Crypto không nên được coi đơn thuần là một "ngành" riêng lẻ như điện toán lượng tử hay công nghệ vũ trụ, mà nên được xem như một lớp tài sản mới và công nghệ nền tảng hoàn toàn mới. Giống như điện lực của thế kỷ trước và internet của vài thập kỷ qua, nó sẽ thẩm thấu và cách mạng hóa nhiều lĩnh vực kinh doanh hiện có, đồng thời cũng sẽ tạo ra những ngành công nghiệp mới hoàn toàn.
Đối với cả doanh nhân và nhà đầu tư, những người vừa hiểu công nghệ này vừa thấu hiểu thị trường hiện tại – tức là hiểu được cách thức công nghệ crypto sẽ định hình lại các thị trường đó và tạo ra những gã khổng lồ mới được crypto hỗ trợ (crypto-enabled) – sẽ có lợi thế đáng kể, bất kể lớp crypto cuối cùng có được ẩn đi (trở nên vô hình) ở phía người dùng hay không.
Nếu internet là một giao thức truyền thông tin từ người này sang người khác với chi phí biên bằng 0, thì công nghệ crypto chính là giao thức truyền giá trị từ người này sang người khác với chi phí biên (gần như) bằng 0. Internet đã làm đảo lộn khoảng 20% GDP toàn cầu và tạo ra nhiều mô hình kinh doanh mới. Công nghệ crypto có tiềm năng làm đảo lộn một tỷ lệ GDP toàn cầu lớn hơn, đặc biệt là trong những lĩnh vực mà giao dịch cần sự tham gia của bên thứ ba đáng tin cậy (như tài chính, pháp lý, kiểm toán, v.v.), đồng thời cũng có thể trao quyền cho các mô hình kinh doanh hoàn toàn mới (như thị trường dự đoán, DePIN, v.v.).
Nhiều cuộc thảo luận rộng rãi hiện nay về lĩnh vực này (cũng như quan điểm gần đây của một số người cho rằng lợi nhuận cao đã không còn) phần lớn bắt nguồn từ sự hiểu lầm về mặt ngữ nghĩa. Người ta thường dùng một từ "Crypto" để mô tả ba thứ hoàn toàn khác biệt:
1. CryptoMoney (Tiền mã hóa)
2. CryptoTech (Công nghệ mã hóa)
3. CryptoApplications (Ứng dụng mã hóa)
1. CryptoMoney (Tiền mã hóa)
Chúng tôi định nghĩa đây là lối kể về "tiền tệ cứng / lưu trữ giá trị", đây chính là điều ban đầu thu hút nhiều người bước vào lĩnh vực BTC/Crypto. Mặc dù chúng tôi không biết còn bao nhiều không gian để tăng giá hoặc cần bao lâu, nhưng ngay cả sau đợt giảm giá gần đây, chúng ta chỉ còn cách mức ngang bằng với vốn hóa thị trường vàng khoảng 20 lần.
2. CryptoTech (Công nghệ mã hóa)
Danh mục này chủ yếu đề cập đến cơ sở hạ tầng như Layer-1. Mặc dù lĩnh vực này vẫn có sự đổi mới, nhưng hầu hết các nhà phát triển ứng dụng mà chúng tôi tiếp xúc đều cho rằng công nghệ hiện có đã "đủ tốt" cho sản phẩm họ muốn xây dựng. Một số lĩnh vực dọc cụ thể vẫn có thể cần các middleware (phần mềm trung gian) đặc thù, nhưng nhìn chung, mức lợi nhuận 1000 lần tiếp theo có lẽ sẽ không xuất hiện ở đây.
3. CryptoApplications (Ứng dụng mã hóa)
Chỉ các ứng dụng hướng đến người dùng B2C và B2B – được chấp nhận vì giải pháp crypto vượt trội hơn hoặc chi phí thấp hơn so với giải pháp hiện có; đồng thời bao gồm cả các mô hình kinh doanh mới được xây dựng dựa trên CryptoTech.
Nhiều nhà xây dựng ứng dụng thời kỳ đầu chú trọng nhiều hơn vào việc niêm yết token thay vì xây dựng chính ứng dụng đó. Hơn nữa, toàn bộ lĩnh vực "GameFi" cho đến nay vẫn chưa đạt được kỳ vọng. Nhưng bây giờ – với sự xuất hiện của các doanh nghiệp stablecoin, thị trường dự đoán, v.v. – chúng tôi thực sự thấy nhiều nhà phát triển chất lượng cao hơn nhận ra rằng họ có thể xây dựng các ứng dụng thực sự (thậm chí có thể nói là có thể tạo ra doanh thu) trên nền tảng công nghệ crypto.
Sự kết hợp giữa AI và Crypto trong góc nhìn của chúng tôi là rất triển vọng. Chúng ta đang chứng kiến các tác nhân AI (AI Agents) phát triển từ những tác nhân đơn lẻ chỉ tập trung vào nâng cao năng suất, trở thành mạng lưới các tác nhân tham gia vào các hành vi kinh tế quy mô lớn, từ đó hình thành một nền kinh tế hợp tác giữa tác nhân và con người. Nền "kinh tế hợp tác giữa tác nhân và con người" này sẽ tạo thành một vòng khép kín về tạo ra và tiêu thụ giá trị trên chuỗi (on-chain).
Bức thư Token gần đây của Ribbit Capital đã vẽ nên bức tranh tương lai: số lượng token sẽ bùng nổ, và chúng tôi tin rằng những token này cuối cùng sẽ được phát hành và giao dịch trên chuỗi. Nhìn chung, chúng tôi nhận thấy những người xây dựng trong lĩnh vực Web 3 + AI khác với thế hệ những người xây dựng ứng dụng crypto đầu tiên chủ yếu tập trung vào bản thân token. Cộng đồng nhà phát triển ở Châu Á đang xuất hiện nhiều tài năng mới trong các ứng dụng tác nhân AI, và nhiều người trong số họ sẽ xây dựng nên những công ty sở hữu token. Ngoài ra, Đạo luật Cấu trúc Thị trường (đặc biệt là các khung quy định tương tự bên ngoài nước Mỹ) sẽ trở thành chất xúc tác, cho phép các nhà phát triển xây dựng dựa trên cơ sở hạ tầng crypto (crypto rails) trong điều kiện quy định rõ ràng.
Mặc dù chúng tôi sử dụng thuật ngữ "Crypto" cho cả ba thứ này, nhưng việc phân biệt 1, 2 và 3 về mặt tiềm năng lợi nhuận là vô cùng quan trọng.
Có lẽ với tư cách là một ngành, chúng ta nên nghĩ ra một từ mới; hoặc có lẽ, chúng ta có thể sử dụng riêng từ "Web 3" để tập trung vào danh mục CryptoApplication (Ứng dụng mã hóa). Chúng tôi tin rằng, danh mục thứ ba chính là nơi phần lớn của cải trong tương lai sẽ được tạo ra, và cũng là lĩnh vực sẽ xây dựng nên nhiều cơ hội 1000 lần trong vài năm tới.
Chúng tôi không biết thị trường trong ngắn hạn sẽ diễn biến ra sao, nhưng lúc trước bình minh luôn là lúc tối nhất. Internet tái cấu trúc thông tin; công nghệ crypto sẽ tái cấu trúc giá trị. Toàn bộ các ngành công nghiệp sẽ không chỉ bị thay đổi – chúng sẽ được phát minh lại từ đầu.
Liên kết bài gốc:A Tale of Three Cryptos: Fixing the Semantics to See the Opportunity
Nội dung bài viết này được biên dịch từ bài viết 《A Tale of Three Cryptos》 do Panga Capital phát hành, nhằm mục đích chia sẻ thông tin và truyền tải quan điểm của tổ chức, không cấu thành bất kỳ lời khuyên đầu tư, đề nghị hay giới thiệu sản phẩm nào. Các cách diễn đạt như "lợi nhuận nghìn lần", "cơ hội trăm lần" được đề cập trong bài đều là đánh giá cá nhân của tác giả dựa trên môi trường thị trường cụ thể, mang tính chủ quan và không chắc chắn rất cao.
Tài sản tiền mã hóa có biến động lớn, rủi ro thị trường cao, độc giả nhất định phải duy trì tư duy độc lập, tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp địa phương, đầu tư hợp lý và tự chịu rủi ro. Công tác biên dịch bài viết nỗ lực đảm bảo tính chính xác, nhưng nếu có sự khác biệt so với bản gốc tiếng Anh, vui lòng lấy bản gốc tiếng Anh do Panga Capital phát hành làm chuẩn.
