Ngày 31/7, thị trường chứng khoán Hàn Quốc đón một đợt bật tăng lịch sử.
Được dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ, Chỉ số Tổng hợp Hàn Quốc (KOSPI) mở cửa tăng mạnh, kích hoạt 'cơ chế sidecar', giao dịch thuật toán tạm dừng 5 phút. Tính đến khi đóng cửa, KOSPI tăng 18.27%, SK Hynix tăng trần, tăng 30%, Samsung Electronics tăng hơn 28%.
Thị trường Châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt bật tăng. Các chỉ số chính của thị trường A-shares đều tăng, Chỉ số ChiNext và STAR 50 tăng trên 3%. Chỉ số Nikkei 225 tăng gần 4%, Softbank chạm trần tăng.
Trước đợt bật tăng này, thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa trải qua một cơn bão giảm đòn bẩy thảm khốc. KOSPI trong vòng hơn một tháng ngắn ngủi, từ 9115 điểm (22/6) giảm xuống 5594 điểm (30/7), mức giảm gần 40%, quỹ ETF hai chiều tăng/giảm SK Hynix của CSOP thậm chí giảm tới 86%.
Về mức sụt giảm mạnh của thị trường chứng khoán Hàn Quốc, Nomura Securities trong báo cáo nghiên cứu ngày 28/7 chỉ ra rằng, sự điều chỉnh được thúc đẩy bởi các yếu tố thanh khoản và cấu trúc, chứ không phải do sự suy giảm cơ bản của doanh nghiệp. Trong đó, cơ chế tái cân bằng hàng ngày của ETF đòn bẩy dẫn đến hao hụt biến động, cộng hưởng với đặc điểm dòng tiền đuổi theo xu hướng đã tạo ra một vòng xoáy tử thần: “giảm điểm, sập tài khoản, rồi tiếp tục giảm điểm”.
"Một khi áp lực thanh khoản được giảm bớt, các tài sản cơ bản chất lượng cao bị bán sai sẽ lập tức bật tăng trở lại." Một nhà phân tích đến từ Hồng Kông Trung Quốc cho tờ Caijing biết.
Ba yếu tố tích cực cộng hưởng thúc đẩy đợt bật tăng
Đợt bật tăng ngày 31/7 của thị trường chứng khoán Hàn Quốc được kích hoạt bởi nhiều tin tức tích cực cùng lúc.
Thứ nhất, báo cáo tài chính của các nhà cung cấp đám mây Bắc Mỹ đã giải phóng tín hiệu tích cực về AI (trí tuệ nhân tạo), báo cáo của Microsoft và Amazon cùng phá vỡ lo ngại trước đó của thị trường về "bong bóng AI vỡ tung".
Trên thị trường chứng khoán Mỹ đêm hôm trước, cổ phiếu Microsoft tăng mạnh 15.5%, mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ tháng 10/2008, vốn hóa tăng thêm khoảng 4500 tỷ USD. Doanh thu quý 4 của Microsoft đạt 900.1 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ, tốc độ tăng trưởng của dịch vụ đám mây Azure đạt 43%, mức nhanh nhất trong bốn năm, điều khiến thị trường phấn khích hơn là Microsoft đã hạ dự báo chi tiêu vốn cho tài khóa 2027 từ 1900 tỷ USD xuống còn 1750 tỷ USD.
Vào sau giờ giao dịch ngày 30/7 (giờ Mỹ), Amazon công bố báo cáo tài chính cho biết, dưới sự thúc đẩy của nhu cầu AI mạnh mẽ, doanh thu từ kinh doanh đám mây quý II tăng 37% lên 42.2 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng nhanh nhất kể từ quý IV năm 2021, Amazon đã điều chỉnh dự báo chi tiêu vốn cho năm 2026 từ mức 2000 tỷ USD trước đó lên 2200 tỷ USD. Andy Jassy, CEO của Amazon thẳng thắn cho biết: "Ngay cả khi điều chỉnh chi tiêu vốn cả năm lên 2200 tỷ USD, cung ứng năng lực tính toán vào năm 2026 vẫn không thể đáp ứng đầy đủ toàn bộ nhu cầu của khách hàng, năm 2027 cũng tồn tại khoảng trống năng lực tính toán, và một lượng lớn đơn đặt hàng năng lực tính toán cho năm 2028 đã được khóa chặt trước."
Thứ hai, Chủ tịch Tập đoàn SK, Chey Tae-won hiếm hoi "mua vào đáy" chính công ty của mình.
Theo tài liệu giám sát Hàn Quốc, Chey Tae-won vào ngày 30/7 đã mua 3620 cổ phiếu SK Hynix thông qua thị trường mở, tính theo giá đóng cửa cùng ngày là 1.322 triệu won (khoảng 921 USD), tổng giá trị khoảng 4.79 tỷ won (khoảng 3.2 triệu USD). Đây là lần đầu tiên Chey Tae-won trực tiếp nắm giữ cổ phiếu SK Hynix bằng danh nghĩa cá nhân, trước đó ông chỉ kiểm soát công ty gián tiếp thông qua SK Square - cổ đông lớn nhất của SK Hynix.
Quy mô mua vào lần này của Chey Tae-won được kiểm soát chính xác dưới mức 5 tỷ won, theo quy định công bố thông tin của Hàn Quốc, kế hoạch mua vào với số tiền vượt quá 5 tỷ won phải được báo cáo trước 30 ngày.
Giá cổ phiếu SK Hynix từng lập mức cao kỷ lục mọi thời đại 2.99 triệu won/cổ phiếu vào ngày 25/6, sau đó giảm mạnh xuống 1.32 triệu won, mức giảm hơn một nửa trong hơn một tháng. Chey Tae-won trước đó vào ngày 17/7 đã từng nói: "Nhu cầu của thị trường đối với chip nhớ sẽ luôn tồn tại, do đó về lâu dài giá cổ phiếu vẫn sẽ tăng. Thay vì mua đi bán lại nhiều lần, tốt hơn là nên nắm giữ dài hạn những cổ phiếu này." Thị trường phổ biến coi đây là sự bảo đảm mạnh mẽ của người đứng đầu đối với giá trị dài hạn của công ty.
Thứ ba, chính phủ Hàn Quốc công bố kế hoạch đầu tư 20 nghìn tỷ won vào AI.
Ngày 31/7, chính phủ Hàn Quốc thông báo sẽ cấp vốn 20 nghìn tỷ won (khoảng 139 tỷ USD) cho quỹ tài sản có chủ quyền Korea Investment Corporation (KIC), chuyên đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng, và lần đầu tiên đưa tài sản trong nước vào phạm vi đầu tư. Chính phủ sẽ thành lập mới "tài khoản đầu tư ngành chiến lược" dưới KIC, nguồn vốn bao gồm góp vốn cổ phần từ các ngân hàng chính sách và các cơ quan công cộng khác, tài khoản mới dự kiến chính thức đi vào hoạt động vào năm sau. Chính phủ Hàn Quốc cho biết, việc cấp vốn lần này nhằm mục đích "chủ động ứng phó" với sự quan tâm đầu tư liên tục gia tăng của vốn toàn cầu đối với Hàn Quốc, và định vị KIC là "nhà đầu tư neo" thu hút các quỹ tài sản có chủ quyền nước ngoài và các cơ quan quản lý tài sản tham gia thị trường Hàn Quốc. Mặc dù tuyên bố của chính phủ không trực tiếp liên kết kế hoạch này với biến động thị trường, nhưng thời điểm công bố khá nhạy cảm, KOSPI đã giảm tích lũy hơn 17% trong ba phiên giao dịch trước thông báo.
Siết chặt toàn diện quản lý ETF đòn bẩy
Sau khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc trải qua quá trình giảm đòn bẩy kịch liệt, sự quản lý hệ thống của chính phủ Hàn Quốc đối với ETF đòn bẩy đang tiếp tục được siết chặt.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hàn Quốc Choo Kyung-ho trong phiên chất vấn tại Quốc hội ngày 29/7 đã thừa nhận, chính phủ vào đầu năm nay khi cho phép ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ "đã cân nhắc chưa đầy đủ", không lường trước được sức sát thương của loại sản phẩm này trong điều kiện biến động thị trường cực đoan. Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc Lee Bok-hyun cũng cho biết, "Với tư cách là cơ quan có thẩm quyền cuối cùng trên thị trường tài chính, chúng tôi lấy làm tiếc vì không đáp ứng được kỳ vọng của công chúng về việc quản lý sản phẩm này."
Đối mặt với rủi ro hệ thống do ETF đòn bẩy gây ra, chính phủ Hàn Quốc đã liên tục đưa ra nhiều biện pháp kiểm soát.
Ngày 16/7, Hàn Quốc công bố biện pháp đầu tiên, bao gồm tạm dừng niêm yết và quảng cáo sản phẩm ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ mới, siết chặt quản lý của nhà cung cấp thanh khoản đối với phí bảo hiểm và chiết khấu của ETF, nâng yêu cầu ký quỹ tiền mặt tối thiểu cho ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ từ 10 triệu won lên 30 triệu won, đơn vị giao dịch tối thiểu từ 1 cổ phiếu lên 20 cổ phiếu.
Ngày 29/7, Bộ Tài chính Hàn Quốc sau khi tổ chức cuộc họp khẩn cấp đã thông báo sẽ thực hiện thêm các biện pháp ổn định thị trường chứng khoán, bao gồm hạn chế mức độ tiếp xúc đầu tư của nhà đầu tư nhỏ lẻ đối với ETF đòn bẩy, tăng chi phí giao dịch liên quan, v.v.
Ngày 31/7, quy định mới chính thức có hiệu lực, nhà đầu tư nhỏ lẻ nếu muốn mở vị thế mới hoặc tăng mua ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ niêm yết trong và ngoài nước, số tiền ký quỹ tiền mặt tối thiểu phải duy trì trong tài khoản được nâng từ 10 triệu won lên 30 triệu won, và chỉ giới hạn ở hình thức tiền mặt, cổ phiếu, ETF và trái phiếu không được tính vào nữa.
Ứng cử viên lãnh đạo Đảng Dân chủ Đồng hành Chung Sye-kyun thậm chí còn đề xuất tạm dừng giao dịch ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ vào ngày 29/7. Sở Giao dịch Hàn Quốc cũng đã bắt đầu kiểm tra tính khả thi của việc "tạm thời cấm bán khống" và "thu hẹp giới hạn biến động giá". Các tổ chức dự đoán, Hàn Quốc sau đó sẽ đưa ra các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn so với ngày 16/7.
Nomura Securities cho rằng, quá trình giảm đòn bẩy hiện tại là điều kiện tiên quyết cần thiết để thị trường chuyển từ "dẫn dắt bởi thanh khoản" sang "dẫn dắt bởi yếu tố cơ bản". Một số tín hiệu quan trọng đang xuất hiện: hoạt động bán ra của nước ngoài chậm lại rõ rệt, từ đầu tháng 7 đến nay chỉ bán ròng 9.8 nghìn tỷ won, trong khi tháng 5 và tháng 6 lần lượt lên tới 48.4 nghìn tỷ và 44.5 nghìn tỷ won; AUM của ETF đòn bẩy đã giảm so với đỉnh, ý chí mua vào đáy của nhà đầu tư nhỏ lẻ giảm nhiệt rõ rệt. Ngoài ra, trong sự chuyển đổi cấu trúc này, việc mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp đóng vai trò then chốt. Nomura dự đoán, quy mô mua lại cổ phiếu của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vào năm 2026, 2027 và 2028 sẽ lần lượt đạt 116 nghìn tỷ won, 274 nghìn tỷ won và 328 nghìn tỷ won, trong đó khoảng 90% vốn mua lại sẽ đến từ hai gã khổng lồ bán dẫn là Samsung Electronics và SK Hynix.
Invesco Great Wall cho rằng, các yếu tố tiêu cực như vấn đề ETF đòn bẩy của thị trường chứng khoán Hàn Quốc trong tương lai hoặc có khả năng được giải quyết dần dần, không gian điều chỉnh gần đây của thị trường có thể đã được giải phóng đầy đủ. Chuỗi ngành công nghiệp AI đã điều chỉnh với biên độ lớn, sau khi phản hồi tiêu cực về mặt vốn ngắn hạn hoàn tất, hoặc có khả năng một lần nữa đón cơ hội cấu hình. Các câu chuyện tiêu cực về AI hiện tại cần báo cáo tài chính của các nhà cung cấp đám mây Bắc Mỹ một lần nữa giải phóng tín hiệu tích cực mới có thể đảo ngược, và những yếu tố tiêu cực này trong tương lai hoặc có khả năng được giải quyết dần dần.
Tuy nhiên, vấn đề cấu trúc sâu trong thị trường vẫn tồn tại. Cũng có nhà phân tích cho rằng, đợt bật tăng lần này phần lớn là sự phục hồi kỹ thuật sau khi giảm cực độ và sự giảm bớt khủng hoảng thanh khoản, chứ không phải là sự đảo chiều toàn diện của xu hướng, việc KOSPI trong tương lai có thể ổn định hay không, vẫn sẽ phụ thuộc cao độ vào hướng dẫn chi tiêu vốn của các gã khổng lồ công nghệ toàn cầu cũng như diễn biến chu kỳ của giá chip nhớ.
Bài viết này đến từ tài khoản công chúng WeChat "读数一帜" (ID: dushuyizhi007), tác giả: Thành Mạnh Kỳ
