Tác giả: Kailyn Rhone, the New York Times
Biên dịch: Peggy, BlockBeats
Lời người biên tập: Trong bối cảnh Bitcoin và Ethereum đã trở thành biểu tượng văn hóa phổ biến ngày nay, tiền điện tử không chỉ còn là công cụ đầu cơ, mà còn được đóng gói như một "món quà dành cho giới trẻ". Nhưng dưới áp lực kinh tế thực tế và sự điều chỉnh thị trường, thái độ của thế hệ Z đối với tài sản mã hóa phức tạp hơn nhiều so với tưởng tượng.
Bài viết này thông qua trải nghiệm thực tế của nhiều bạn trẻ ở độ tuổi 20, trình bày một tâm thái chia rẽ và dè dặt: họ không bài xích tiền điện tử, thậm chí sẵn sàng "nhận" nó trong ngày lễ, nhưng khi thực sự liên quan đến việc phân bổ tài sản cá nhân, họ có xu hướng lựa chọn các khoản đầu tư ổn định, có thể dự đoán được và liên quan đến mục tiêu cuộc sống lâu dài. Đối với họ, tiền điện tử vừa tượng trưng cho một sự thay đổi thời đại, vừa nhắc nhở về sự tồn tại song song của rủi ro và sự không chắc chắn.
Dưới đây là nguyên bản:
Wyatt Johnson vẫn nhớ cảnh mình liên tục làm mới ứng dụng Coinbase trong thời kỳ bùng nổ tiền điện tử năm 2021. Anh và những người bạn tin chắc rằng họ đang chứng kiến lịch sử, vì vậy Johnson quyết định đầu tư khoảng 5000 đô la.
Nhưng kết quả không phải là kiếm tiền, mà là loại tiền điện tử mà anh nắm giữ—Solana—đã mất gần một nửa giá trị chỉ trong vài tháng.
Wyatt Johnson, 22 tuổi, từng chịu lỗ do giá tiền điện tử Solana nắm giữ giảm một nửa. Dù vậy, anh vẫn sẵn sàng nhận tiền điện tử như một món quà Giáng sinh. Nguồn ảnh: Jenn Ackerman /《纽约时报》
Johnson, hiện 22 tuổi, kể từ đó không bao giờ đầu tư vào tiền điện tử nữa, nhưng anh vẫn theo dõi lĩnh vực này, liên tục cập nhật các diễn biến mới nhất. Mặc dù do sự suy giảm gần đây của thị trường tiền mã hóa, bây giờ anh sẽ không dùng tiền của mình để đầu tư nữa, nhưng nếu ai đó tặng anh tiền kỹ thuật số vào dịp Giáng sinh, anh cũng không từ chối.
"Tiền tệ đang được dân chủ hóa theo những cách chưa từng có," Johnson, sống tại Hustisford, Wisconsin, nói, "Mọi thứ đang thay đổi. Tôi cảm thấy thế hệ chúng ta phải theo kịp những thay đổi này là rất quan trọng."
Góc nhìn khác nhau, quà tặng tiền điện tử có thể giống như một tấm vé số cào, hoặc giống như một thẻ quà tặng có tiềm năng vô hạn. Ngay cả khi thị trường biến động mạnh, một số thanh niên Mỹ, đặc biệt là thế hệ Z, trong mùa lễ hội này dường như vẫn sẵn sàng mở những món quà như Bitcoin hoặc Ethereum.
Điều này không có nghĩa là tiền điện tử đứng đầu trong danh sách mong ước của nhiều người. Trong khi các nhà bán lẻ, công ty thanh toán và nền tảng tiền mã hóa đều đóng gói tài sản kỹ thuật số thành những món quà "thân thiện với ngày lễ", một câu hỏi lớn hơn xuất hiện: Trong bối cảnh triển vọng kinh tế không chắc chắn, liệu thế hệ Z có thực sự muốn nhận tiền điện tử trong ngày lễ không?
Những dấu hiệu ban đầu cho thấy, nội bộ thế hệ Z có sự phân hóa. Những người ở độ tuổi 20, đặc biệt là những người đã có kinh nghiệm đầu tư, thường có thái độ thận trọng cởi mở—họ có thể chấp nhận tiền điện tử, nhưng đa số mong muốn nhận được sự hỗ trợ về mặt tiết kiệm, trợ cấp tiền thuê nhà, hoặc các tài sản truyền thống ổn định hơn như cổ phiếu. Johnson cũng cho biết, so với tiền điện tử, anh muốn nhận được những món quà liên quan đến bất động sản hơn, hoặc là tiền để hỗ trợ dự án khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo của anh.
Trong khi đó, những thanh thiếu niên và các thành viên thế hệ Z trẻ tuổi mới bắt đầu tiếp xúc với đầu tư thì tỏ ra nhiệt tình hơn. Các chuyên gia tài chính cho rằng, điều này rất có thể là do họ chưa trải nghiệm sâu sắc những biến động mạnh mẽ của thị trường. Theo một báo cáo gần đây của Visa, khoảng 45% thế hệ Z cho biết sẽ cảm thấy phấn khích nếu nhận được tiền điện tử trong ngày lễ.
"Thế hệ Z không sợ biến động như các thế hệ lớn tuổi, điều họ thực sự sợ là trì trệ," Will Reeves, Giám đốc điều hành của công ty dịch vụ tài chính Bitcoin Fold cho biết. Ông nói thêm rằng, những con đường tích lũy của cải truyền thống như mua nhà dường như ngoài tầm với đối với giới trẻ, trong khi Bitcoin lại mang lại cảm giác dễ tiếp cận hơn.
Russell Kai, 22 tuổi, bắt đầu khám phá đầu tư sau khi được bạn bè giới thiệu tham gia thị trường chứng khoán hai năm trước. Anh cởi mở với tiền điện tử, nhưng so sánh ra thì thích nắm giữ cổ phiếu hơn. Nguồn ảnh: Alana Paterson /《纽约时报》
Một phần sức hấp dẫn của tài sản mã hóa đến từ các yếu tố văn hóa. Rick Maeda, trợ lý nghiên cứu tại công ty giao dịch thuật toán Presto Research, cho biết thế hệ Z là thế hệ chứng kiến sự trỗi dậy của Bitcoin và Ethereum trên mạng xã hội. Ngay cả sau khi trải qua một loạt các đợt điều chỉnh, một số nhà đầu tư trẻ vẫn coi sự biến động cao của tiền điện tử là bình thường, thậm chí là đương nhiên.
Đối với nhiều người trẻ, việc nhận được một lượng nhỏ tiền điện tử thường là điểm khởi đầu để bước vào thế giới đầu tư. Nghiên cứu từ Cơ quản Quản lý Ngành Tài chính (FINRA) và Hiệp hội CFA cho thấy, tiền điện tử thường là loại tài sản đầu tiên mà các nhà đầu tư trẻ nắm giữ trong đời. Nghiên cứu phát hiện ra rằng, gần một phần năm nhà đầu tư thế hệ Z chỉ nắm giữ tài sản mã hóa và token không thể thay thế (NFT), hoặc cả hai; so sánh, các khoản đầu tư của thế hệ X chủ yếu tập trung vào các sản phẩm truyền thống như quỹ tương hỗ.
Nhưng thái độ cởi mở này đang xuất hiện tại một thời điểm khá phức tạp đối với ngành.
Một năm trước, giá Bitcoin từng vượt mốc 100.000 USD. Trong bối cảnh cột mốc này và việc một tổng thống thân tiền mã hóa được bầu, nhiều người ủng hộ dự đoán rằng loại tiền điện tử đã 16 năm tuổi này sẽ tăng lên 250.000 USD vào cuối năm.
Tuy nhiên, những dự đoán đó đã không thành hiện thực.
Sau khi leo lên khoảng 126.000 USD vào tháng 10, Bitcoin đã giảm xuống khoảng 81.000 USD vào cuối tháng 11, mức giảm gần 35%, gần như xóa sổ toàn bộ mức tăng từ đầu năm. (Kể từ đó, Bitcoin đã phục hồi một chút, vào ngày 9 tháng 12 đã tiến gần 95.000 USD.) Các loại tiền điện tử chính khác cũng giảm, Ethereum cũng giảm gần 40% kể từ tháng 8.
Sự biến động này không chỉ là vấn đề của riêng tiền điện tử, mà là sự phản ánh của môi trường kinh tế rộng lớn hơn, chẳng hạn như những thay đổi trong kỳ vọng lãi suất và tác động của chính sách thuế quan. Trong bối cảnh thế hệ Z phổ biến gặp khó khăn về việc làm, chuyển về nhà bố mẹ để tiết kiệm tiền, hoặc trì hoãn các mốc quan trọng trong cuộc đời, họ mong muốn lựa chọn những khoản đầu tư ổn định hơn—những tài sản sẽ không "phản lại" trong vài năm tới, chứ đừng nói đến việc biến động mạnh chỉ trong vài tháng tới.
Nhưng cũng có một số thế hệ Z coi sự sụt giảm của năm nay là cơ hội, chứ không phải tín hiệu cảnh báo. Stephen Kates, nhà phân tích tài chính tại công ty dịch vụ tài chính tiêu dùng Bankrate, cho biết nhiều người trẻ đang tận dụng lúc giá giảm để đưa tiền vào tiền điện tử. Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính cảnh báo rằng tiền điện tử và các token kỹ thuật số ít được biết đến hơn có rủi ro cao và chỉ nên chiếm một phần rất nhỏ trong danh mục đầu tư đa dạng hơn.
Đối với Russell Kai, sống ở Vancouver, Canada, chuyên ngành tài chính, tiền điện tử luôn giống như góc hỗn độn nhất của thế giới tài chính—quá nhiều biến động mạnh, nhưng lại quá ít rào chắn an toàn. Hai năm trước, khi còn học đại học, anh đã mua cổ phiếu đầu tiên trong đời theo lời khuyên của bạn bè và bắt đầu đầu tư. Kể từ đó, anh luôn tuân thủ một nguyên tắc: chọn các tài sản ổn định, hoặc do chính phủ phát hành, thay vì các sản phẩm kỹ thuật số mới mẻ, thịnh hành.
Kai, 22 tuổi, cho biết năm nay nếu nhận được tiền điện tử như một món quà, anh cũng không từ chối, nhưng rất có thể sẽ nhanh chóng bán đi, rồi lại đưa tiền mặt vào các cổ phiếu mà anh theo dõi hàng ngày.
Clay Lute, 24 tuổi, cũng cho biết anh cởi mở với việc nhận quà tặng tiền điện tử, nhưng đó không phải là thứ anh sẽ chủ động yêu cầu. Lute, sống ở Queens, New York, làm trong ngành thời trang, tin rằng Bitcoin sẽ phục hồi từ mức thấp hiện tại và cuối cùng sẽ tăng trưởng cả về giá trị và công dụng thực tế; nhưng anh không tin rằng sẽ có một kỷ nguyên thịnh vượng "trăm coin cùng bay", hàng trăm loại tiền điện tử cùng tồn tại lâu dài.
"Nếu tôi có thể tự lập danh sách mong ước cho ngày lễ, thì rõ ràng việc bỏ tiền vào Roth IRA của tôi sẽ có lợi cho tương lai lâu dài của tôi hơn là đặt cược vào tiền điện tử," Lute nói.
