Bài viết từ: Haseeb Qureshi
Biên dịch | Odaily Planet Daily Azuma
Lời tựa: Tối qua, quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu Dragonfly Capital đã công bố hoàn thành vòng gọi vốn thứ tư với quy mô 650 triệu USD.
Cùng tối, đối tác nổi tiếng của Dragonfly Capital, Haseeb Qureshi, đã đăng một bài dài trên X với tiêu đề "Crypto was not made for humans" (Tiền mã hóa không được tạo ra cho con người). Bài viết đưa ra quan điểm mới rằng "tiền mã hóa không sinh ra cho con người, mà nên phục vụ cho AI Agent", đồng thời cho biết "10 năm nữa, chúng ta có thể sẽ kinh ngạc khi con người từng trực tiếp tương tác với tiền mã hóa".
Dưới đây là toàn văn bài viết của Haseeb Qureshi, được Odaily Planet Daily biên dịch.
Chúng tôi là một quỹ crypto. Nếu có người nên tin tưởng vào crypto, thì đó chắc chắn là chúng tôi.
Tuy nhiên, khi chúng tôi ký kết một thỏa thuận đầu tư vào một công ty khởi nghiệp, chúng tôi ký không phải là một hợp đồng thông minh, mà là một hợp đồng pháp lý; phía công ty khởi nghiệp cũng vậy. Nếu không có thỏa thuận pháp lý, cả hai bên đều sẽ cảm thấy bất an.
Tại sao lại như vậy?
Chúng tôi có luật sư, họ cũng có luật sư. Chúng tôi có những kỹ sư có thể viết và kiểm tra hợp đồng thông minh, họ cũng vậy. Cả hai bên đều là những bên tham gia thành thạo về công nghệ crypto, nhưng chúng tôi vẫn không tin tưởng rằng hợp đồng thông minh có thể là thỏa thuận ràng buộc duy nhất giữa chúng tôi.
Bản thân tôi xuất thân là kỹ sư phần mềm, nhưng tôi vẫn tin tưởng hợp đồng pháp lý hơn - bởi vì nếu hợp đồng pháp lý có vấn đề, tôi biết thẩm phán sẽ đưa ra phán quyết hợp lý, còn EVM thì không.
Trên thực tế, ngay cả khi tồn tại hợp đồng "vesting" (quyền sở hữu mã thông báo) trên chuỗi, thường vẫn đi kèm một hợp đồng pháp lý. Điều này chỉ để phòng ngừa.
Khi tôi mới bước vào ngành crypto, mọi người kể một câu chuyện đầy mơ mộng: Crypto sẽ thay thế chế độ sở hữu tài sản. Chúng ta sẽ không còn sử dụng hợp đồng pháp lý, mà tất cả sẽ sử dụng hợp đồng thông minh; không còn dựa vào tòa án để thực thi thỏa thuận, mà sẽ được mã code ép buộc thực thi.
Nhưng điều đó đã không xảy ra. Không phải vì công nghệ không hoạt động, mà vì công nghệ này không phù hợp với xã hội của chúng ta.
Tôi đã ở trong ngành này mười năm rồi, mỗi lần ký một giao dịch trên chuỗi số tiền lớn tôi vẫn cảm thấy sợ hãi, nhưng tôi chưa bao giờ sợ hãi một lần chuyển tiền ngân hàng số lượng lớn.
Hệ thống ngân hàng mặc dù tệ, nhưng nó được thiết kế cho con người. Rất khó để làm hỏng. Trong ngân hàng không có tấn công đầu độc địa chỉ (address poisoning), ngân hàng cũng gần như không thể cho phép tôi chuyển 10 triệu USD đến Triều Tiên - nhưng đối với trình xác thực Ethereum, nếu địa chỉ của tôi chuyển 10 triệu USD đến một địa chỉ Triều Tiên, thì không có lý do gì để không thực hiện.
Hệ thống ngân hàng được thiết kế đặc biệt cho những điểm yếu và chế độ lỗi của con người, và đã được hoàn thiện qua hàng trăm năm. Hệ thống ngân hàng được điều chỉnh cho con người, nhưng crypto thì không.
Đó là lý do tại sao vào năm 2026, ký giao dịch mù, ủy quyền cũ, nhấp nhầm vào hợp đồng lừa đảo vẫn còn đáng sợ. Hiện tại chúng ta biết nên xác minh hợp đồng, kiểm tra kỹ tên miền, quét tình trạng giả mạo địa chỉ...... Chúng ta biết nên làm điều này mỗi lần, nhưng chúng ta không làm, vì chúng ta là con người.
Đây là điểm mấu chốt. Đây là lý do tại sao crypto luôn cảm thấy hơi kỳ quặc. Địa chỉ crypto dài dòng và không thể đọc được, mã QR, nhật ký sự kiện, phí gas và những cạm bẫy (footguns) ở khắp mọi nơi - không thứ nào phù hợp với trực giác của chúng ta về tiền bạc.
Khoảnh khắc đó tôi chợt nhận ra - bởi vì crypto không hề được sinh ra cho chúng ta.
Crypto được sinh ra cho máy móc
AI Agent sẽ không lười biếng, cũng không mệt mỏi. Nó có thể xác minh giao dịch, kiểm tra từng tên miền và kiểm toán hợp đồng trong vài giây.
Quan trọng hơn, so với pháp luật, AI Agent tin tưởng mã code hơn. Tôi tin tưởng luật pháp chứ không phải hợp đồng thông minh, nhưng đối với AI Agent, hợp đồng pháp lý thực ra lại khó dự đoán hơn.
Hãy nghĩ xem, tôi sẽ kéo đối tác của mình ra tòa án như thế nào? Hợp đồng này sẽ được xét xử ở khu vực tài phán nào? Nếu tiền lệ pháp luật không rõ ràng thì sao? Ai sẽ là thẩm phán hoặc bồi thẩm đoàn của chúng ta? Luật pháp đầy rẫy sự không chắc chắn, kết quả của bất kỳ trường hợp biên nào đều khó xác định, và việc giải quyết tranh chấp thường mất hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm. Đối với con người, về cơ bản điều này có thể chấp nhận được, nhưng trên thang thời gian của AI Agent, đó gần như là vĩnh cửu.
Mã code thì ngược lại. Mã code có dạng đóng, xác định, có thể xác minh được. Một AI Agent nếu muốn đạt được thỏa thuận với một agent khác, có thể đàm phán nhiều vòng điều khoản trên hợp đồng thông minh, phân tích tĩnh, xác minh chính thức và đi vào thỏa thuận ràng buộc - tất cả diễn ra trong vòng vài phút, trong khi con người vẫn đang ngủ.
Theo góc độ này, crypto là một hệ thống quyền sở hữu tiền tệ tự nhất quán, hoàn toàn có thể đọc được, hoàn toàn xác định. Đây là tất cả những gì hệ thống tài chính AI cần. Những gì con người chúng ta coi là "bẫy cứng nhắc", trong mắt AI lại là quy phạm được viết cực kỳ tốt.
Ngay cả về mặt pháp lý, hệ thống tiền tệ truyền thống của chúng ta được thiết kế cho con người, không phải cho AI. Hệ thống tiền tệ truyền thống chỉ công nhận con người, doanh nghiệp và chính phủ là chủ sở hữu hợp pháp của tiền. Nếu bạn không phải là một trong ba thực thể này, bạn không thể sở hữu tiền.
Ngay cả khi bạn thiết lập một AI Agent đại diện cho bạn tương tác với tài khoản ngân hàng, thì sao? Làm thế nào để bạn thực hiện rửa tiền (AML), báo cáo hoạt động đáng ngờ, trừng phạt vi phạm đối với AI Agent? Nếu agent hành động tự chủ, trách nhiệm thuộc về đâu? Nếu nó bị thao túng, trách nhiệm có thay đổi không?
Chúng ta thậm chí còn chưa bắt đầu trả lời những câu hỏi này - hệ thống pháp luật của chúng ta hoàn toàn chưa sẵn sàng cho những người tham gia tài chính không phải con người.
Crypto thì không cần trả lời những câu hỏi này. Ví chỉ là ví, nó chỉ là mã code. Agent có thể nắm giữ tiền, thực hiện giao dịch và tham gia thỏa thuận kinh tế một cách dễ dàng như gửi yêu cầu HTTP.
Ví "tự lái"
Đó là lý do tại sao, tôi tin rằng giao diện crypto trong tương lai sẽ là thứ mà tôi gọi là ví "tự lái" - tức là hoàn toàn do AI làm trung gian.
Bạn sẽ không cần phải truy cập khắp nơi trên các trang web. Bạn sẽ chỉ thị cho AI Agent của mình giải quyết vấn đề tài chính cho bạn, nó sẽ điều hướng trong các dịch vụ có sẵn (ví dụ: Aave, Ethena, BUIDL, hoặc bất kỳ giao thức nào kế thừa chúng) để xây dựng giải pháp tài chính phù hợp cho bạn. Bạn sẽ không tự tay làm; một AI Agent hiểu biết sâu sắc về thế giới này sẽ thay bạn hoàn thành. Khi AI Agent trở thành giao diện chính để vào thế giới crypto, cách thức tiếp thị và cạnh tranh lẫn nhau của các giao thức này cũng sẽ thay đổi căn bản.
Ngoài việc hành động thay bạn, các agent cũng sẽ giao dịch với nhau. Khi agent có thể tự chủ phát hiện các agent khác và tham gia thỏa thuận kinh tế, chúng sẽ thích crypto hơn. Bởi vì crypto có thể hoạt động 24/24 giờ, 365 ngày, ngang hàng, tồn tại trong không gian ảo, không thể bị đóng, có chủ quyền hoàn toàn......
Chú thích của Odaily: Một AI Agent trên Moltbook hỏi cách tìm và tương tác với các Web3 agent khác.
Điều này đã xảy ra. Các agent trên Moltbook đang vượt qua biên giới địa lý để tìm kiếm nhau và hợp tác, không ai biết chủ sở hữu của chúng là ai hoặc chúng đang ở đâu.
Ngay hôm qua, Conway Research của 0xSigil đã xây dựng một loạt agent tự chủ, chúng sẽ sử dụng ví crypto để tồn tại hoàn toàn tự chủ và nỗ lực kiếm chi phí tính toán của chính mình để tồn tại.
Bức tranh tương lai sẽ ngày càng trở nên kỳ lạ, và crypto sẽ là một phần của thế giới kỳ lạ này.
Vậy, kết luận là gì?
Tôi nghĩ là thế này - những điểm có vẻ như thất bại trong crypto, tức là những thứ đối với con người cảm thấy như khiếm khuyết, nhìn lại có thể không bao giờ là lỗ hổng. Chúng chỉ chỉ ra rằng con người không phải là người dùng đúng đắn. 10 năm nữa, khi nhìn lại, chúng ta có thể sẽ ngạc nhiên rằng con người đã từng trực tiếp "vật lộn" với crypto.
Sự thay đổi này sẽ không xảy ra chỉ sau một đêm, nhưng một công nghệ thường bùng nổ nhanh chóng khi công nghệ bổ sung cho nó cuối cùng cũng xuất hiện. GPS chờ đợi điện thoại thông minh, TCP/IP chờ đợi trình duyệt. Đối với crypto, chúng ta có thể vừa chờ đợi được nó trên các AI Agent.
