Tác giả: Fidelity Digital Assets
Biên dịch: Gia Hoan, ChainCatcher
Thời điểm giữa năm là một mốc kiểm tra tốt, cho phép nhà đầu tư đánh giá các thay đổi trong động thái thị trường và xem các nhận định đầu năm có còn đúng không.
Trong "Triển vọng 2026", nhóm nghiên cứu của Fidelity Digital Assets cho rằng, điểm mấu chốt của năm nay không phải là giá tăng ngay lập tức, mà là một động thái tinh tế hơn, đó là sự "tái định hình" cấu trúc của toàn bộ hệ sinh thái tài sản số. Mặc dù biểu hiện giá cả năm nay đôi khi trầm lắng, đôi khi biến động, nhưng quan sát sâu hơn sẽ thấy một số xu hướng nền tảng đang không ngừng được thúc đẩy.
Bài viết này tổng hợp tiến trình cho đến nay của một số chủ đề chính trong "Triển vọng 2026", chỉ ra những nhận định nào của chúng tôi đã được xác nhận, những nhận định nào có sự khác biệt, và những thay đổi này có thể có ý nghĩa gì đối với tương lai.
1: Tăng tốc hội nhập giữa tài sản số và thị trường vốn
Chúng tôi từng dự đoán rằng sự hội nhập giữa tài sản số và thị trường vốn truyền thống sẽ tiếp tục được thúc đẩy vào năm 2026. Cho đến nay, xu hướng này thực sự đang tiến về phía trước, tốc độ ở một số lĩnh vực thậm chí còn nhanh hơn dự kiến.
Mặc dù thị trường chung có biến động, nhu cầu tiếp cận phơi nhiễm với tài sản số thông qua các kênh tài chính chủ đạo vẫn vững vàng, và các nền tảng truyền thống cũng tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm.
Đáng chú ý là, hợp đồng chưa thanh toán (OI) của các quyền chọn ETP Bitcoin giao ngay (loại sản phẩm này mới chỉ ra mắt vào tháng 11/2024) hiện nay đã có thể sánh ngang với các quyền chọn được thanh toán trực tiếp bằng Bitcoin, phản ánh tỷ lệ áp dụng của các tổ chức và nhà đầu tư chủ đạo đang tiếp tục tăng lên.
Đà tiến trong lĩnh vực token hóa cũng đang gia tăng, mức độ hoạt động dường như vượt quá mong đợi. Các tổ chức tài chính truyền thống ngày càng đưa ra nhiều sản phẩm đầu tư dựa trên blockchain, trong khi các sàn giao dịch lớn đang hợp tác hoặc mua lại cổ phần của các nền tảng tài sản số để mở rộng kênh phân phối, kết nối với cơ sở hạ tầng on-chain.
Đồng thời, mặt quy định cũng trở nên rõ ràng hơn. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) đã cùng nhau công bố hướng dẫn xác định phân loại tài sản số, cùng với việc thúc đẩy các đạo luật như "CLARITY Act", có nghĩa là những người tham gia thị trường sẽ có một khung pháp lý rõ ràng hơn.
Tổng hợp lại, những tiến triển này cho thấy tài sản số đang tiếp tục hòa nhập vào hệ thống tài chính rộng lớn hơn, nhu cầu thị trường và việc mở rộng cơ sở hạ tầng cùng thúc đẩy xu hướng này.
2: Quyền lợi của người nắm giữ token dần được chú ý, nhưng vẫn chưa rõ ràng
Chúng tôi từng dự đoán rằng vào năm 2026, lợi ích của người nắm giữ token sẽ trở nên gắn kết chặt chẽ hơn, nhiều doanh nghiệp on-chain sẽ ưu tiên xem xét các cơ chế như mua lại, quyền sở hữu rõ ràng hơn.
Cho đến nay, hướng đi này dường như không thay đổi, các thử nghiệm trên toàn bộ hệ sinh thái vẫn tiếp tục: từ động thái mua lại dựa trên dự trữ (ví dụ: liên minh Hyperliquid/USDC), đến các cập nhật về quản trị và cấu trúc như việc tái cơ cấu Aave DAO/Labs.
Tuy nhiên, mặc dù phạm vi áp dụng các cơ chế này đang mở rộng, "mức phí bảo hiểm quyền lợi cho người nắm giữ token" rõ ràng vẫn chưa được thể hiện đầy đủ trong định giá thị trường. Xu hướng này đang được thúc đẩy, nhưng vẫn ở giai đoạn đầu, và các nhà đầu tư vẫn đang đánh giá mô hình nào thực sự có thể mang lại sự tích lũy giá trị bền vững.
3: Sự chuyển dịch tiềm năng giữa AI và khai thác
Chúng tôi từng đề xuất rằng, sự cạnh tranh gia tăng từ nhu cầu sức mạnh tính toán AI có thể khiến tăng trưởng hashrate của Bitcoin đi vào ổn định, vì các thợ đào sẽ chuyển hướng năng lượng và cơ sở hạ tầng sang các hướng có thể sinh lời hơn. Trong năm nay, động thái này có thể đang xuất hiện: hashrate trung bình 30 ngày và độ khó khai thác lần lượt giảm khoảng 8.8% và 7.8%.
Xét theo quỹ đạo dài hạn hơn, tốc độ tăng trưởng hashrate so với các năm trước đã chậm lại, đây có thể là tín hiệu sớm của sự thay đổi cấu trúc. Việc kinh doanh trung tâm dữ liệu AI ngày càng sinh lời, đặc biệt là đối với các nhà điều hành lớn có thể tiếp cận được cơ sở hạ tầng điện, dường như ngày càng có khả năng là động lực đằng sau.
Mặc dù vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhưng sự chậm lại trong tăng trưởng được quan sát phù hợp với nhận định ban đầu, có thể phản ánh việc các thợ đào đang dần chuyển hướng sang các nguồn thu nhập khác.
4: Bitcoin đang ở điểm ngoặt mới
Chúng tôi từng dự đoán rằng, việc tăng lượng dữ liệu có thể ghi được bằng mã lệnh OP_RETURN sẽ không làm blockchain phình to đáng kể (OP_RETURN được sử dụng để ghi dữ liệu lên chuỗi, vì cần trả phí giao dịch, việc nới lỏng giới hạn dữ liệu của nó đã không dẫn đến lạm dụng hoặc làm nặng mạng). Cho đến nay, dữ liệu dường như ủng hộ nhận định này.
Lượng sử dụng OP_RETURN kích thước lớn (≥84 byte) về cơ bản không thay đổi, và sự tăng trưởng tổng thể của blockchain vẫn nằm trong khoảng dự đoán (khoảng 1.35–2.5MB). Các chỉ số sử dụng khối khác cho thấy công suất vẫn dưới 50%, điều này cho thấy việc tăng tính linh hoạt của dữ liệu chưa tạo áp lực thực chất lên mạng.
Đồng thời, trọng tâm đã chuyển sang các động thái mạng vĩ mô hơn. Các node Bitcoin Knots đã xuất hiện biến động đáng kể, tăng nhanh rồi giảm nhanh, làm dấy lên suy đoán về các hoạt động có khả năng tương tự Sybil (Sybil-like).
Theo dữ liệu hiện tại, các node Bitcoin Core vẫn chiếm khoảng 77% mạng, các node Knots chiếm khoảng 17%. Mặc dù vẫn là thiểu số, nhưng điều này mang lại rủi ro về sự phân tách bất ngờ – xác suất không cao, nhưng không phải là không có: trong một số điều kiện nhất định, các node Knots có thể phân hóa thành một chuỗi bị đình trệ hoặc kém an toàn hơn, theo tính toán hiện tại, tình huống này có thể xảy ra trong khoảng 80 ngày.
Tuy nhiên, tỷ trọng thống trị của Core vẫn đang neo giữ sự đồng thuận của mạng. Đồng thời, động lực xung quanh việc nâng cấp bảo mật dài hạn cũng đang gia tăng. BIP-360 sau khi được đơn giản hóa, đã giới thiệu loại đầu ra kháng lượng tử (Pay-to-Merkle-Root, viết tắt là P2MR); nghiên cứu đang diễn ra về OP_CHECKSHRINCS thì thể hiện sự khám phá các phương án chữ ký hậu lượng tử dựa trên băm (hash).
Mặc dù thời gian cụ thể xuất hiện mối đe dọa lượng tử vẫn chưa có kết luận, nhưng những tiến triển này cho thấy, ngành công nghiệp đang ngày càng chú trọng việc chuẩn bị sớm cho an ninh tương lai của mạng lưới.
5: Phe bán tạm thời kiểm soát thế trận
Vào tháng 1 năm nay, chúng tôi đã phác họa hai viễn cảnh cân bằng giữa bò và gấu khi bước vào năm 2026, dự kiến các điều kiện vĩ mô sẽ khiến xu hướng trở nên phi tuyến tính, mặc dù cơ bản cấu trúc đang được cải thiện.
Trong năm nay, viễn cảnh thị trường gấu phần lớn đã chiếm ưu thế: Bitcoin giảm 13%, đằng sau là việc giảm đòn bẩy do thanh lý, lạm phát vẫn ở mức cao và sự bất ổn địa chính trị khiến thị trường chuyển sang kỳ vọng tăng lãi suất thêm. Tuy nhiên, biểu hiện thị trường gần đây hé lộ một động thái tinh tế hơn.
Sau đợt bán tháo ban đầu do xung đột địa chính trị gần đây gây ra, Bitcoin đã có sự phục hồi, và trong cùng thời kỳ đã vượt trội hơn các tài sản truyền thống, điều này có thể phản ánh nhu cầu về tài sản trung lập, có tính thanh khoản cao trong thời kỳ áp lực.
Đồng thời, các lợi ích cấu trúc vẫn tồn tại, bao gồm sự hình thành vốn tổ chức liên tục, sự rõ ràng hóa quy định dần dần và sự mở rộng thanh khoản toàn cầu.
Mặc dù môi trường ngắn hạn vẫn bị hạn chế, nhưng nhận định vĩ mô hơn của chúng tôi dường như vẫn đúng, chỉ là tiến triển không bằng phẳng.
6: Sức mạnh của vàng được duy trì, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Chúng tôi từng chỉ ra rằng, việc vàng đón một năm mạnh mẽ nữa không có gì ngạc nhiên, được hỗ trợ bởi nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương và xu hướng toàn cầu dần thoát khỏi hệ thống đô la Mỹ.
Trong năm nay, vàng đầu tiên đã phục hồi gần 30% trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, sau đó giảm xuống mức tăng trưởng ôn hòa hơn khoảng 3–4%. Mặc dù có sự điều chỉnh, vàng vẫn có thể vượt trội hơn thị trường chung trước cuối năm.
Các bằng chứng ủng hộ việc thoát khỏi hệ thống đô la cũng ngày càng nhiều, bao gồm một số phương thức thanh toán thay thế mới xuất hiện, ví dụ như Iran chấp nhận thanh toán phí cầu đường bằng Bitcoin, cũng như các khoản thanh toán liên quan đến hoạt động ở eo biển Hormuz.
Đồng thời, nhu cầu vàng của ngân hàng trung ương vẫn mạnh mẽ. Dữ liệu gần đây cho thấy việc tăng dự trữ vẫn tiếp tục, đáng chú ý là, vàng đã vượt qua đồng đô la và trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành thành phần chính trong dự trữ toàn cầu.
Biểu hiện của vàng và nhu cầu liên tục từ ngân hàng trung ương về cơ bản phù hợp với nhận định ban đầu của chúng tôi; còn sự vượt trội tiếp theo của Bitcoin mà chúng tôi kỳ vọng, hiện tại vẫn chưa xuất hiện.
Kết luận: Tích lũy sức mạnh bên dưới bề mặt
Đến giữa năm, bức tranh tài sản số năm 2026 thể hiện sự cân bằng giữa áp lực ngắn hạn và tiến triển dài hạn. Một số chủ đề trong "Triển vọng" đang phát triển theo dự kiến, đặc biệt là ở các mặt tham gia của tổ chức, quy định và cơ sở hạ tầng; nhưng một số chủ đề khác vẫn đang ở giai đoạn đầu, hoặc chưa hoàn toàn thể hiện.
Đối với nhà đầu tư, điều này cho thấy cần vượt qua sự biến động giá ngắn hạn để xem sự chuyển đổi cấu trúc đang hình thành như thế nào. Nhiều nền móng hỗ trợ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo dường như đang dày lên, ngay cả khi chưa hoàn toàn lộ diện.
