Trên bản đồ nước Mỹ, Wyoming là một "tài sản miền Tây" thường bị lãng quên.

Nhắc đến nó, phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là mạch nước phun Old Faithful trứ danh ở Vườn Quốc gia Yellowstone, hoặc những đỉnh núi phủ tuyết trắng quanh năm của dãy Grand Teton.

Đây là tiểu bang có dân số thấp nhất nước Mỹ, trên vùng đất rộng gần 26 vạn km², chỉ có chưa đến 600 nghìn người sinh sống — con số này thậm chí còn thua cả dân số của một thị trấn ngoại ô xa xôi của Thượng Hải.

Trong ký ức văn học và điện ảnh, đây là vùng hoang dã khắc nghiệt "không thể sửa chữa, chỉ có thể chịu đựng" trong ngòi bút của Annie Proulx, là những ngọn núi giam cầm cuộc đời những chàng cao bồi cùng quẫn trong "Brokeback Mountain", cũng là vùng biên đẫm máu bị bão tuyết vây hãm trong "The Hateful Eight" của Quentin Tarantino.

Nó đầy mâu thuẫn và nổi bật: Nơi đây cực kỳ bảo thủ, là tiểu bang "đỏ" nhất nước Mỹ, đảng Cộng hòa độc chiếm nơi đây suốt bốn mươi năm, trong cuộc bầu cử Mỹ 2024, hơn 70% cử tri bỏ phiếu cho ông Trump. Nhưng nó cũng từng đi đầu thời đại, ngay từ năm 1869, nó đã trở thành "Tiểu bang Bình đẳng" đầu tiên trao quyền bầu cử cho phụ nữ.

Nhưng Wyoming tuyệt đối không phải là sa mạc tài chính. Mỗi mùa hè, những người "quyền lực nhất" toàn cầu lại tụ họp về đây: Tại khu nghỉ dưỡng yên tĩnh Jackson Hole của Wyoming, Hội nghị thường niên Ngân hàng Trung ương toàn cầu do Cục Dự trữ Liên bang Thành phố Kansas chủ trì được tổ chức tại đây. Từ Greenspan (Chủ tịch Fed thứ 13) đến Powell, mọi bước ngoặt quan trọng trong chính sách tiền tệ toàn cầu hầu như đều được định đoạt trên thảo nguyên được bao quanh bởi những ngọn núi tuyết này.

Chính tinh thần "miền Tây" kiêu hãnh và độc đáo này một lần nữa đẩy Wyoming vào tầm mắt công chúng vào đầu năm 2026.

Vào ngày 7 tháng 1 theo giờ địa phương, tiểu bang này chính thức công bố ra mắt stablecoin $FRNT, phát hành lần đầu trên blockchain Solana và hỗ trợ sáu blockchain tương thích EVM. Đây là stablecoin bằng USD đầu tiên trên thế giới được "bảo trợ bởi tín nhiệm chính phủ tiểu bang".

Tìm ánh sáng trong phế tích mỏ: Con đường tái sinh của chuyển đổi năng lượng

Lý do Wyoming hành động mạnh mẽ như vậy bắt nguồn từ một nỗi lo ngại sâu sắc về tài chính: "Của cải trong lòng đất" đã nuôi sống vùng đất này suốt trăm năm đang dần cạn kiệt.

Là trái tim năng lượng cung cấp 40% than đá cho toàn nước Mỹ, nơi đây từng tạo nên huyền thoại "thiên đường không thuế" nhờ thuế tài nguyên khai thác mỏ: Cư dân không đóng thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp không nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.

Một trong những lý do quan trọng là, nhờ xuất khẩu tài nguyên không ngừng từ Lưu vực Sông Powder, tiểu bang thưa dân này đã tạo ra sự giàu có đáng kinh ngạc: GDP bình quân đầu người của nó luôn nằm trong top 10 toàn nước Mỹ, trong những năm ngành năng lượng phát đạt thậm chí có thể sánh ngang New York và California.

Sự thịnh vượng này từng khiến Wyoming đủ tự tin để từ chối đánh thuế thu nhập cá nhân, thuế doanh nghiệp và thuế thừa kế. Tuy nhiên, đây là một sự thịnh vượng mong manh được xây dựng trên nền công nghiệp nặng.

Từ năm 2011, ngành công nghiệp trụ cột của Wyoming bắt đầu một "trận tuyết lở" kéo dài cả thập kỷ:

Sự thay thế tàn nhẫn của thị trường: Sự trỗi dậy của khí đá phiến chi phí thấp và năng lượng tái tạo đã tạo ra đòn đánh áp đảo về chi phí phát điện so với than đá.

Siết chặt gông xiềng môi trường: Việc thúc đẩy các quy định về phát thải carbon của chính phủ liên bang Mỹ (như Kế hoạch Năng lượng Sạch - Clean Power Plan) khiến các nhà máy điện than trên khắp nước Mỹ đóng cửa hàng loạt.

Khoảng trống tài chính kiểu vách đá: Theo dữ liệu chính thức của CREG được trích dẫn bởi "Wyoming Public Media", thuế tài nguyên than của tiểu bang này đã giảm từ 290 triệu USD năm 2011 xuống còn 170 triệu USD vào năm 2022, dự kiến sản lượng than của tiểu bang năm 2025 sẽ giảm xuống mức thấp thứ hai trong lịch sử, chỉ bằng một nửa so với đỉnh điểm năm 2008. Trong khi đó, nguồn "Tiền thưởng cho thuê mỏ than (Bonuses)" từng là nguồn quan trọng cho cơ sở hạ tầng trường học thậm chí đã trực tiếp về 0.

"Nếu không xoay xở, chúng ta sẽ là Tây Virginia tiếp theo (chú thích: vùng khai thác mỏ truyền thống của Mỹ, sau khi ngành than suy thoái đã trở thành một trong những bang nghèo nhất nước Mỹ)." — Nỗi đau thấu xương này đã tạo ra một sự tự giác cấp bách ngay cả trong giới chính trị gia cao bồi bảo thủ nhất địa phương.

Họ nhận ra, vì không thể thay đổi xu hướng chuyển đổi năng lượng, họ phải tận dụng tài sản cốt lõi nhất của Wyoming — quyền lập pháp thương mại cực kỳ tự do.

Thực ra, gene đổi mới của Wyoming đã có tiền lệ. Năm 1977, nó đã đi đầu toàn nước Mỹ trong việc sáng tạo ra LLC (Công ty Trách nhiệm Hữu hạn) — một thực thể thương mại phổ biến nhất cho đến nay.

Từ năm 2018, để tự cứu mình, tiểu bang "đỏ" và bảo thủ nhất này buộc phải bắt đầu một hành trình đổi mới thể chế kéo dài trong thế giới crypto.

Năm 2019, bang Wyoming thông qua Dự luật Hạ viện số 74 (HB 74), tạo ra một loại hình thực thể tài chính mới: giấy phép SPDI (Special Purpose Depository Institution - Tổ chức Lưu ký Mục đích Đặc biệt). Đây không phải là ngân hàng theo nghĩa truyền thống, mà là một cơ quan "không tham gia vào hoạt động cho vay, chỉ chịu trách nhiệm lưu ký và thanh toán".

Tháng 9 năm 2020, sàn giao dịch crypto Kraken đã nhận được giấy phép SPDI đầu tiên của nước Mỹ tại đây, thành lập Kraken Bank, đánh dấu lần đầu tiên tài sản crypto được trao tặng "danh phận" ngân hàng trong khuôn khổ pháp lý của tiểu bang.

Vào năm 2021, tiểu bang này đã đi đầu thông qua "Đạo luật DAO", cho phép các tổ chức được kiểm soát bằng mã code đăng ký là thực thể LLC hợp pháp.

Đối với $FRNT vừa được ra mắt, theo quy hoạch của Ủy ban Stablecoin Wyoming (WST), stablecoin $FRNT được thế chấp vượt mức 102% bằng trái phiếu Mỹ và tiền mặt.

Việc quản lý dự trữ do gã khổng lồ đầu tư Franklin Templeton phụ trách, công ty này quản lý khoảng 1,6 nghìn tỷ USD tài sản, và việc lưu ký do công ty con của nó là Fiduciary Trust Company International cung cấp. Logic thương mại cốt lõi của nó nằm ở chỗ: chính quyền tiểu bang hút USD, mua trái phiếu Mỹ, lợi tức sinh ra sẽ được chuyển trực tiếp vào "Quỹ Trường học" (School Foundation Fund), hỗ trợ giáo dục công lập địa phương.

Stablecoin: Rốt cuộc ai sẽ được hưởng lợi?

Bước nhảy vọt này của Wyoming thực chất đánh dấu việc làn stablecoin bước vào hiệp hai: từ "trò chơi tín nhiệm" của các công ty tư nhân, tiến tới "hàng hóa công" ở cấp độ chính phủ.

Trước đây, khi thảo luận về stablecoin, người ta nói về rủi ro tuân thủ của Tether hay Circle; nhưng trong câu chuyện kể của Wyoming, stablecoin muốn trở về với bản chất của nó — một kênh thanh toán cực kỳ hiệu quả, chi phí thấp (phí giao dịch thường dưới $0.01), và bắt đầu mang thuộc tính tài chính công.

Tuy nhiên, "con đường số hóa" này trong thế giới thực đã vấp phải những rào cản vô hình.

Tại khu nghỉ dưỡng Jackson Hole của Wyoming, tiền thuê hàng tháng cho một căn hộ hai phòng ngủ bình thường đã lên tới 4000 USD, cao hơn 25% so với Los Angeles. Mặc dù GDP bình quân đầu người địa phương nằm trong top đầu nước Mỹ, nhưng khoảng 10% cư dân vẫn phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực. Đối với những công nhân lao động chân tay phải bắt xe buýt đi làm từ sáng sớm, dựa vào hai ba công việc để duy trì cuộc sống, "stablecoin" giống như một khái niệm công nghệ xa vời hơn.

Sự chia rẽ này không phải ngẫu nhiên, mà được thiết kế và duy trì một cách tinh xảo. Một quan chức tài chính tiểu bang thừa nhận với prospect.org rằng, thông qua việc mua đất và ngưỡng quy hoạch, cảnh quan nơi đây được tạo hình theo kiểu "không nhìn thấy sự nghèo đói".

Nhà văn Annie Proulx từng miêu tả sự khắc nghiệt của vùng đất Wyoming, ngày nay sự khắc nghiệt ấy được công nghệ và tư bản gập lại thành hai tầng thực tại không xuyên thấu lẫn nhau.

Một bên, là không gian thoát thuế do tầng lớp giàu có tạo dựng giữa rừng núi; bên kia là những người Mỹ bình thường đang gánh vác tất cả những điều đó nhưng không có chỗ an thân — cuộc sống của họ, trong cả thực tế lẫn tường thuật trên mạng, đều bị gấp lại một cách lặng lẽ.

Người viết lật mở các cuộc thảo luận về Wyoming trên Reddit, những lời phàn nàn của người dân địa phương có thể thấy ở khắp nơi:

"Jackson chỉ đơn giản là sân chơi cho các siêu giàu vào cuối tuần đến đóng vai cao bồi, họ liệt kê nơi đây là nơi cư trú chính để trốn thuế bất động sản và thuế thu nhập"

"Người dân ở đây là những người theo chủ nghĩa tự do ý chí (libertarian), họ cố gắng xây dựng một 'thiên đường tự do ý chí'. Họ nghĩ rằng đó sẽ là thiên đường cho họ - tầng lớp lao động. Nhưng trên thực tế, nó lại mang lợi cho những người giàu nứt đố đổ vách, những người này coi đó là nhà của mình (hoặc nơi ở thứ hai, thứ ba), bởi vì các chính sách của 'thiên đường tự do ý chí', chẳng hạn như ít quy định hơn, ít thuế hơn, v.v., có lợi cho họ."

Trong sự chia rẽ như vậy, chính quyền tiểu bang đang cố gắng xây dựng quyền tự chủ tài chính thời đại số bằng luật pháp và stablecoin trên những phế tích của ngành công nghiệp than. Dữ liệu cho thấy, cứ mỗi nghìn người trưởng thành ở Wyoming thì sở hữu 348 công ty trách nhiệm hữu hạn, vượt qua bang Delaware, trở thành vùng trũng thể chế mới của nước Mỹ.

Nhưng liệu nguồn thu số đổ về "tiểu bang cao bồi" này, có thể khâu lành được vết nứt trên mảnh đất này không?