần hầu như luôn là bên thắng cuộc.

Tại sao cơ chế tài trợ kép (cổ phần + token) không hoạt động

Nếu một dự án vừa huy động vốn qua cổ phần, vừa phát hành bán token, ngay lập tức sẽ phát sinh các yêu cầu lợi ích mâu thuẫn:

Yêu cầu từ phía cổ phần:

  • Doanh thu → chảy vào công ty

  • Lợi nhuận → chảy vào công ty

  • Giá trị → thuộc về cổ đông

  • Quyền kiểm soát → thuộc về hội đồng quản trị

Yêu cầu từ phía token:

  • Doanh thu → chảy vào giao thức

  • Cơ chế mua lại / đốt token

  • Quyền quản trị

  • Tăng giá trị

Hai hệ thống này sẽ mãi đấu đá lẫn nhau.

Hầu hết người sáng lập cuối cùng sẽ chọn con đường làm hài lòng các nhà đầu tư mạo hiểm, và giá trị của token sẽ liên tục bị thất thoát.

Đây là lý do tại sao ngay cả khi nhiều dự án "thành công trên bề mặt", token của chúng vẫn không tránh khỏi số phận về zero.

Tại sao Hyperliquid nổi bật trong lĩnh vực mà 99.9% dự án thất bại

Ngoài việc là giao thức có doanh thu phí giao dịch cao nhất trong ngành công nghiệp crypto, dự án này còn tránh được "sát thủ" lớn nhất khiến token thất bại - các vòng gọi vốn cổ phần từ các nhà đầu tư mạo hiểm.

Hyperliquid chưa bao giờ bán cổ phần của mình, không có hội đồng quản trị do các nhà đầu tư mạo hiểm chi phối, và do đó không có áp lực dẫn dắt giá trị về công ty.

Điều này cho phép dự án làm được điều mà hầu hết các dự án khác không thể: dẫn toàn bộ giá trị kinh tế về giao thức, thay vì chảy vào thực thể công ty.

Đây chính là nguyên nhân cốt lõi khiến token của nó có thể trở thành "ngoại lệ" trên thị trường.

Tại sao token về mặt pháp lý không thể hoạt động giống như cổ phiếu

Mọi người luôn hỏi: "Tại sao chúng ta không thể để token trực tiếp tương đương với cổ phiếu công ty?"

Bởi vì một khi token có bất kỳ đặc điểm nào sau đây, nó sẽ bị coi là "chứng khoán chưa đăng ký":

  • Chi trả cổ tức

  • Quyền sở hữu

  • Quyền bỏ phiếu của công ty

  • Quyền đòi hỏi lợi nhuận hợp pháp

Khi đó, toàn bộ cơ quan quản lý Hoa Kỳ sẽ siết chặt dự án chỉ trong một đêm: các sàn giao dịch không thể niêm yết token đó, người nắm giữ phải hoàn thành KYC, và việc phát hành toàn cầu của nó sẽ cấu thành vi phạm pháp luật.

Do đó, ngành công nghiệp crypto đã chọn một con đường phát triển khác.

Cấu trúc pháp lý tối ưu (được các giao thức thành công áp dụng)

Ngày nay, mô hình "lý tưởng" như sau:

  1. Công ty không thu được bất kỳ doanh thu nào, tất cả phí giao dịch thuộc về giao thức;

  2. Người nắm giữ token nhận giá trị thông qua cơ chế giao thức (như mua lại, đốt, phần thưởng staking, v.v.);

  3. Người sáng lập nhận giá trị thông qua token, thay vì thông qua cổ tức;

  4. Không tồn tại cổ phần của các nhà đầu tư mạo hiểm;

  5. DAO nắm quyền kiểm soát quyết định kinh tế, thay vì công ty;

  6. Hợp đồng thông minh tự động phân bổ giá trị trên chuỗi;

  7. Cổ phần trở thành "trung tâm chi phí", chứ không phải "trung tâm lợi nhuận".

Cấu trúc này cho phép token hoạt động gần giống cổ phiếu về mặt chức năng kinh tế, đồng thời không kích hoạt luật chứng khoán, và Hyperliquid hiện là trường hợp thành công điển hình nhất.

Nhưng ngay cả cấu trúc lý tưởng nhất cũng không thể hoàn toàn loại bỏ mâu thuẫn

Chừng nào vẫn còn tồn tại công ty thực thể, thì mâu thuẫn lợi ích tiềm ẩn sẽ luôn tồn tại.

Con đường duy nhất để đạt được trạng thái "không mâu thuẫn" thực sự là đạt đến hình thái cuối cùng như Bitcoin / Ethereum:

  • Không có công ty thực thể

  • Không có cổ phần

  • Giao thức vận hành tự chủ

  • Công việc phát triển được tài trợ bởi DAO

  • Có thuộc tính cơ sở hạ tầng trung lập

  • Không tồn tại thực thể pháp lý có thể bị tấn công

Để đạt được mục tiêu này là cực kỳ khó khăn, nhưng những dự án cạnh tranh nhất đang hướng theo xu hướng này.

Thực tế cốt lõi

Hầu hết token thất bại không phải do "tiếp thị kém" hay "môi trường thị trường giá xuống", mà là do thiết kế cấu trúc của chúng có khiếm khuyết.

Nếu một dự án có bất kỳ đặc điểm nào sau đây, thì về mặt toán học, token đó căn bản không thể đạt được mức tăng giá trị bền vững lâu dài, những thiết kế như vậy ngay từ đầu đã định sẵn thất bại:

  • Đã gọi vốn cổ phần từ các nhà đầu tư mạo hiểm

  • Đã gọi vốn token riêng tư (private sale)

  • Đặt cơ chế mở khóa token cho nhà đầu tư

  • Cho phép công ty giữ lại doanh thu

  • Sử dụng token như phiếu giảm giá tiếp thị

Ngược lại, những dự án có các đặc điểm sau sẽ đạt được kết quả cuối cùng hoàn toàn khác biệt:

  • Dẫn giá trị trực tiếp về giao thức

  • Tránh gọi vốn cổ phần từ các nhà đầu tư mạo hiểm

  • Không đặt cơ chế mở khóa token cho nhà đầu tư

  • Đồng nhất lợi ích giữa người sáng lập và người nắm giữ token

  • Làm cho công ty mất đi tầm quan trọng về mặt kinh tế

Thành công của Hyperliquid không phải là "may mắn", mà bắt nguồn từ thiết kế có suy nghĩ thấu đáo, mô hình tokenomics hoàn thiện và sự đồng nhất lợi ích cao độ.

Vì vậy, lần tới khi bạn nghĩ rằng mình "đã tìm thấy token tiềm năng tăng 100 lần tiếp theo", có thể bạn đã tìm thấy, nhưng trừ khi dự án đó có thể áp dụng thiết kế tokenomics kiểu mà Hyperliquid đã tiên phong, nếu không kết cục cuối cùng của nó vẫn sẽ là về zero một cách từ từ.

Giải pháp

Chỉ khi các nhà đầu tư ngừng cung cấp vốn cho những dự án có thiết kế khiếm khuyết, thì các dự án mới bắt tay vào tối ưu hóa tokenomics. Các dự án sẽ không thay đổi vì bạn phàn nàn, chỉ khi bạn ngừng bỏ tiền vào đó, họ mới điều chỉnh.

Đây là lý do tại sao các dự án như MetaDAO và Street lại quan trọng với ngành đến vậy - chúng đang mở ra tiêu chuẩn mới cho cấu trúc token và yêu cầu các đội dự án chịu trách nhiệm.

Hướng phát triển tương lai của ngành nằm trong tay bạn, vì vậy hãy phân bổ tiền của mình một cách hợp lý.

Câu hỏi Liên quan

QTại sao hầu hết các token cuối cùng đều về zero?

AHầu hết token thất bại do xung đột cấu trúc giữa cổ phần công ty và người nắm giữ token. Giá trị thường chảy về phía cổ phần thay vì token, đặc biệt khi có sự tham gia của các nhà đầu tư mạo hiểm (VC) và bảng điều hành.

QHyperliquid thành công khác biệt như thế nào so với các dự án khác?

AHyperliquid không bán cổ phần công ty, không có VC trong hội đồng quản trị, và dẫn toàn bộ giá trị kinh tế về giao thức thay vì công ty, giúp token thu giữ giá trị hiệu quả.

QTại sao token không thể hoạt động như cổ phiếu công ty về mặt pháp lý?

AToken có các đặc điểm như cổ tức, quyền sở hữu, hoặc quyền biểu quyết sẽ bị xem là chứng khoán chưa đăng ký, dẫn đến sự trừng phạt từ các cơ quan quản lý như SEC.

QCấu trúc pháp lý lý tưởng cho một giao thức thành công là gì?

ACông ty không thu nhận doanh thu, mọi phí hướng về giao thức; token thu giá trị qua cơ chế mua lại/đốt; không có cổ phần VC; DAO kiểm soát quyết định kinh tế; hợp đồng thông minh phân bổ giá trị tự động.

QLàm thế nào để ngăn chặn các dự án token có thiết kế kém?

ANhà đầu tư cần ngừng tài trợ cho các dự án có cấu trúc xung đột, như có vòng gọi vốn VC hoặc cơ chế mở khóa token cho nhà đầu tư. Áp lực tài chính sẽ buộc các nhóm dự án cải thiện mô hình token.

Nội dung Liên quan

Sự Chuyển Đổi Của Ethena Và Nỗi Lo Của Phố Wall

Đồng tiền ổn định Ethena (USDe) đã có bước chuyển mình lớn khi công bố hợp tác chiến lược với gã khổng lồ quản lý tài sản truyền thống Janus Henderson (4800 tỷ USD) vào tháng 6/2026. Thỏa thuận bao gồm bốn tầng: Janus Henderson cung cấp tài sản RWA (quỹ CLO) cho dự trữ của USDe, đầu tư vào token quản trị ENA, sử dụng USDe làm công cụ quản lý tiền mặt và lên kế hoạch phát hành sản phẩm ETP để phân phối USDe cho khách hàng tổ chức. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi của Ethena từ một giao thức DeFi thuần túy sang mô hình ổn định lai. Sau khi gặp khủng hoảng vì phụ thuộc vào cơ chế Delta-neutral (lệnh vĩnh viễn) trong đợt sụt giảm thị trường 2025, Ethena đã đa dạng hóa tài sản dự trữ cho USDe, bổ sung trái phiếu kho bạc, tín dụng doanh nghiệp và RWA, giảm tỷ trọng lệnh phái sinh xuống chỉ còn khoảng 20%. Hợp tác này phản ánh sự lo ngại mang tính cấu trúc từ phố Wall. Sau khi khung pháp lý rõ ràng (đạo luật GENIUS 2025), cạnh tranh trong lĩnh vực stablecoin chuyển sang việc xây dựng mạng lưới phân phối. Các định chế tài chính truyền thống như Janus Henderson lo sợ bị đứng ngoài cuộc trong nền tảng hạ tầng tài chính mới, nơi stablecoin đang trở thành tầng thanh toán cốt lõi với khối lượng giao dịch khổng lồ. Bằng cách hợp tác với Ethena, họ chấp nhận vai trò "phân phối" để đổi lấy vị thế và chia sẻ lợi nhuận, đảm bảo mình không bị bỏ lại phía sau trong xu hướng tích hợp giữa tài chính truyền thống (TradFi) và tài chính phi tập trung (DeFi).

Foresight News29 phút trước

Sự Chuyển Đổi Của Ethena Và Nỗi Lo Của Phố Wall

Foresight News29 phút trước

Không phải chain nào cũng đỡ được cơ chế, vì sao Canton làm được

**Tóm tắt** Không phải mọi blockchain đều có thể đáp ứng nhu cầu của các tổ chức tài chính lớn. Canton Network (phát triển bởi Digital Asset) nhắm mục tiêu trở thành lớp cơ sở hạ tầng phối hợp cho các quy trình nghiệp vụ chuyên nghiệp, cho phép các định chế tiếp tục vận hành hệ thống riêng nhưng vẫn tương tác và thanh toán trên một mạng lưới chung an toàn. Điều này thu hút sự đồng thuận chiến lược hiếm có từ một liên minh các gã khổng lồ tài chính toàn cầu (như Citadel Securities, Goldman Sachs, BNP Paribas, HSBC, Apollo, S&P Global...), thể hiện qua các vòng gọi vốn thành công với tổng cộng khoảng 8.05 tỷ USD. Sức hấp dẫn của Canton nằm ở kiến trúc thiết kế phù hợp với logic vận hành của tài chính truyền thống: 1. **Quyền riêng tư & Kiểm soát Truy cập:** Quản lý quyền hiển thị dữ liệu ở cấp độ giao dịch phụ (sub-transaction), đảm bảo thông tin chỉ được chia sẻ có chọn lọc. 2. **Hợp đồng thông minh Daml với Quyền kiểm soát gốc:** Mã hóa các quy tắc nghiệp vụ, tuân thủ và quản trị trực tiếp vào logic hợp đồng. 3. **Khả năng Thanh toán Nguyên tử & Đồng bộ Toàn cầu:** Đảm bảo giao dịch (ví dụ: chứng khoán và tiền mặt) được hoàn tất đồng thời, tránh rủi ro đối tác, và cho phép các quy trình phức tạp được đồng bộ xuyên suốt nhiều ứng dụng, mạng con. Canton Coin (CC) đóng vai trò là công cụ kinh tế nền tảng cho mạng lưới, dùng để thanh toán phí sử dụng mạng (thông qua "traffic credits") và khuyến khích những người tham gia vận hành, cung cấp dịch vụ. Mạng lưới đã cho thấy tác động thực tế với gần 300 đối tác, hơn 760 trình xác thực, xử lý hàng chục triệu giao dịch mỗi tháng và hỗ trợ khối lượng tài sản token hóa và giao dịch repo trái phiếu kho bạc khổng lồ. Tóm lại, trong khi nhiều blockchain tập trung vào "mở trước, xây trật tự sau", Canton đi theo hướng ngược lại: xây dựng một "nền tảng trật tự" vững chắc, có khả năng phối hợp cho các hoạt động tài chính nghiêm túc nhất, từ đó mở đường cho làn sóng các tổ chức chuyển dịch lên chain.

Foresight News52 phút trước

Không phải chain nào cũng đỡ được cơ chế, vì sao Canton làm được

Foresight News52 phút trước

MoneyGram: Tại sao chúng tôi ra mắt stablecoin riêng?

Dịch vụ chuyển tiền toàn cầu MoneyGram đã ra mắt stablecoin MGUSD của riêng mình dựa trên công nghệ blockchain Stellar. Luke Tuttle, Giám đốc Sản phẩm và Công nghệ, giải thích rằng động lực chính là để giải quyết nhu cầu thực tế của hàng triệu người dùng hiện có, đặc biệt là những người không có tài khoản ngân hàng hoặc tiếp cận dịch vụ tài chính hạn chế. MGUSD cho phép người dùng lưu trữ số dư USD ổn định trong ứng dụng MoneyGram, từ đó mở rộng vai trò của công ty vượt ra ngoài chuyển tiền đơn lẻ. Người dùng có thể sử dụng số dư này để thanh toán hóa đơn, chi tiêu hàng ngày, chuyển đổi tiền tệ, rút tiền mặt thông qua mạng lưới đại lý toàn cầu rộng lớn của MoneyGram và trong tương lai là tiếp cận nhiều dịch vụ tài chính hơn. Khác với các stablecoin khác tập trung vào giao dịch, MGUSD được xây dựng dựa trên hệ sinh thái sẵn có của MoneyGram, bao gồm mạng lưới tuân thủ quy định, phân phối và rút tiền mặt. Nó sử dụng ví tự quản lý (self-custody wallet), trao quyền kiểm soát tài sản kỹ thuật số cho người dùng trong khi vẫn đảm bảo trải nghiệm an toàn, tuân thủ. Kiến trúc này cũng cho phép MoneyGram thiết kế các cơ chế khuyến khích kinh tế phù hợp với người dùng và đối tác. Bên cạnh lợi ích cho người dùng cuối, MGUSD cũng là một bước hiện đại hóa cơ sở hạ tầng nội bộ, giúp tối ưu hóa quản lý kho bạc, thanh toán cho đại lý và tăng hiệu quả luân chuyển thanh khoản toàn cầu. Dự án được phát triển nhanh chóng trong khoảng một năm nhờ cải tổ tổ chức theo mô hình nhóm chức năng chéo linh hoạt, kết hợp kinh nghiệm của một tập đoàn lâu năm với tốc độ của một công ty khởi nghiệp. MoneyGram nhấn mạnh rằng MGUSD không nhằm cạnh tranh với các stablecoin hàng đầu mà để bổ sung và gia tăng giá trị cho mạng lưới dịch vụ hiện tại của mình, với tầm nhìn cung cấp cho người dùng toàn cầu một giải pháp đơn giản, đáng tin cậy để lưu trữ, chuyển và sử dụng giá trị.

Foresight News1 giờ trước

MoneyGram: Tại sao chúng tôi ra mắt stablecoin riêng?

Foresight News1 giờ trước

Michael Saylor Làm Rõ Chính Sách Bán Bitcoin Của MicroStrategy Tại Sự Kiện BTC Prague

Đồng sáng lập và CEO của MicroStrategy, Michael Saylor, đã làm rõ các sự kiện liên quan đến việc công ty bán Bitcoin. Phát biểu tại hội nghị BTC Prague ngày 11/6, Saylor nhấn mạnh sự khác biệt giữa lời khuyên cá nhân và thực tiễn quản lý kho bạc doanh nghiệp. Ông khẳng định: "Tôi chưa bao giờ nói công ty không thể bán Bitcoin", trong khi lời khuyên cá nhân của ông là "đừng bao giờ bán Bitcoin của chính bạn". Saylor giải thích MicroStrategy luôn minh bạch qua các cuộc gọi thu nhập và công bố thông tin rằng công ty "chắc chắn sẽ bán Bitcoin nếu cần thiết". Ông chỉ ra các công ty đại chúng cần thanh khoản để quản lý nguồn lực, khác với chiến lược đầu tư dài hạn cá nhân. Saylor cũng bác bỏ chỉ trích từ cộng đồng mạng, nói rằng công ty không thể điều hành một tập đoàn 100 tỷ USD dựa trên ý kiến của "những kẻ troll trên Twitter". Tuyên bố này nhấn mạnh cam kết minh bạch của MicroStrategy trong việc quản lý kho bạc Bitcoin, một yếu tố quan trọng thu hút sự theo dõi của các nhà đầu tư thể chế. Phân tích cho thấy động thái này phù hợp với các tiết lộ trước đây của công ty và chứng tỏ tuyên bố từ những người ủng hộ Bitcoin nổi bật có thể ảnh hưởng đáng kể đến thị trường.

TheNewsCrypto2 giờ trước

Michael Saylor Làm Rõ Chính Sách Bán Bitcoin Của MicroStrategy Tại Sự Kiện BTC Prague

TheNewsCrypto2 giờ trước

Giao dịch

Giao ngay
Hợp đồng Tương lai
活动图片