Tác giả: Cookie, BlockBeats
Vào tháng trước, chúng tôi đã giới thiệu chi tiết về chủ đề thẻ bài TCG trên chuỗi, ‘rút thẻ’ gần như là ‘máy in tiền’ bản địa crypto chỉ sau Hyperliquid và pump.fun:
‘CARDS tăng 5 lần trong 2 tháng, thẻ bài TCG trên chuỗi có phải là chủ đề lớn tiếp theo sau HYPE không?’
Và tuần trước, cơn gió ‘rút thẻ’ cuối cùng cũng thổi tới mạng chính ETH. Một giao thức mới tên là Fake World Assets, mới ra mắt hơn một tuần, doanh thu đã đạt khoảng 1,3 triệu USD, xếp hạng 15 trong bảng xếp hạng doanh thu ứng dụng crypto 7 ngày qua:
Đồng thời, token giao thức $FWA cũng tăng từ vốn hóa thị trường lần đầu mở bán khoảng 47.550 USD lên mức cao nhất khoảng 38,8 triệu USD vốn hóa thị trường, một con chó vàng 800 lần. Trong khi đó, Collector Cards vẫn duy trì đà doanh thu mạnh mẽ, token $CARDS của nó đã giảm từ mức cao gần 90 triệu USD vốn hóa thị trường cách đây một tháng xuống chỉ còn khoảng 28,87 triệu USD vốn hóa thị trường.
Tại sao?
Cách chơi của FWA
Đội ngũ đằng sau FWA, TokenWorks, mọi người hẳn không còn xa lạ. Dự án thần kỳ trước đó của đội ngũ này chính là ‘Chiến lược Punk’ PunkStrategy, đạt 300 triệu USD vốn hóa thị trường trong một tháng.
Nhưng TokenWorks không phải lần nào cũng tạo ra dự án thần kỳ. Dự án trước đó TTT (Ten Thousand Tokens) được ra mắt vào khoảng cuối đợt sốt Uniswap v4 hook, cách chơi cơ bản là một Launchpad chỉ có NFT mới có thể phát hành token trên đó, tổng cộng có 10000 NFT, tương ứng với việc sàn này chỉ có thể phát hành 10000 token, phí giao dịch được phân phối giữa người phát hành token, tất cả chủ sở hữu NFT và bên giao thức.
Vì không tạo ra được dự án nổi bật, NFT đã lao dốc không lâu sau khi sàn mở cửa.
Lần này FWA ban đầu tôi cũng đã bỏ lỡ, tưởng rằng chỉ là một cách chơi ‘rút thẻ NFT’ đơn giản. Nhưng nó đã thiết kế một vòng xoáy token, khiến $FWA có thể trở thành một mô hình Ponzi.
Token $FWA này không thể mua trực tiếp từ bên ngoài. Muốn có token này, bắt buộc phải đi ‘rút thẻ’.
NFT trong pool này được người chơi tự nguyện gửi vào. Khi gửi NFT, người chơi cũng cần đồng thời gửi ETH làm thanh khoản hai chiều. Nghĩa là, mỗi người chơi gửi tài sản vào, thực tế đã mở một pool riêng cho mình.
ETH gửi vào càng nhiều, xác suất NFT tương ứng bị rút trúng càng thấp. Lấy CryptoPunks dưới đây làm ví dụ, ETH được ghép cặp với nó là 276 đồng, tương ứng xác suất bị rút trúng chỉ là 0.0000061%, tức là phải rút hơn 10 triệu lần mới có thể bị rút mất. Và giao thức từ ngày 3/7 vận hành đến nay tổng cộng cũng chỉ mới xảy ra 73884 lần rút thưởng, trung bình mỗi ngày hơn 3000 lần.
Đồng thời cũng có thể thấy, người gửi CryptoPunks này trong hơn một ngày đã thu về 12.7213 ETH doanh thu. Khoản doanh thu này đến từ:
- Mỗi lần có người rút thưởng, cố định trích 1% phí
- Nếu có người rút trúng NFT ưng ý và chọn giữ lại NFT, sẽ trích 1% từ thu nhập của người chơi đã gửi NFT đó
- Đa số người chơi rút trúng NFT bình thường, sẽ lập tức bán lại NFT đó với chiết khấu 85% cho người gửi tương ứng, phần chênh lệch này hình thành doanh thu
Về việc mỗi người chơi gửi NFT và ETH vào giao thức nhận được bao nhiêu, không phụ thuộc vào quy mô tài sản gửi vào, mà phụ thuộc vào thời gian NFT được gửi vào tồn tại trong pool bao lâu, tức là NFT được gửi vào mãi không bị rút trúng, thì có thể chia lợi nhuận mãi mãi. Nếu bị rút trúng, việc chia cổ tức chấm dứt, cần gửi NFT mới.
Và để đảm bảo bản thân có thể tồn tại trong pool đủ lâu, tương ứng cần gửi vào nhiều ETH hơn, điều này có thể khuyến khích pool ngày càng dày lên.
Đến đây chúng ta có thể đưa ra một kết luận rõ ràng, đó là thứ này rất giống một AMM NFT được chồng thêm cơ chế rút thẻ.
Vòng xoáy của FWA
Điểm thú vị nhất của token giao thức $FWA này là, nó không có cách nào mua trực tiếp từ bên ngoài. Muốn có token này, bắt buộc phải chơi máy gacha NFT này một cách thực sự.
50% tổng nguồn cung token này được dùng để thêm thanh khoản ban đầu, 30% dùng để phân phối trong nửa tháng đầu tiên sau khi ra mắt (mỗi ngày phát 1% cho người chơi gửi tài sản và người chơi rút thẻ), còn 20% là airdrop chụp nhanh giai đoạn đầu.
Cách phổ biến nhất để kiếm $FWA là, rút thẻ, và như đã đề cập trước đó, khi rút trúng NFT không muốn, có thể bán lại với chiết khấu 85% cho người gửi NFT. Lúc này, vừa có thể chọn nhận lại ETH, cũng có thể chọn nhận $FWA (giao thức tự động mua $FWA bằng phần ETH nhận lại này).
Đa số người chơi đều chọn thao tác sau khi bán lại NFT không muốn thì lấy $FWA. Thống kê dữ liệu cho thấy, 7 ngày qua, cao nhất từng có 82.3% thao tác là chọn bán lại ngay lập tức sau khi rút thưởng để lấy $FWA, đặc biệt là vào thời điểm sớm nhất khi giá token chưa khởi động. Và những ngày gần đây khi giá token $FWA tăng lên mức cao và đi vào điều chỉnh, lựa chọn nhận ETH sau khi bán lại ngay lập tức đang dần tăng lên, nhưng lựa chọn nhận $FWA vẫn chiếm trên 60% trong một ngày.
Nếu chúng ta trực tiếp quy đổi chi phí kiếm $FWA, sẽ phát hiện mỗi lần rút thưởng thực tế đều là kỳ vọng âm, chi phí thực tế để kiếm $FWA thông qua rút thưởng mỗi lần cũng đều cao hơn giá $FWA trong ngày, là một kiểu mua vào với giá cao hơn.
Nhưng nếu sau khi nhận $FWA mà không bán ra ngay mà chọn nắm giữ, thì trong khoảng thời gian từ 20/7 đến 23/7, mỗi thao tác rút thưởng đổi $FWA đang là in tiền điên cuồng. Thực tế điều này không khác mấy so với việc chịu hao phí Offer để cày airdrop Blur năm xưa, đều là đặt cược vào việc token sau này có thể cất cánh, dùng thời gian đánh cược không gian. Nhưng cũng có một số khác biệt, bởi vì đây thực tế là một trò chơi với chu kỳ đánh cược ngắn hơn rất nhiều và chủ yếu tập trung sự chú ý - nếu cơ chế này có thể nhanh chóng được phát hiện và trở thành tâm điểm chú ý, chỉ cần có lượng người mới vào rút thẻ, sẽ có lượng mua vào $FWA lớn được chuyển hóa. Những người vào sau sẽ liên tục đẩy giá trị nắm giữ của những người đã nắm giữ $FWA từ trước lên cao.
Đây cũng là lý do FWA có thể vượt qua vốn hóa thị trường token của Collector Cards trong thời gian cực ngắn. Cách chơi cốt lõi của cả hai đều là rút thẻ, doanh thu cốt lõi đều là chênh lệch giá chiết khấu mua lại ngay lập tức, thậm chí nội dung rút thẻ của Collector Cards (thẻ Pokémon) có chủ đề thu hút đối tượng rộng hơn NFT, biểu hiện lợi nhuận cũng tốt hơn, nhưng tính hữu dụng token của Collector Cards bị cộng đồng chỉ trích rộng rãi. Ngoài việc đội ngũ mua lại (và vì luật Clarity chưa thông qua nên không tiết lộ chi tiết cụ thể), token của Collector Cards gần như là 0 hữu dụng.
Ngay cả pump.fun trước đây với mức mua lại hàng ngày lớn như vậy, thị trường còn chưa công nhận, huống chi là Collector Cards với lực mua lại kém hơn nhiều.
Kết luận
Vòng xoáy kiểu này của FWA, khả năng lớn là rất khó duy trì lâu dài. Khi giá token tăng, mọi người sẽ chạy vào rút thẻ, khen ngợi sáng tạo vĩ đại cứu NFT này. Nhưng một khi giá token điều chỉnh, lỗ từ việc rút thẻ không thể được bù đắp bởi việc $FWA tiếp tục tăng giá thậm chí tạo ra lợi nhuận vượt trội, giao thức này cũng sẽ dần bị mọi người lãng quên, ‘sự phục hưng vĩ đại’ của NFT cũng sẽ dừng lại đột ngột.
Nhưng kinh nghiệm quý giá hơn chúng ta có thể thu được từ đây là, khả năng sinh lời trong thị trường tiền mã hóa là một chủ đề rất dễ bị lãng quên. Nếu chúng ta hiểu mối quan hệ giữa sự chú ý và sự chuyển hóa lực mua vào, có lẽ sẽ tránh được không ít trường hợp bị mắc kẹt trên đỉnh.
