Viết bài: Cao Trí Mưu
Lần đầu xuất hiện với tư cách chủ tịch tại Jackson Hole, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã gửi đi tín hiệu diều hâu hơn so với cuộc họp báo sau phiên họp FOMC tháng 7: lạm phát "đáng lo ngại", "ưu tiên hàng đầu hiện tại của Fed nên tập trung vào giá cả", nếu xu hướng lạm phát cơ bản không thể quay trở lại mục tiêu với tốc độ "đủ nhanh", "chúng ta vẫn còn việc phải làm".
Sau khi bài phát biểu được công bố, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng vọt khoảng 7 điểm cơ bản — một trong những phản ứng thị trường lớn nhất do một bài phát biểu tại Jackson Hole gây ra trong những năm gần đây. Đồng thời, xác suất tăng lãi suất vào tháng 9 đã tăng từ khoảng 30% trước bài phát biểu lên trên 50%.
Tuy nhiên, hai ngân hàng lớn trên Phố Wall đều không đi theo định giá chuyển hướng của thị trường. JPMorgan duy trì dự báo cơ sở là tăng lãi suất vào tháng 12, nhà kinh tế học Michael Feroli cho biết, "thông tin quan trọng hơn" quyết định kết quả cuộc họp tháng 9 là báo cáo việc làm và CPI tháng 8 sắp được công bố. Goldman Sachs dự đoán mức tăng tháng 8 của lõi CPI và lõi PCE đều vào khoảng 0,2%, theo lộ trình này FOMC sẽ giữ nguyên lãi suất.
Lạm phát là "mối quan tâm hàng đầu": Xu hướng cơ bản chưa thấy cải thiện thực chất
Warsh dành phần lớn bài phát biểu cho vấn đề lạm phát. Ông thừa nhận số liệu PCE và CPI mùa hè năm nay "tốt hơn kỳ vọng", nhưng sau đó chuyển hướng: "Điều đó không cho tôi biết rằng xu hướng cơ bản đã có sự cải thiện thực chất."
Ông đưa ra một số liệu để minh chứng: trong 12 tháng qua, tỷ lệ hàng hóa và dịch vụ trong rổ PCE có mức tăng giá trên 3% đạt 54%, thấp hơn mức đỉnh khoảng 77% sau đại dịch, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức 32% trong hai thập kỷ trước đại dịch. Feroli của JPMorgan cho rằng, so với chỉ số PCE trung bình cắt bớt (trimmed-mean PCE) mà Warsh từng trích dẫn trước đây, lựa chọn chỉ số này "ít cơ hội hơn" — PCE trung bình cắt bớt đã trở lại khoảng bình thường, nhưng tỷ lệ trên 3% vẫn cao hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng tài chính. Goldman Sachs thì chỉ ra rằng, tính toán này phần nào phản ánh hiệu ứng thuế quan.
Warsh thừa nhận tốc độ tăng lương "ôn hòa", nhưng cho biết lương "trong thời gian dài đã không còn là chỉ báo đáng tin cậy cho lạm phát tương lai" — ngụ ý rằng, số liệu lương ôn hòa không cấu thành bằng chứng mạnh mẽ cho viễn cảnh lạm phát được cải thiện.
Điều chỉnh hai tuyên bố gây tranh cãi vào tháng 7
Trong bài phát biểu, Warsh chủ động sửa lại hai cách diễn đạt đã gây bất an cho thị trường tại cuộc họp báo sau phiên họp FOMC tháng 7.
Trước đây ông từng nghi ngờ về tương lai của mục tiêu lạm phát 2%, lần này ông tuyên bố rõ ràng: "Không nên có bất kỳ hiểu lầm nào — mục tiêu ổn định giá cả 2% của Fed, được đo lường bằng chỉ số giá PCE, là một mục tiêu cố định kiên định." Tương tự, trước đây ông có thái độ mơ hồ trong việc lựa chọn công cụ chính sách, lần này thì xác nhận "lãi suất ngắn hạn là công cụ chính để thực hiện sứ mệnh kép". JPMorgan đánh giá, hai sự làm rõ này kết hợp lại với nhau, tín hiệu rõ ràng — lạm phát cao hơn sẽ được đối phó bằng lãi suất quỹ liên bang cao hơn.
Trong bài phát biểu, Warsh còn liệt kê bảy nguyên tắc hướng dẫn chính sách, nhắc lại sự quan tâm đến tổng lượng tiền tệ, nghi ngờ về vai trò của chỉ dẫn tương lai (forward guidance) trong thời kỳ thông thường, và kết thúc bằng lời kêu gọi xây dựng một "Fed yên tĩnh hơn, có mục đích hơn trong giao tiếp". JPMorgan cho biết, đây là bài phát biểu dài nhất của một chủ tịch Fed tại Jackson Hole kể từ năm 2018.
Kinh tế "ấn tượng", điều kiện tài chính "không thể nói là thắt chặt"
Warsh dành khoảng một phần tư bài phát biểu để nói về tình hình kinh tế, với giọng điệu khá truyền thống. JPMorgan cho biết, phần này "nghe giống như bài phát biểu của một chủ tịch Fed kiểu kỹ thuật gia truyền thống", chẳng hạn như thảo luận về các chỉ số như mua cuối cùng trong nước tư nhân (private domestic final purchases).
Đánh giá của Warsh về nền kinh tế là "ấn tượng, nền kinh tế dường như đã mạnh lên": chi tiêu tiêu dùng thực tế "mặc dù bị ảnh hưởng nhưng vẫn khỏe mạnh", chi tiêu vốn của doanh nghiệp "đang tăng trưởng nhanh chóng" — hơn một nửa mức tăng chi tiêu vốn năm nay có thể quy cho xây dựng liên quan đến AI. Ông trích dẫn tốc độ tăng trưởng mua cuối cùng trong nước tư nhân từ đầu năm đến nay gần 3%, tuy nhiên Goldman Sachs nhắc nhở, chỉ số này hiện đang bị bóp méo tăng bởi nhập khẩu sản phẩm công nghệ liên quan đến đầu tư AI.
Về thị trường lao động, Warsh cho rằng "khá ổn định" "phù hợp với việc làm đầy đủ", tỷ lệ thất nghiệp "theo tiêu chuẩn lịch sử vẫn ở mức thấp". Đánh giá tổng thể của ông là, "khó có thể mô tả điều kiện tài chính rộng hiện tại là có tính thắt chặt" — tuyên bố này đã có sự thay đổi rõ rệt so với thái độ tại cuộc họp báo tháng 6, khi đó ông đẩy câu hỏi tương tự cho nhóm công tác.
Goldman Sachs, JPMorgan: Tăng lãi suất tháng 9 vẫn không phải là kịch bản cơ sở
Trong bài phát biểu, Warsh tiết lộ, tại phiên họp FOMC tháng 7, "tôi và hầu hết đồng nghiệp đều cho rằng, cách làm khôn ngoan hơn là đợi thông tin mới trong khoảng thời gian giữa các cuộc họp, rồi mới quyết định xem có cần thiết điều chỉnh chính sách lãi suất hay không".
JPMorgan duy trì dự báo tăng lãi suất vào tháng 12. Feroli thừa nhận, xét việc ngày càng nhiều quan chức Fed phát tín hiệu diều hâu, hành động sớm "cũng không phải là không hợp lý", nhưng biến số then chốt là số liệu việc làm và CPI tháng 8.
Đánh giá của Goldman Sachs rõ ràng hơn: tăng lãi suất tháng 9 chỉ có khả năng xảy ra khi số liệu CPI và PPI tháng 8 mạnh hơn dự kiến. Ngân hàng này dự đoán mức tăng tháng 8 của lạm phát cơ bản vào khoảng 0,2%, FOMc nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất.
