Bài gốc | Odaily 星球日报(@OdailyChina)
Tác giả | Golem(@web3_golem)
Trump lúc này thực sự có mùi vị của "nội ưu ngoại hoạn": bên ngoài vật lộn không ngừng với Iran, bên trong cuộc "cung đấu" với Chủ tịch Fed Powell ngày càng trở nên căng thẳng.
Hai người vốn đã không ưa nhau. Powell trước đây nhiều lần không tuân theo ý muốn của Trump để cắt giảm lãi suất, Trump cũng nhiều lần bày tỏ ý định sa thải Powell. Ban đầu, chỉ cần nhẫn nhịn thêm một chút, rắc rối này sớm có thể tự biến mất: nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell sẽ kết thúc vào ngày 15 tháng 5 năm 2026. Mặc dù với tư cách là thành viên Hội đồng quản trị, ông vẫn có thể ở lại đến năm 2028, nhưng chỉ cần Kevin Warsh, người được Trump thân tín chỉ định, lên nắm quyền, chủ tịch mới nắm quyền nói, thời đại cắt giảm lãi suất nghe lời dường như đã ở trong tầm mắt.
Tuy nhiên, bất ngờ vẫn xảy ra. Kênh giám sát Odaily Seer cho thấy, trên Polymarket, xác suất Powell từ chức Chủ tịch Fed sau khi nhiệm kỳ kết thúc đã giảm xuống 2%, rất có thể Powell sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch Fed tạm quyền sau ngày 15 tháng 5.
Từ ngày 19 tháng 3, Powell đã nói rằng nếu người kế nhiệm của ông không được xác nhận trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc (15 tháng 5), ông sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch Fed, đồng thời ông nói thêm rằng miễn là cuộc điều tra của Bộ Tư pháp đối với ông chưa kết thúc (Odaily chú thích: cuộc điều tra này liên quan đến việc Powell có nói dối Quốc hội về vấn đề cải tạo tòa nhà Fed trị giá 2,5 tỷ USD hay không), ông sẽ không rời khỏi Hội đồng Thống đốc Fed.
Vì vậy, việc Trump có thể loại bỏ Powell hay không phụ thuộc vào việc Thượng viện có phê chuẩn Kevin Warsh kế nhiệm hay không. Mặc dù thị trường dự đoán đã đưa ra mức giá, nhưng câu trả lời thực sự phải đợi đến ngày 21 tháng 4 (thứ Ba tuần sau) mới có thể được tiết lộ.
Thời điểm then chốt: Đề cử của Warsh vào Fed có được Thượng viện xác nhận vào ngày 21 tháng 4 hay không
Kevin Warsh là Chủ tịch Fed tiếp theo được Trump đề cử, nhưng cuối cùng liệu ông có thể nhậm chức như dự kiến hay không vẫn cần được Thượng viện Hoa Kỳ xem xét, Thượng viện có quyền phủ quyết đề cử Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed. Vào ngày 21 tháng 4, Warsh sẽ tham dự phiên điều trần tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, và điều thị trường lo ngại là Warsh thậm chí không thể vượt qua sự xác nhận của ủy ban.
Nhân vật cốt lõi cản trở việc bổ nhiệm Warsh là Thom Tillis, thành viên Đảng Cộng hòa từ North Carolina, thành viên Ủy ban Ngân hàng. Lý do của ông là Bộ Tư pháp vẫn chưa kết thúc điều tra Powell, ông trước đây đã công khai tuyên bố sẽ ngăn chặn đề cử của Warsh được đệ trình lên Thượng viện để biểu quyết toàn thể cho đến khi Bộ Tư pháp chấm dứt điều tra. Thom Tillis có ảnh hưởng này, bởi vì mặc dù Đảng Cộng hòa chiếm đa số 13 trên 11 trong Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, nhưng chỉ cần Thom Tillis bỏ một phiếu chống, đề cử của Warsh đều có thể rơi vào tình trạng đình trệ.
Cuộc điều tra của Bộ Tư pháp đối với Powell phải quay lại tháng 7 năm 2025, khi Trump tham quan hiện trường cải tạo tòa nhà Fed và công khai nghi ngờ ngân sách của nó không hợp lý. Do đó, vào tháng 1 năm 2026, Bộ Tư pháp chính thức mở cuộc điều tra đối với Powell về vấn đề chi phí cải tạo tòa nhà Fed. Cuộc điều tra này vốn là một âm mưu chính trị của Trump, nhằm làm hoen ố hình ảnh công chúng của Powell và tăng áp lực lên Fed.
Có lẽ Trump cũng không ngờ rằng mình sẽ bị phản tác dụng. Tuy nhiên, Trump cũng không có ý định chấm dứt điều tra Powell để dọn đường cho việc bổ nhiệm Warsh, trong một cuộc phỏng vấn với kênh Fox Business vào ngày 15 tháng 4, ông nói rằng mặc dù sự phản đối của Thom Tillis sẽ trì hoãn việc xác nhận bổ nhiệm Warsh, nhưng bản thân ông không có kế hoạch chấm dứt điều tra, và thẳng thắn nói "Chẳng lẽ bạn không nghĩ chúng ta cần phải tìm hiểu rõ những gì đã xảy ra ở đó sao?"
Hãy lùi lại một bước để xem, ngay cả khi không có sự cản trở của cuộc điều tra này, Warsh cũng khó có thể nhận được 51 phiếu tán thành cần thiết tại Thượng viện để được bổ nhiệm. Bởi vì trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế hiện tại, Warsh tại phiên điều trần rất có thể sẽ phải đối mặt với các câu hỏi về tính độc lập của Fed và chính sách lãi suất. Nếu các nút thắt cổ chai về năng lượng và hàng hóa cơ bản tiếp tục tồn tại do chiến tranh, trọng tâm mà Fed quan tâm nên là có tăng lãi suất hay không, chứ không phải là cắt giảm lãi suất.
Điều này buộc Warsh phải lựa chọn lập trường của mình, hoặc luôn ủng hộ Trump, nhưng sẽ làm giảm khả năng đề cử của mình được xác nhận; hoặc bảo vệ lập trường chờ đợi hiện tại của Fed, nhưng chọc giận tổng thống.
Nhưng dù Warsh chọn thế nào, thời gian cửa sổ dành cho ông cũng không còn nhiều: Phiên điều trần dự kiến diễn ra vào ngày 21 tháng 4, điều này có nghĩa là trước khi nhiệm kỳ của Powell kết thúc, Thượng viện chỉ còn 24 ngày để xác nhận đề cử Warsh và tiến hành bỏ phiếu; và trong 24 ngày đó, Thượng viện dự kiến chỉ họp trong 13 ngày.
Bế tắc giữa Trump và Powell
Vì vậy, tổng hợp phân tích trên, chỉ cần Warsh bị cản trở tại phiên điều trần ngày 21 tháng 4, thì Powell có xác suất rất cao sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch Fed tạm quyền sau khi nhiệm kỳ kết thúc vào ngày 15 tháng 5, tiếp tục chống lại Trump.
Đã có tiền lệ khi người kế nhiệm không được xác nhận, chủ tịch đương nhiệm tiếp tục lãnh đạo Fed với tư cách là "chủ tịch tạm quyền". Ví dụ, trong thời gian chính quyền Tổng thống Clinton, Chủ tịch Fed khi đó là Alan Greenspan sau khi nhiệm kỳ kết thúc, do quy trình xác nhận người kế nhiệm chưa hoàn thành, đã tiếp tục lãnh đạo Fed hơn ba tháng với tư cách chủ tịch tạm quyền; Powell trong khi chờ Thượng viện xác nhận nhiệm kỳ thứ hai của mình vào năm 2022, cũng từng giữ chức chủ tịch tạm quyền khoảng ba tháng.
Cơ chế này cũng có cơ cở pháp lý tại Mỹ, luật quản l Fed của Mỹ "Đạo luật Dự trữ Liên bang" quy định, các thành viên Hội đồng quản trị có thể tiếp tục tại vị, cho đến khi người kế nhiệm của họ được bổ nhiệm.
Đối mặt với tình huống này, Trump cũng không muốn ngồi chờ chết. Trong một cuộc phỏng vấn với kênh Fox Business vào ngày 15 tháng 4, ông nói rằng nếu Powell không rời chức vụ đúng hạn, sẽ sa thải ông ta, đồng thời cũng sẽ không từ bỏ cuộc điều tra đối với ông ta.
Tuy nhiên, đây cũng có thể chỉ là một lời đe dọa bằng miệng. Bởi vì hiện tại Trump chưa tiết lộ sẽ áp dụng chiến lược gì để sa thải Powell, một số nhân vật bảo thủ cho rằng, Trump có quyền bổ nhiệm một thành viên Hội đồng Thống đốc Fed do chính ông đề cử - chẳng hạn như Milan, Bowman hoặc Waller, tạm thay thế vị trí của Warsh trước khi Warsh được xác nhận chứ không phải do Powell thay thế, dựa trên một bản ghi nhớ được soạn thảo trong thời chính phủ Carter, bản ghi nhớ này chỉ ra rằng nếu người được đề cử của tổng thống không được xác nhận kịp thời, tổng thống có thể chỉ định một chủ tịch tạm quyền.
Nhưng thái độ của Fed đối với bản ghi nhớ này vẫn chưa rõ. Và bản ghi nhớ đó rốt cuộc không thể được coi là cơ sở pháp lý, vì vậy việc Trump bổ nhiệm một người khác ngoài Powell làm chủ tịch tạm quyền về cơ bản không có cơ sở pháp lý.
Nếu Trump sa thải Powell theo trình tự bình thường, tỷ lệ thành công cũng không cao. Luật pháp Hoa Kỳ quy định, Trump sa thải Powell không cần xác nhận của Quốc hội, nhưng cũng không thể trực tiếp sa thải không có lý do, cần phải "for cause", tức là phải có lý do pháp định, không thể đơn thuần là do bất đồng chính sách. Lý do sa thải có chính đáng hay không, cuối cùng vẫn phải do tòa án quyết định.
Trong tình huống hiện tại, lý do chính đáng để Trump sa thải Powell chỉ có việc Powell nói dối hoặc tham nhũng trong dự án cải tạo tòa nhà Fed trị giá 2,5 tỷ USD. Nhưng theo bài báo ngày 25 tháng 3 của tờ Washington Post của Mỹ, một phó cấp cao của Jennie Pirom, một quan chức Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, trong một phiên điều trần kín vào tháng này đã thừa nhận, Bộ Tư pháp trong cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Powell về chi phí cải tạo tòa nhà Fed, không nắm được bằng chứng về hành vi không đúng đắn của ông.
Nói cách khác, cuộc điều tra đối với Powell vẫn chưa có tiến triển thực chất. Vì vậy, nếu Trump thực sự sa thải Powell, thì người sau chắc chắn sẽ kháng cáo phản đối, và trong tình trạng thiếu bằng chứng, kết quả tuyên án của tòa án phần lớn sẽ đứng về phía Powell.
Nhưng đối với các nhà đầu tư thị trường vốn, nếu thời gian Warsh nhậm chức bị trì hoãn, Powell nắm quyền kiểm soát Fed thêm vài tháng, cũng không phải là tin tốt. Bởi vì so với Powell luôn treo trên miệng "chờ đợi quan sát", thị trường rõ ràng thích Warsh hơn, người sau khi lên nắm quyền có thể sẽ phát ra tín hiệu cắt giảm lãi suất nhiều hơn, và bản thân Warsh thể hiện lập trường thân thiện với crypto, cũng dễ dàng mang lại không gian tưởng tượng mới cho thị trường crypto.
