Tác giả:CM
EF đề xuất một cấu trúc mới, nhân cơ hội này mở ra lại việc giải mã thế giới quan của Ethereum. Crypto đang ở trong một làn sóng khổng lồ, Ethereum đang đi về đâu.
EF đã cắt giảm 20% nhân viên, và công bố một cấu trúc hoàn toàn mới – 5 lớp công việc. So với cấu trúc quỹ lỏng lẻo trước đây, EF sẽ xác định rõ ràng mình nên làm gì trong vài năm tới. 5 lớp công việc này lần lượt là:
-
Protocol Layer
-
Access Layer
-
User Layer
-
Community Layer
-
Institutional Layer
Chúng ta có thể hiểu nó là sự phân chia trách nhiệm công việc nội bộ của EF.
1/5 · Protocol Layer
Duy trì các thuộc tính cốt lõi của Ethereum, cũng chính là điều mà Vitalik luôn nhấn mạnh: CROPS:
-
Censorship-resistant (Chống kiểm duyệt)
-
Robust (Mạnh mẽ, linh hoạt)
-
Open (Mở)
-
Private (Riêng tư)
-
Secure (An toàn)
Công việc cụ thể thiên về công nghệ nền tảng nhiều hơn, ví dụ như thúc đẩy hard fork một cách an toàn, giảm thiểu sự phụ thuộc đáng tin cậy, chống lại mối đe dọa lượng tử, chống MEV độc hại, v.v. Đây là nhiệm vụ đường cơ sở của EF, cũng là giá trị cốt lõi của Ethereum, nó luôn chủ trương không vì sự tài chính hóa ngắn hạn, thể chế hóa hay câu chuyện thị trường mà hy sinh thuộc tính chủ quyền bản thân của Ethereum.
Đương nhiên điều này trong môi trường hiện tại thể hiện rất gian nan, bởi vì từ góc độ người dùng, việc ôm lấy tổ chức, ôm lấy thị trường luôn là điều không thể chê vào đâu được, và thực tế tôi cho rằng phân quyền không phải là cái cớ cho sự lười biếng và trốn tránh trong tiếp thị thị trường, nếu chúng ta coi Ethereum là một thế giới hoàn toàn mới, CROPS là đường cơ sở của trật tự thế giới, thì chỉ có tích cực đáp ứng nhu cầu của các vai trò khác nhau trong thế giới mới trên cơ sở không rời xa đường cơ sở này, mới có thể khiến thế giới này có giá trị tồn tại, nhanh chóng thoát khỏi thế giới không tưởng của dân kỹ thuật, đây là điều vô cùng đúng đắn. Tất nhiên điều này chưa chắc nhất định phải do EF làm, EF cũng đã nhiều lần bày tỏ vị trí và vai trò của mình, tôi hy vọng trong tương lai sẽ có nhiều tổ chức hơn làm việc này.
2/5 · Access Layer
Access Layer quan tâm đến việc liệu người dùng có thực sự có thể sử dụng khả năng chủ quyền bản thân của Ethereum trong thực tiễn hay không. EF đề cập đến một số hành động then chốt: đọc chuỗi, giao dịch, chứng minh, ủy quyền, thoát. Người dùng và tương lai là các agent đại diện cho người dùng hành động, đều phải có thể hoàn thành những thao tác này mà không phụ thuộc vào các trung gian không thể xác minh được.
Ở đây có một nguyên tắc rất quan trọng gọi là zero option, nó chỉ ra rằng đối với mỗi con đường trung gian hóa, đều phải tồn tại một con đường thay thế đáng tin cậy, không cần trung gian, và con đường này phải liên tục khả dụng.
Điểm này tôi thấy là cực kỳ quan trọng, ví dụ trực tiếp nhất, nếu một ngày nào đó front end bị hỏng, một máy chủ nào đó bị hỏng, bạn vẫn có thể thao tác với tiền của mình bằng cách tương tác trực tiếp với hợp đồng, nếu bạn từng bị mắc kẹt một lần, bạn sẽ có thể hiểu sâu sắc ý nghĩa của nó.
3/5 · User Layer
Nhiệm vụ của User Layer là xây dựng công việc của EF dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng và tổ chức thực tế. Nó sẽ quan tâm đến phân tầng người dùng, hồ sơ người dùng, ý nghĩa tồn tại của nó là kết nối Protocol Layer và Access Layer, khiến cho việc phát triển có thể thực sự chạm tới người dùng, khiến cho những quyết định này thực sự hiệu quả chứ không phải là tưởng tượng trên không sống trong thế giới của riêng mình.
Điểm này là điều EF trước đây còn thiếu sót, nhiều cuộc thảo luận trong quá khứ dễ dàng bị định hướng nghiên cứu hoặc định hướng hạ tầng quá mức. Chúng ta có thể nhìn thấy rõ ràng sự thịnh vượng trong quá khứ của Ethereum, defi summer, nft summer, về cơ bản đều đến từ sự đổi mới của cộng đồng, đầu ứng dụng và đầu kỹ thuật không có điểm giao nhau, cũng không thể nói đến việc phản hồi nhu cầu từ đầu ứng dụng về đầu kỹ thuật, Ethereum đã bước vào một thời kỳ thịnh vượng bất ngờ một cách rời rạc như vậy.
Có người quy về may mắn, có người nói đây là kết quả tất nhiên sau khi công nghệ Ethereum lắng đọng. Trên thực tế, hệ sinh thái Ethereum thực sự đã dẫn dắt sự bùng nổ lớn của ứng dụng trên chuỗi, crypto được coi là bước vào một kỷ nguyên mới, nhưng vào thời điểm đó, các lựa chọn mà nhà phát triển và người dùng có thể làm không nhiều, vì vậy những người thông minh, tiền thông minh đều tập trung trên Ethereum.
Và tình hình ngày nay rất khác, L1, L2 có thể thấy ở khắp nơi, chi phí phát hành chuỗi nhanh chóng giảm xuống, mặc dù Ethereum vẫn lấy tính an toàn và ổn định làm hào phòng thủ lớn nhất, nhưng khi các đối thủ khác chưa bộc lộ vấn đề, giá trị này không dễ dàng thu hút sự chú ý của người dùng và nhà phát triển. (Cá nhân tôi đồng ý với quan điểm tính an toàn là hào phòng thủ lớn nhất của blockchain công khai)
Vì vậy User Layer là công việc mà EF nên coi trọng nhất, một thế giới mới cần hiểu cư dân của nó muốn gì.
4/5 · Community Layer
Ý nghĩa tồn tại của nó là duy trì và truyền bá sự đồng thuận về giá trị của Ethereum.
-
Trong nội bộ hệ sinh thái: giúp cộng đồng hiểu tại sao Ethereum tồn tại, nên kiên trì điều gì, không nên bị lệch hướng bởi câu chuyện nào.
-
Bên ngoài hệ sinh thái: giúp EF thiết lập kết nối với các lĩnh vực liên quan như mã nguồn mở, quyền riêng tư, tự do công dân, công nghệ lợi ích công cộng, v.v.
Vậy sự đồng thuận nó muốn xây dựng là gì? Theo cách diễn đạt trong bài viết của EF, kết hợp với hiểu biết của tôi về Ethereum, quy về những điểm sau:
-
Không bị cuốn theo lợi ích tập trung quyền lực
-
Kiên trì tính trung lập của công nghệ, không bị chi phối và ảnh hưởng bởi bất kỳ yếu tố văn hóa, chính trị nào
-
Kiên trì giá trị lấy CROPS làm chủ đạo, không vì lợi ích thương mại ngắn hạn mà hy sinh bất kỳ mục nào
Sự lung lay đồng thuận xuất hiện trong chu kỳ này, tôi cảm thấy là nghiêm trọng nhất trong lịch sử, trước đây crypto chưa bước vào tầm mắt chủ lưu, nhóm người dùng ít, không có ứng dụng, giá cả suy giảm, những vấn đề này đều không khiến người dùng mất đi niềm tin rằng phân quyền chính là tương lai. Mà trong chu kỳ này, với việc BTC, ETH lên sàn ETF spot, sự xuất hiện của công ty DAT, dự luật stablecoin của Mỹ, các tổ chức bắt đầu bố trí phát triển L1, những điều này đã khiến nhiều người tiếp xúc với crypto hơn, từ điểm này mà nhìn là một thành công to lớn. Nhưng ảnh hưởng mà nó mang lại cũng đang dần lộ rõ, những ảnh hưởng này không dễ phát hiện, nhưng đang dần thay đổi logic cơ bản của thị trường này.
Ví dụ như một lượng lớn stablecoin lên chuỗi, mang lại TVL, đồng thời thay thế thuộc tính tiền tệ của BTC, ETH, đã bao lâu rồi không nghe đến từ 'bản vị tiền điện tử' rồi, vào thời điểm sơ khai trước khi USDT ra đời, sàn giao dịch áp dụng mô hình giao dịch tiền điện tử với tiền điện tử để giao dịch, phần lớn lấy BTC làm cặp giao dịch, thời kỳ defi summer các LP trên chuỗi phần lớn lấy ETH làm cặp giao dịch, nft summer định giá bằng ETH. Ngày nay mà nhìn, những thứ này đang dần biến mất, bàn tay bá quyền của đồng đô la Mỹ đã vươn tới blockchain, công ty DAT càng biến crypto đóng gói thành hình ảnh mà chính mình từng ghét nhất.
Đối với phân quyền, góc độ suy nghĩ của mọi người từ việc đối kháng với sự không minh bạch, tham nhũng, kém hiệu quả của tài chính truyền thống, đã biến thành suy nghĩ về việc liệu tổ chức có cần phân quyền hay không. Thực ra vấn đề này không cần suy nghĩ quá nhiều, nhu cầu phân quyền của tổ chức nhất định là có hạn, hoặc là trong một số tình huống đặc biệt. Từ 'phân quyền', ngày càng ít được nhắc đến, thậm chí có ý nghĩa bị chế nhạo.
Đương nhiên, tôi cho rằng crypto không có lý do gì để từ chối nhu cầu của tổ chức, nó là không cần cho phép, cho dù là tổ chức, hay người dùng cá nhân, đều nên được chấp nhận. Nhưng nếu vì chào đón sự tham gia của tổ chức, mà thay đổi sự đồng thuận cơ bản của blockchain công khai, thay đổi sự đồng thuận lấy phân quyền làm cơ sở, chúng ta không thể định nghĩa nó là sai, nhưng kết cục cuối cùng của hành động này thực tế không khác gì internet thứ hai, một vài tổ chức có thẩm quyền nắm giữ các nút mạng, nếu tiếp tục phát triển với cục diện này, những chuỗi này rất nhanh sẽ biến thành chuỗi của một quốc gia nào đó, chuỗi của một tổ chức nào đó, vậy thì việc cắt đứt kinh doanh của Iran trên chuỗi của Mỹ có phải là dễ dàng không. Ở đây nhiều người ví việc giữ tính trung lập và blockchain công khai phân quyền là vùng biển quốc tế, cũng có chút hợp lý.
5/5 · Institutional Layer
Phụ trách tương tác của EF với các tổ chức, nhưng với tiền đề là chủ quyền bản thân. Cách diễn đạt của EF đối với tổ chức không phải là 'làm cho tổ chức dễ dàng kiểm soát người dùng hơn', mà là nhấn mạnh việc sử dụng công nghệ Ethereum và mật mã học để tạo ra các ví dụ tích hợp tốt hơn.
Cách diễn đạt này rất rõ ràng rồi, giống như chúng ta đã nói ở trên, những hoạt động kinh doanh phổ thông thực sự, hoạt động dịch vụ liên tục người dùng toàn cầu, nó vẫn là phù hợp nhất để đặt trên blockchain công khai Ethereum, bởi vì nó sẽ không bao giờ bị can thiệp bởi một số biện pháp cưỡng chế và yếu tố nào đó. Mà hệ sinh thái mang theo quyền lực kiểm soát trung tâm, thời gian càng lâu nó càng khó làm được điều này.
Kết thúc thêm một câu, chúng ta đang ở trong làn sóng khổng lồ, không thể thay đổi. Nhưng Bitcoin, Ethereum đã trải qua vô số biến đổi thị trường, bất kể bên ngoài là bình minh hay bóng tối, block tiếp theo vẫn ra block như thường.
