Bài gốc | Odaily Planet Daily (@OdailyChina)
Tác giả | Golem (@web3_golem)
Không lâu sau đó, khi đối mặt với bồi thẩm đoàn, Trung sĩ Thủy quân lục chiến Gannon Ken Van Dyke chắc chắn sẽ nhớ lại khoảnh khắc anh đứng trên boong tàu "USS Iwo Jima" chờ bình minh.
Đêm ngày 2 tháng 1 năm 2026, Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ đột kích vào Venezuela và bắt giữ vợ chồng Maduro. Nhiệm vụ kết thúc vào rạng sáng ngày 3 tháng 1, vợ chồng Maduro được đưa lên tàu chiến "USS Iwo Jima" để vận chuyển đến Mỹ. Vài giờ sau, Trung sĩ Van Dyke, 38 tuổi, cầm súng trường cùng 3 binh sĩ khác đứng trên boong chụp một bức ảnh và chia sẻ lên mạng xã hội. Khoảnh khắc này không khí có phần thư giãn, nhưng niềm vui trong lòng anh không thể chia sẻ với bất kỳ ai.
Bởi vì anh ta là một kẻ rò rỉ thông tin, một người trong cuộc đã sử dụng thông tin nội bộ trên Polymarket để kiếm lợi nhuận khổng lồ. Vài ngày trước khi hành động của quân đội Mỹ diễn ra, Van Dyke đã đặt một loạt cược trên Polymarket, bao gồm việc liệu Maduro có từ chức trước ngày 31 tháng 1 năm 2026 hay không và liệu quân đội Mỹ có tấn công Venezuela trước ngày 31 tháng 1 năm 2026 hay không. Van Dyke tổng cộng đã đặt cược 33.933 USD và cuối cùng thu lợi hơn 409.000 USD, tỷ suất lợi nhuận hơn 1200%.
Gannon Ken Van Dyke
Van Dyke không phải là người duy nhất sử dụng thông tin nội bộ để trục lợi trong chiến dịch bắt giữ này. Theo dữ liệu giám sát từ kênh Odaily Seer, trước khi Tổng thống Venezuela bị bắt, đã có ba địa chỉ trên Polymarket đặt cược trước về việc ông ta từ chức, với tổng lợi nhuận tích lũy là 630.400 USD. Trong đó, địa chỉ 0x31a5 (0x31a5...8eD9) đầu tư 34.000 USD, thu lợi 409.000 USD; địa chỉ 0xa72D (0xa72D...eBd4) đầu tư 5.800 USD, thu lợi 75.000 USD; địa chỉ SBet365 đầu tư 25.000 USD, thu lợi 145.600 USD.
Lúc đó, thị trường có nhiều suy đoán về danh tính của các địa chỉ nội gián này, nhưng không biết cụ thể địa chỉ kiếm được nhiều lợi nhuận nhất thuộc về Van Dyke.
Để đề phòng, sau khi đọc các báo cáo về giao dịch nội gián liên quan đến nhiệm vụ này, Van Dyke đã xóa tài khoản Polymarket của mình và thay đổi địa chỉ email đăng ký tài khoản trên sàn giao dịch tiền mã hóa, nhằm che giấu bằng chứng giao dịch.
Tuy nhiên, sau gần 4 tháng điều tra chung giữa Polymarket và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, Van Dyke cuối cùng đã bị bắt.
Vào ngày 23 tháng 4, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ thông báo đã bắt giữ Van Dyke. Anh ta bị cáo buộc các tội danh bao gồm lợi dụng trái phép thông tin mật của chính phủ để trục lợi, đánh cắp thông tin không công khai của chính phủ, gian lận hàng hóa, gian lận viễn thông và thực hiện giao dịch tiền tệ bất hợp pháp. Bộ Tư pháp cho biết Van Dyke dự kiến sẽ ra tòa tại Bắc Carolina vào một thời điểm muộn hơn, thông tin về luật sư biện hộ của anh ta vẫn chưa được công bố.
Đây là lần đầu tiên nhà chức trách Hoa Kỳ tiến hành bắt giữ một người trong cuộc sử dụng thông tin mật để đặt cược trên thị trường dự đoán, và kết quả xét xử cuối cùng có thể sẽ có tác động sâu rộng đến hành vi giao dịch nội gián phổ biến trong các thị trường dự đoán trong tương lai.
Nhưng trước đó, trên thực tế, các quy tắc toàn vẹn thị trường phiên bản mới được củng cố của Polymarket đã khiến những người trong cuộc không thể ngồi yên.
Quy tắc Toàn vẹn Thị trường phiên bản củng cố của Polymarket
Vào ngày 23 tháng 3, Polymarket đã công bố các quy tắc toàn vẹn thị trường phiên bản củng cố và đưa chúng vào điều khoản sử dụng dành cho người dùng. Các quy tắc mới quy định rõ ràng rằng giao dịch nội gián và bất kỳ giao dịch nào được thực hiện bởi những người có thể ảnh hưởng đến kết quả đều bị nghiêm cấm trên Polymarket, cụ thể là ba hành vi sau:
- Sử dụng thông tin mật bị đánh cắp để giao dịch: Nếu người dùng nắm giữ thông tin mật về kết quả hoặc kết quả có thể xảy ra của sự kiện mục tiêu và việc sử dụng thông tin đó sẽ vi phạm nghĩa vụ tin cậy hoặc bảo mật hiện có đối với người khác hoặc thực thể, thì người dùng đó không được thực hiện bất kỳ giao dịch hợp đồng nào;
- Không được sử dụng thông tin nội bộ bất hợp pháp để giao dịch: Nếu người dùng biết hoặc có lý do để biết rằng người cung cấp thông tin đó tự họ sẽ bị cấm sử dụng thông tin đó để giao dịch, thì người dùng đó không được sử dụng thông tin mật thu được từ những người có nghĩa vụ tin cậy hoặc bảo mật hiện có để giao dịch;
- Không được giao dịch khi có khả năng ảnh hưởng đến kết quả: Nếu người dùng có quyền lực hoặc ảnh hưởng đủ để tác động đến kết quả của sự kiện mục tiêu, thì người dùng đó không được thực hiện bất kỳ giao dịch hợp đồng nào; người dùng cũng không được giao dịch theo chỉ dẫn của những người có quyền lực hoặc ảnh hưởng như vậy.
Để người dùng dễ hiểu hơn về hành vi nào sẽ bị định nghĩa là giao dịch nội gián, Polymarket còn đưa ra các ví dụ cụ thể trong Quy tắc Toàn vẹn Thị trường trên trang chính Polymarket và trang Hoa Kỳ, chẳng hạn như quân nhân không được đặt cược vào hành động quân sự sắp tới, ứng cử viên bầu cử chính trị không được tự mình hoặc khuyến khích bất kỳ ai đặt cược vào kết quả bầu cử của chính họ, Giám đốc điều hành công ty không được tự mình hoặc khuyến khích bất kỳ ai đặt cược vào "thị trường đề cập" liên quan đến chính họ, v.v.
Để có thể xử lý hiệu quả các giao dịch nội gián tương tự như trên, Polymarket cũng đã xây dựng một hệ thống giám sát đa tầng. Khi Polymarket hoặc cộng đồng (Chú thích của Odaily: Giờ đây bất kỳ người dùng nào cũng có thể báo cáo hành vi giao dịch nghi ngờ là nội gián) phát hiện hoạt động giao dịch đáng ngờ, Polymarket sẽ khởi động quá trình xem xét, và khi cần thiết sẽ áp dụng các biện pháp kỷ luật, cấm địa chỉ ví, khởi kiện hoặc chuyển vụ việc cho cơ quan thực thi pháp luật.
Trước khi Van Dyke bị bắt, những người trong cuộc có lẽ còn cho rằng các quy tắc toàn vẹn thị trường của Polymarket chỉ là hù dọa, bởi vì trên một nền tảng không KYC và thanh toán bằng tiền mã hóa, việc xuyên thủng địa chỉ trên chuỗi để lôi kẻ trong cuộc ra sau màn hình là cực kỳ khó khăn và Polymarket cũng sẽ không muốn làm điều đó.
Nhưng suy nghĩ như vậy rất ngây thơ. Thứ nhất, các quy định và công nghệ truy tìm trên chuỗi hiện nay thực sự đã rất hoàn thiện và mạnh mẽ, người dùng có thể không KYC trên Polymarket, nhưng họ chắc chắn sẽ phải KYC trên các kênh ra/vào tiền khác như sàn giao dịch, ngoại trừ những hacker đỉnh cao, người dùng thông thường trước cuộc truy tìm như vậy hầu như không có chỗ trốn; Thứ hai, để tranh thủ sự ủng hộ của giới quản lý Hoa Kỳ, Polymarket cũng sẽ tích cực phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật điều tra giao dịch nội gián, đối với những vụ án nội gián điển hình như Van Dyke, dù tốn nhân lực vật lực cũng sẽ không từ nan.
Phân tích đến đây, nếu bạn là người nắm giữ thông tin nội bộ về một sự kiện nhỏ nào đó, có lẽ vẫn còn may mắn cho rằng mình không giống như Van Dyke thực hiện giao dịch nội gián trên một sự kiện gây chú ý như vậy hoặc không phải là công dân Mỹ, thì cơ quan quản lý Hoa Kỳ hoặc Polymarket không làm gì được bạn.
Polymarket và cơ quan quản lý đương nhiên không thể đối xử với mọi giao dịch nội gián giống như đối với Van Dyke, đối với một số hành vi giao dịch nội gián có lợi nhuận nhỏ, phạm vi ảnh hưởng hạn chế, việc moi ra danh tính thật của người trong cuộc hoặc đi theo trình tự tư pháp tự nó đã là "vạch lá tìm sâu". Nhưng Polymarket cũng có một chiêu thức chết người đối với những giao dịch nội gián này - cấm địa chỉ, và chiêu này mới là quy tắc mà tất cả những người trong cuộc, tất cả người dùng thực sự cần phải sợ, thậm chí nó đang làm lung lay cốt truyện cốt lõi của Polymarket.
Cái giá
Ngày 23 tháng 4, thị trường dự đoán Kalshi tiết lộ rằng họ đã phạt ba ứng cử viên quốc hội đặt cược vào kết quả bầu cử của chính họ và cấm họ truy cập nền tảng trong 5 năm. Bạn có nghĩ rằng họ đã thu được lợi nhuận lớn từ đó không? Trên thực tế, tổng số tiền phạt của ba ứng cử viên chưa đến 8.000 USD, một trong số đó thậm chí chỉ đặt cược 100 USD.
Có thể xử lý nhanh chóng các giao dịch nội gián như vậy là nhờ vào hệ thống KYC và tuân thủ mà Kalshi đã xây dựng từ khi thành lập, nhưng nếu đặt những giao dịch nội gián số tiền nhỏ, ảnh hưởng nhỏ như vậy lên Polymarket, có thể sẽ không được chú ý, chứ đừng nói đến được xử lý.
Đây không phải là Polymarket chủ quan dung túng cho giao dịch nội gián, mà là do bản thân khả năng tự giám sát của Polymarket rất cao. Với các đặc điểm như không KYC, ngưỡng tạo tài khoản thấp và tính ẩn danh trên chuỗi, khiến Polymarket khó quản lý và xem xét người dùng giống như Kalshi, điều này đã tạo ra môi trường màu mỡ cho những kẻ nội gián sinh sôi, khi động lực kinh tế từ giao dịch nội gián đủ cao và rủi ro đủ thấp, bản tính con người không chịu nổi sự thử thách.
Odaily Planet Daily trước đây đã phân tích, khi những kẻ nội gián sử dụng Polymarket để thu lợi bất chính trong chiến dịch bắt giữ Maduro, giao dịch nội gián đối với Polymarket là một con dao hai lưỡi (Bài đọc liên quan:Khi chiến tranh được thanh toán trước tin tức: Làm thế nào thị trường dự đoán "định giá" hành động bắt giữ Maduro trước 6 ngày).
Một mặt, giao dịch nội gián thường có nghĩa là giải phóng thông tin sớm hơn các phương tiện truyền thông chính thống, điều này mang lại khối lượng giao dịch và tốc độ tiết lộ thông tin vượt trội so với truyền thông cho Polymarket, việc định giá trước và dự đoán trước kết quả sự kiện dần dần trở thành cốt truyện cốt lõi của Polymarket; nhưng mặt khác, giao dịch nội gián cũng có nghĩa là thông tin bị rò rỉ trước, các bên liên quan đến lợi ích đương nhiên sẽ chống lại, đặc biệt là khi các cơ quan quản lý cho rằng giao dịch nội gián đã đe dọa đến an toàn thông tin truyền thống, thì Polymarket càng cần phải lựa chọn giữa an toàn của chính mình và lợi thế mà giao dịch nội gián mang lại.
Nhìn vào kết quả, việc đưa ra các quy tắc toàn vẹn thị trường phiên bản củng cố đã thể hiện lập trường của Polymarket, nhưng cái giá phải trả là sự tin tưởng của người dùng vào nền tảng cũng có thể bị mai một.
Việc cấm địa chỉ người dùng đối với một nền tảng phi tập trung tự nó đã là một chủ đề nhạy cảm, bởi vì một khi bị lạm dụng hoặc xảy ra thiệt hại nhầm sẽ gây ra phản cảm và lo ngại về an toàn vốn đầu tư cho người dùng. Việc để mọi người trên khắp thế giới có thể tham gia vào thị trường dự đoán và đảm bảo tự do ra/vào tiền từ lâu đã là sức cạnh tranh cốt lõi của Polymarket, nhưng khi Polymarket trao cho mình quyền cấm tài khoản của người dùng đáng ngờ, thì không chỉ những kẻ nội gián không còn dám giao dịch trên Polymarket, mà ngay cả người dùng có lợi nhuận bình thường cũng sẽ lo lắng liệu nền tảng có lấy đó làm cớ để ngăn cản rút tiền hay không, cánh cửa cấm tài khoảng một khi mở ra, có thể sẽ không bao giờ đóng lại được nữa.
Tóm lại, việc严厉打击 giao dịch nội gián mặc dù có thể giúp Polymarket đảm bảo an toàn cho bản thân ở cấp độ quản lý, nhưng chắc chắn sẽ làm suy yếu tính tiên phong và chính xác của Polymarket trong việc dự đoán kết quả sự kiện, đồng thời cũng khiến người dùng lo lắng thêm một tầng về an toàn vốn đầu tư của mình. Cuối cùng, Polymarket khi trưởng thành sẽ trở thành một người lớn tầm thường.
