Tác giả: Muyao Shen, Bloomberg
Biên dịch: Saoirse, Foresight News
"Có Còn Hơn Không"
Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đang cố gắng hồi sinh hoạt động phát hành tiền điện tử lần đầu (ICO), từng thịnh hành một thời. Nhưng thách thức lớn hơn nằm ở chỗ tìm người mua lại cho một sản phẩm mà các nhà đầu tư đã từ bỏ từ lâu.
Đề xuất được công bố vào đầu tháng này sẽ mở cửa trở lại việc bán token công khai cho các nhà đầu tư Mỹ. Các công ty khởi nghiệp tiền điện tử không cần hoàn tất đăng ký đầy đủ với SEC, có thể huy động tối đa 5 triệu đô la mỗi năm, trong khi các dự án lớn có thể lên đến 75 triệu đô la. So với việc siết chặt quy định sau cơn sốt ICO năm 2017, đề xuất này đánh dấu một sự thay đổi chính sách lớn.
Nhưng bối cảnh sản phẩm và thị trường hiện nay đã hoàn toàn khác xa.
Các ICO phát triển một cách tự phát gần một thập kỷ trước thường chỉ cần một bản cáo bạch (whitepaper), một ví tiền điện tử và các nhà đầu tư sẵn sàng đặt cược vào việc token mới phát hành sẽ tiếp tục tăng giá. Trong khi đó, khung quy định đề xuất của SEC đi kèm nghĩa vụ công bố thông tin và sẽ tạo ra chi phí tuân thủ không hề nhỏ.
Ngoài ra còn có một lớp bất ổn khác: Đề xuất đơn giản hóa quá trình huy động vốn bằng token, nhưng các quy tắc quản lý giao dịch sau khi phát hành token vẫn còn phức tạp và chồng chéo.
Tâm lý đầu cơ từng cuồng nhiệt đuổi theo hàng trăm loại tiền mới phát hành giờ đây đã trở nên cực kỳ kén chọn. Bitcoin và một số ít token hàng đầu chiếm phần lớn sự chú ý của thị trường tiền điện tử; những nhà giao dịch tìm kiếm lợi nhuận cao hơn, nhanh hơn đã chuyển hướng sang các sản phẩm như hợp đồng tương lai vĩnh viễn (perpetual futures), thị trường dự đoán. Gần đây, một phần vốn đầu cơ thậm chí đã chảy vào cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
style="text-align: left;">Cơ quan quản lý đang tập trung giải quyết một vấn đề từng cấp thiết hơn nhiều vào vài năm trước: mở ra một con đường hợp pháp để các dự án tiền điện tử hợp pháp huy động vốn từ công chúng. Nhưng thị trường đã tiến hóa xa hơn thế.Tom Schmidt, đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Dragonfly, nhận xét về Đạo luật CLARITY bị Quốc hội bỏ ngỏ: "Rõ ràng là có còn hơn không, nhưng đạo luật này sẽ có giá trị hơn nhiều nếu được thông qua vài năm trước. Vấn đề cấp bách nhất hiện nay cần giải quyết là điều mà Đạo luật CLARITY lẽ ra phải giải quyết, chứ không phải kênh huy động vốn."
Sự Thoái Lui Của Các Quỹ Đầu Tư Mạo Hiểm Đối Với Giao Dịch Token
Kể từ năm 2025, quy mô giao dịch liên quan đến token của các quỹ đầu tư mạo hiểm đã giảm mạnh:
Mô hình ICO cho phép các công ty khởi nghiệp tiền điện tử bán trực tiếp token mới đúc cho nhà đầu tư để huy động vốn, thường đổi lấy các tài sản mã hóa như Bitcoin, Ethereum. Vào đỉnh điểm của ngành vào tháng 1/2018, ICO huy động được khoảng 3 tỷ đô la trong một tháng. Sự thịnh vượng này được xây dựng dựa trên nguồn vốn rẻ, nguồn cung hạn chế và niềm tin vào thị trường rằng "sẽ luôn có người sẵn sàng mua lại bất kỳ đồng tiền mới nào với giá cao". Cuối cùng, nó sụp đổ hoàn toàn dưới sự luân phiên tấn công của giá tiền giảm, kiện tụng quản lý, dự án sụp đổ và các trò lừa đảo bơm giá rồi bán tháo.
Ở cấp độ nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng cho thấy dấu hiệu rút lui: số lượng giao dịch token của các quỹ đầu tư mạo hiểm giảm mạnh. Nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu trong ngành đã mở rộng phạm vi đầu tư ra ngoài lĩnh vực tiền điện tử, để đầu tư vào AI, robot và các công nghệ tiên phong khác.
Huy Động Vốn ICO Sụt Giảm Thê Thảm
Kể từ khi ngành đạt đỉnh vào năm 2018, số lượng giao dịch ICO tiếp tục giảm:
Sự thay đổi của cơ cấu thị trường có nghĩa là đối thủ cạnh tranh vốn của token mới không chỉ là hàng nghìn tài sản mã hóa, mà còn có ngày càng nhiều loại hình đầu cơ có tính thanh khoản tốt hơn và câu chuyện rõ ràng hơn.
Dù vậy, một số quỹ đầu tư mạo hiểm vẫn coi đề xuất của SEC là một lần thiết lập lại quan trọng.
Winnie Lau, đối tác tại Strobe Ventures, cho biết: "Thị trường đang trong giai đoạn đi ngang, đề xuất này khiến tôi lạc quan thận trọng về sự phát triển tiếp theo của tài sản kỹ thuật số tại Mỹ. Đây là một bước đi đúng đắn, các nhóm giai đoạn đầu có được một con đường khả thi để xây dựng mạng lưới token, tiến hành huy động vốn và đổi mới tại Mỹ."
Đối với những dự án không làm meme coin mà thực sự muốn triển khai sản phẩm, sự thay đổi quy định này càng có ý nghĩa lớn.
Cosmo Jiang, đối tác và quản lý danh mục đầu tư tại quỹ đầu tư mạo hiểm Pantera Capital, nói: "Trong quá khứ, tình thế của ngành rất kỳ quặc: việc phát hành meme coin là hợp pháp, nhưng việc tạo ra một token thực sự tạo ra giá trị lại bị coi là vi phạm pháp luật, điều này hoàn toàn trái ngược với xã hội kinh doanh bình thường."
Điều này tương ứng với một sửa đổi có ý nghĩa sâu rộng trong đề xuất: token sẽ không bị ràng buộc vĩnh viễn với hợp đồng đầu tư tại thời điểm phát hành. Một khi bên phát hành hoàn thành hoặc ngừng vĩnh viễn các công việc quản lý, vận hành đã hứa với nhà đầu tư, hợp đồng đầu tư này có thể chấm dứt.
Nhưng việc hợp pháp hóa việc phát hành token tiện ích không đồng nghĩa với việc bản thân token có giá trị đầu tư.
Thị trường tiền điện tử vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau đợt giảm mạnh vào tháng 10 năm ngoái; ngay cả khi giá token gần đây có phục hồi, các nhà đầu tư cũng sẽ không sẵn sàng bỏ tiền ra chỉ vì dự án đi kèm token.
Carlos Guzman, nhà phân tích nghiên cứu tại công ty đầu tư GSR, cho biết: "ICO năm 2026 đã không còn là ICO năm 2018. Thời đại chỉ cần một bản cáo bạch và ý tưởng trên trời là có thể nhận được vốn đã kết thúc."
Đợt Tăng Giá Phục Hồi
Ngay cả khi gần đây có tăng giá, vàng năm nay vẫn vượt trội hơn Bitcoin:
Chú thích: Số liệu thống kê mức tăng/giảm tài sản từ ngày 2025-12-31
Những người ủng hộ Bitcoin luôn gọi nó là vàng kỹ thuật số, công cụ phòng chống lạm phát, nhưng logic này năm nay đã không ứng nghiệm. Tính đến nay năm 2026, vàng đã tăng hơn 7%; Bitcoin, ngay cả sau một đợt phục hồi, vẫn giảm gần 10% trong năm.
