Tác giả gốc: Eric, Foresight News
Tuần này, FTSE Russell đã công bố danh sách sơ bộ các công ty sẽ được đưa vào chỉ số Russell 3000 vào năm 2026. Đợt điều chỉnh thành phần chỉ số lần này đã bổ sung thêm nhiều cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa, với CoreWeave (CRWV), Iren Limited (IREN) và Galaxy Digital Holdings (GLXY) đều xuất hiện trong danh sách bổ sung.
Ngoài ra, các công ty DAT của Ethereum là BitMine (BMNR) và Sharplink (SBET) cùng với công ty DAT của SOL là Forward Industries (FWDI) cũng có mặt. Nếu không có sự cố bất ngờ nào trước ngày 29 tháng 6, sau đó hàng trăm tỷ USD vốn thụ động theo dõi các chỉ số Russell sẽ buộc phải phân bổ vào các mã chứng khoán này, bất kể quan điểm cá nhân của các quản lý quỹ đối với tiền mã hóa là như thế nào.
Đây chắc chắn là tin tốt cho các nhà đầu tư vào cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa, nhưng đối với bản thân tiền mã hóa thì khó mà nói trước được.
Chỉ số Russell là gì
Hệ thống chỉ số Russell do FTSE Russell, thuộc Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán London, quản lý, là một trong những chuẩn chỉ số cổ phiếu Mỹ có ảnh hưởng nhất toàn cầu. Chỉ số Russell 3000 bao phủ 3000 công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất tại thị trường chứng khoán Mỹ, đại diện cho khoảng 98% thị trường cổ phiếu có thể đầu tư được của Mỹ. Hai chỉ số con cốt lõi được hình thành từ đó: Russell 1000 (cổ phiếu vốn hóa lớn, 1000 công ty đầu) và Russell 2000 (cổ phiếu vốn hóa nhỏ, 2000 công ty sau) cũng là thành phần quan trọng của thị trường vốn.
Hàng năm vào tháng 6, FTSE Russell sẽ thực hiện điều chỉnh toàn diện dựa trên dữ liệu vốn hóa thị trường vào cuối tháng 4. Từ năm 2026, tần suất này sẽ được nâng lên thành nửa năm một lần (tháng 6 và tháng 11), để phản ánh nhanh hơn các biến động thị trường.
Tính đến năm 2026, có khoảng 20 nghìn tỷ USD tài sản sử dụng chỉ số FTSE Russell làm chuẩn, chỉ riêng hệ thống chỉ số Russell của Mỹ đã chịu trách nhiệm cho khoảng 10,6 nghìn tỷ USD trong số vốn đó. Điều này có nghĩa là bất kỳ công ty nào được đưa vào chỉ số Russell sẽ ngay lập tức trở thành mục tiêu phân bổ của lượng vốn thụ động khổng lồ.
Vốn theo dõi chỉ số Russell chủ yếu đến từ hai loại sản phẩm: ETF và quỹ chỉ số. Lấy Russell 2000 làm ví dụ, công cụ theo dõi lớn nhất là iShares Russell 2000 ETF (IWM) của BlackRock, với quy mô tài sản quản lý khoảng 750 tỷ USD, khối lượng giao dịch hàng ngày hơn 26 triệu cổ phiếu, là một trong những ETF cổ phiếu vốn hóa nhỏ có tính thanh khoản mạnh nhất toàn cầu. Tiếp theo là Vanguard Russell 2000 ETF (VTWO), quản lý khoảng 13,6 tỷ USD tài sản, với phí quản lý chỉ 0,07%, là lựa chọn hàng đầu của các nhà đầu tư thụ động dài hạn. Ngoài ra còn có quỹ tương hỗ chỉ số Vanguard Russell 2000 (VRTIX), quỹ chỉ số Russell 2000 của BlackRock và rất nhiều sản phẩm tổ chức khác.
Phương thức quản lý của các quỹ này là "quản lý thụ động": mục tiêu duy nhất của chúng là sao chép một cách chính xác nhất có thể biểu hiện của chỉ số, chứ không phải là lựa chọn cổ phiếu chủ động. Do đó, khi một cổ phiếu được đưa vào chỉ số, các quỹ này phải mua vào theo trọng số sau khi điều chỉnh có hiệu lực; tương tự, các mã bị loại khỏi chỉ số cũng sẽ bị bán ra bắt buộc. Cơ chế này khiến ngày điều chỉnh chỉ số Russell (thường là thứ Sáu cuối cùng của tháng 6) trở thành một trong những ngày giao dịch có khối lượng cao nhất trong năm trên thị trường chứng khoán Mỹ, với khối lượng giao dịch vào ngày điều chỉnh năm 2024 đã lập kỷ lục gần 220 tỷ USD.
Dữ liệu lịch sử cho thấy, các công ty được đưa vào chỉ số Russell thường trải qua biến động giá đáng kể xung quanh thời điểm điều chỉnh. Theo nhiều nghiên cứu, các công ty mới được đưa vào Russell 2000 trung bình có thể đạt mức tăng giá từ 5%-10% trong ngắn hạn sau khi điều chỉnh có hiệu lực, điều này hoàn toàn đến từ việc mua vào bắt buộc của các quỹ thụ động. Đối với các cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa có vốn hóa tương đối nhỏ và thanh khoản thấp như BitMine, hiệu ứng này có thể càng rõ rệt hơn.
Đối với các công ty DAT, việc tăng giá cổ phiếu do mua vào thụ động thúc đẩy càng có lợi cho việc phát hành thêm cổ phiếu để mua nhiều tiền mã hóa hơn. Nếu cuối cùng được xác nhận đưa vào chỉ số Russell, "bánh đà" từng cần dựa vào sự nóng lên để hoàn thành, giờ đây có thể thực hiện được chỉ với động lực từ các quỹ thụ động này.
Cổ phiếu công ty DAT hưởng lợi, bản thân ETH thì chưa chắc
Ngay trước vài ngày danh sách chỉ số Russell được công bố, David Hoffman, nhà đồng sáng lập Bankless, một trong những tiếng nói có ảnh hưởng nhất trong cộng đồng Ethereum, đã bán hết toàn bộ danh mục ETH của mình.
Giải thích của Hoffman không phải vì ông ấy bi quan về bản thân mạng lưới Ethereum, ngược lại, ông nói rằng mình "cực kỳ lạc quan về tương lai của mạng lưới Ethereum", vấn đề nằm ở luận điểm cốt lõi "ETH là tiền tệ". Theo Hoffman, Ethereum về bản chất là "người cho đi chứ không phải kẻ nhận lấy", nó cung cấp không gian khối an toàn nhất thế giới với giá thành, mã hóa tài sản toàn cầu với giá thành, bảo vệ các giao thức DeFi trị giá hàng tỷ USD với giá thành. "Tất cả giao dịch không thu bất kỳ phí nào" là bản chất của phần mềm mã nguồn mở, cũng là sức mạnh của Ethereum, nhưng lại trái ngược với logic "gia tăng giá trị cho token".
Hoffman thẳng thắn nói, Ethereum là tổ chức phi lợi nhuận thành công nhất trong lịch sử nhân loại, nhưng về cấu trúc, Ethereum không ưu tiên xem xét ETH. Đây không phải là khuyết điểm, mà là đặc tính. Ông cho rằng, thành công của mạng lưới Ethereum và hệ sinh thái của nó chỉ có một phần nhỏ được phản ánh vào giá của ETH. Tầng ứng dụng và dịch vụ L2 đang thu giữ phần lớn giá trị, lộ trình tập trung hóa Rollup có nghĩa là L2 thu về 97% lợi nhuận, trong khi ETH chỉ nhận được phần rất nhỏ.
Điều này tiết lộ một tình thế khó xử mang tính cấu trúc. Giá cổ phiếu của các công ty DAT có thể nhờ các quy tắc của hệ thống tài chính truyền thống (việc đưa vào chỉ số, phân bổ của tổ chức, phí bảo hiểm cổ phiếu) để có được sự nâng cao định giá độc lập, thậm chí giao dịch ở mức phí bảo hiểm so với tài sản tiền mã hóa mà họ nắm giữ. Nhưng khi những công ty này huy động được vốn trên thị trường thứ cấp, dòng tiền này sẽ không trực tiếp chảy vào bản thân ETH.
Xét tỷ trọng vốn hóa của các công ty DAT không cao, ngay cả lượng vốn chảy vào từ việc phân bổ thụ động cũng sẽ không lớn, mức tăng giá cổ phiếu rất có thể là rất hạn chế. Mặt khác, hiện tại cả Ethereum và Solana thực tế đều đang đối mặt với khó khăn về giá token, dòng mua vào từ các công ty DAT có thể bù đắp một phần áp lực bán ra, nhưng cũng không thể ngăn cản vấn đề cốt lõi là thị trường không thể định giá cao hơn cho các blockchain công cộng.
Tháng 8 năm 2025, Ethereum đã lập mức cao kỷ lục lịch sử gần 5000 USD, trong khi giá Ethereum hiện tại đang ở mức khoảng 2000 USD. Trong vòng 9 tháng giá giảm gần 60%, chỉ riêng công ty BitMine đã mua vào từ 3,6 đến 3,7 triệu ETH, nhưng điều này cũng không thể ngăn giá tiếp tục giảm không ngừng.
Kết luận
Việc chỉ số Russell mở cửa cho các công ty tiền mã hóa chắc chắn là một cột mốc nữa trong quá trình hợp nhất giữa thế giới tài chính truyền thống và tài sản số. Đối với các công ty như CoreWeave, Iren, Galaxy,... điều này có nghĩa là sự công nhận rộng rãi hơn từ các tổ chức, dòng vốn ổn định hơn và tính thanh khoản thị trường cao hơn. Nhưng khi các công ty DAT đối mặt với cùng dòng vốn chảy vào, kết quả có thể sẽ không mang lại lợi ích cho tài sản tiền mã hóa ở tầng sâu hơn.
Hiện tại, luận điểm "ETH là tiền tệ" đang nhường chỗ cho thực tế "ETH là cơ sở hạ tầng công cộng", hàng loạt blockchain công cộng như Solana cũng như vậy, việc doanh thu từ blockchain tăng lên, cùng kỳ vọng mua lại có thể trong ngắn hạn nâng đỡ giá token, nhưng logic như vậy tồn tại một trần ngầm. Làm thế nào để đưa vào luận điểm mới về giá trị của token, có lẽ là vấn đề cần suy nghĩ nhất lúc này.







