Một phần ba arXiv bị 'thất thủ', 65% bài báo khoa học máy tính bị đánh giá 'có mùi AI', toán học chỉ 0.7%
Một nghiên cứu của Unslop gần đây gây chú ý khi phân tích 12.750 bài báo trên arXiv từ tháng 1/2023 đến tháng 7/2026, cho thấy sự thâm nhập mạnh mẽ của văn bản do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa trong học thuật.
Kể từ khi ChatGPT ra mắt, tỷ lệ bài báo bị công cụ phát hiện đánh dấu đã tăng vọt từ mức ổn định 0,4% (2021-2022) lên 32% trong quý gần nhất, đỉnh điểm gần 39% đầu năm 2026.
Sự khác biệt lớn giữa các ngành học: Khoa học Máy tính dẫn đầu với 65% bài báo bị đánh dấu, tiếp theo là Sinh học Định lượng (56,3%), Kỹ thuật Điện (51,3%), Kinh tế & Tài chính (47%). Ngược lại, Toán học chỉ ở mức 0,7%.
Sự chênh lệch này một phần do hạn chế của công cụ phát hiện, vốn chỉ phân tích cấu trúc câu và từ vựng trong văn bản thuần, trong khi bài báo toán học chứa chủ yếu là ký hiệu, công thức và lập luận logic. Do đó, con số 0,7% có thể phản ánh việc các nhà toán học ít sử dụng AI, hoặc công cụ không thể "đọc" hiệu quả các bài toán.
Nghiên cứu của Đại học Stanford bổ sung rằng việc sử dụng AI phổ biến nhất trong các lĩnh vực cạnh tranh cao, nơi nó trở thành một loại "vũ khí" để tăng tốc độ công bố. Tuy nhiên, công cụ phát hiện chỉ đo lường "hương vị AI" (cách viết giống máy) chứ không xác định được văn bản do AI viết toàn bộ. Ngay cả bài báo cũ từ trước thời ChatGPT cũng có thể bị đánh dấu, vì văn phong học thuật chuẩn mực vốn là dữ liệu huấn luyện của chính các mô hình AI.
Hiện tượng này dẫn đến một tình thế hoài nghi mới: mọi văn bản được viết trôi chảy đều có thể bị nghi ngờ là do AI tạo ra, làm xói mòn sự tin cậy vốn có vào chữ viết.
marsbit07/27 11:37
