Tác giả gốc: Liam Akiba Wright
Biên dịch: Luffy, Foresight News
TL;DR:
- Báo cáo nghiên cứu về Uniswap của Standard Chartered được cho là đã đặt mục tiêu giá cho token UNI ở mức 100 USD vào năm 2030.
- Logic cốt lõi của Standard Chartered là tài sản mã hóa (token hóa) sẽ thúc đẩy nhu cầu thanh khoản mở trong DeFi, và Uniswap có cơ hội xử lý khối lượng giao dịch lớn và thu phí.
- Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm mã hóa ở cấp độ tổ chức đều có cơ chế truy cập được kiểm soát (permissioned). Sản phẩm BUIDL của BlackRock cũng chứng minh rằng lĩnh vực DeFi vẫn còn rào cản về tính tiếp cận.
Ngân hàng Standard Chartered đã đặt mục tiêu giá cho token UNI là 100 USD vào cuối năm 2030. Dự đoán này ngụ ý rằng giá của token quản trị này từ một sàn giao dịch phi tập trung hàng đầu sẽ vượt xa mức giá thị trường hiện tại.
Luận điểm của Standard Chartered là trong tương lai, các loại tài sản mã hóa khác nhau sẽ cần đến các nền tảng giao dịch phi tập trung để chuyển đổi các công cụ tài chính trên chuỗi bị phân mảnh thành tính thanh khoản có thể giao dịch được.
Standard Chartered ước tính rằng đến năm 2028, tổng quy mô tài sản mã hóa toàn cầu có thể đạt 4 nghìn tỷ USD; đến năm 2030, tỷ lệ tài sản mã hóa chảy vào thị trường DeFi dự kiến sẽ tăng từ khoảng 3,5% hiện tại lên 30%. Dựa trên tính toán này, quy mô tài sản được chứa trong thị trường DeFi vào năm 2030 có thể vượt quá 2 nghìn tỷ USD.
Hiện tại, ngân hàng, các tổ chức quản lý tài sản, nhà cung cấp dịch vụ đăng ký chuyển nhượng và các nền tảng tuân thủ đều đang triển khai trong lĩnh vực mã hóa tài sản. Tuy nhiên, nếu những tài sản này cần khả năng giao dịch 24/7, thế chấp linh hoạt và kết hợp xuyên sản phẩm, mà hệ thống riêng của một tổ chức đơn lẻ không thể đáp ứng, thì các giao thức phi tập trung mở sẽ đón nhận làn sóng thanh khoản.
Trong bối cảnh thị trường hiện tại, câu hỏi cốt lõi của ngành nổi lên: Liệu các tài sản trên chuỗi như trái phiếu mã hóa, quỹ mã hóa, cổ phiếu mã hóa, stablecoin... cuối cùng sẽ trở thành tài sản thanh khoản cho thị trường phi tập trung mở, hay sẽ luôn bị giới hạn lưu thông trong các hệ thống khép kín với kiểm soát chặt chẽ về truy cập và toàn bộ quy trình thanh toán/chuyển giao?
Triển vọng tăng trưởng phụ thuộc vào tính thanh khoản mở
Mục tiêu định giá của Standard Chartered được xây dựng dựa trên nhiều giả định: Đầu tiên, quy mô thị trường tài sản mã hóa mở rộng đáng kể. Thứ hai, một phần đáng kể tài sản mã hóa không chỉ đơn thuần là tài sản đóng gói tuân thủ nằm yên trên chuỗi để đăng ký quyền sở hữu, mà thực sự hoạt động sôi nổi trên thị trường DeFi. Cuối cùng, Uniswap có thể giành được đủ thị phần giao dịch liên quan, thúc đẩy giá trị token UNI tăng lên. Cốt lõi của toàn bộ logic này chuyển trọng tâm từ khâu phát hành tài sản sang khâu giao dịch thanh khoản.
Standard Chartered từ lâu đã định nghĩa mã hóa tài sản là cơ hội lớn dài hạn. Năm 2024, ngân hàng này cùng công ty tư vấn Synpulse đã công bố một báo cáo dự đoán rằng đến năm 2034, quy mô mã hóa tài sản thế giới thực toàn cầu sẽ đạt 30,1 nghìn tỷ USD, với tài chính thương mại là lĩnh vực ứng dụng cốt lõi. Báo cáo cũng đề cập rằng mã hóa sẽ thúc đẩy các ứng dụng và mô hình kinh doanh DeFi mới.
Báo cáo về mã hóa của Citigroup vào tháng 6/2026 có đánh giá tương đồng về quy mô thị trường, nhưng đồng thời cũng chỉ ra các yếu tố hạn chế ngược lại: Kịch bản cơ sở của ngân hàng này dự đoán quy mô tài sản mã hóa vào năm 2030 là 5,5 nghìn tỷ USD, và kịch bản lạc quan là 8,2 nghìn tỷ USD. Báo cáo cũng chỉ ra rằng mô hình lai (hybrid) có khả năng chiếm ưu thế, với các tổ chức kiểm soát các kênh phát hành, phân phối và thanh toán.
Sự phân hóa giữa hai con đường này trực tiếp quyết định không gian phát triển của Uniswap. Nếu quy mô tài sản mã hóa tiếp tục tăng, nhưng giá trị luôn lắng đọng trong nền tảng ngân hàng, hệ thống nhà cung cấp dịch vụ đăng ký, mạng lưới công ty môi giới, thị trường giao dịch tuân thủ, thì không gian phát triển cho DeFi mở sẽ rất hạn chế.
Ngược lại, nếu các công cụ tài chính mã hóa đa dạng, stablecoin, tài sản thế chấp cần được giao dịch tự do xuyên loại hình, vị thế ngành của các giao thức như Uniswap sẽ được nâng cao đáng kể.
Dữ liệu từ DeFiLlama xác nhận Uniswap có nền tảng để đáp ứng nhu cầu đó. Tính đến thời điểm bài viết, tổng giá trị bị khóa (TVL) đa chuỗi của giao thức này là khoảng 2,89 tỷ USD, và doanh thu phí trong 30 ngày gần nhất vượt quá 50 triệu USD.
Dữ liệu hiện tại chỉ đại diện cho quy mô hoạt động cơ bản, nhưng đủ để cho thấy định vị của Uniswap là cơ sở hạ tầng thanh khoản.
Đối với các tổ chức, hai khía cạnh này có sự khác biệt rõ ràng trong thực tế vận hành. Phát hành quỹ mã hóa là một quy trình; xây dựng một địa điểm giao dịch cho phép token đó tự do chuyển đổi với stablecoin, tài sản thế chấp và các tài sản mã hóa khác là một hoạt động kinh doanh độc lập khác.
Khoảng trống giữa hai điều này sẽ quyết định liệu nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) Uniswap có thể trở thành cơ sở hạ tầng thiết yếu, hay chỉ là một kênh hỗ trợ ngoài lề.
Như vậy có thể thấy, lựa chọn kênh giao dịch cũng quan trọng không kém việc phát hành tài sản. Tính thanh khoản quyết định liệu sản phẩm mã hóa có thể hình thành thị trường có thể giao dịch, tài sản thế chấp có thể tái sử dụng và tài sản có thể thanh toán hay không, nếu không nó sẽ chỉ trở thành chứng chỉ quyền sở hữu tĩnh trong hệ thống tuân thủ.
BUIDL Của BlackRock: Kết nối với DeFi, nhưng dựng lên cổng kiểm soát truy cập
Quỹ thanh khoản kỹ thuật số thể chế BUIDL của BlackRock là một ví dụ thực tế hiện tại minh chứng cho mâu thuẫn này. Vào tháng 2 năm nay, Uniswap Labs và nền tảng tuân thủ Securitize cùng thông báo, Quỹ thanh khoản kỹ thuật số thể chế đô la Mỹ BUIDL của BlackRock đã lên kênh giao dịch UniswapX.
Việc tích hợp này sử dụng cơ chế giao dịch dựa trên báo giá (RFQ), chỉ mở cho người dùng trong danh sách trắng và những người tham gia đủ điều kiện đã được phê duyệt trước.
Bài báo trước đây của CryptoSlate về BUIDL đã chỉ ra mâu thuẫn cốt lõi: Mặc dù chủ sở hữu BUIDL có thể chuyển đổi sang USDC thông qua UniswapX, nhưng quyền giao dịch bị hạn chế bởi các rào cản truy cập nghiêm ngặt.
Quy trình giao dịch dựa trên công nghệ DeFi, nhưng phạm vi lưu thông tài sản chỉ giới hạn cho những người tham gia tổ chức đã được phê duyệt.
Quy tắc phát hành ban đầu của BUIDL của BlackRock thể hiện đầy đủ mô hình kiểm soát này: Sản phẩm chỉ dành cho nhà đầu tư đủ điều kiện, số tiền đầu tư tối thiểu là 5 triệu USD, tài sản chỉ có thể chuyển nhượng cho các đối tượng đã được phê duyệt trước và không được niêm yết giao dịch trên bất kỳ sàn giao dịch nào.
Dữ liệu từ RWA.xyz cho thấy, vào ngày 16/6, tổng tài sản của BUIDL là khoảng 2,37 tỷ USD, với chỉ 108 chủ sở hữu.
Kết hợp với các quy tắc truy cập, không khó để nhận ra thực trạng của ngành mã hóa hiện tại. Các sản phẩm mã hóa quy mô lớn có thể ra đời trên chuỗi, nhưng quyền tham gia được tập trung cao độ và kiểm soát truy cập xuyên suốt.
Tài liệu họp nhà đầu tư vào tháng 5/2026 của Standard Chartered cũng từng lấy ví dụ BUIDL kết nối với Uniswap như một trường hợp để chứng minh rằng nền tảng phi tập trung có thể được sử dụng để phân phối và giao dịch tài sản.
Ngay cả khi báo cáo nghiên cứu định giá UNI đầy đủ chưa được công bố công khai, tài liệu họp nhà đầu tư này cũng đã xếp Uniswap vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ cho tài sản kỹ thuật số thể chế, và đây chính là nền tảng hỗ trợ cho mục tiêu giá 100 USD.
Mô hình BUIDL của BlackRock nằm ở giữa hai thái cực, sử dụng công nghệ Uniswap ở lớp cơ sở, nhưng vẫn duy trì kiểm soát truy cập thể chế trong toàn bộ quy trình. Thiết kế này xây dựng một cây cầu đến cơ sở hạ tầng DeFi, nhưng không hoàn toàn đưa tài sản mã hóa vào bể thanh khoản mở không rào cản.
Giải pháp thanh khoản được chấp nhận bởi tài sản thể chế có khả năng cao sẽ áp dụng mô hình thỏa hiệp này trước: Dựa vào cơ sở hạ tầng DeFi để hoàn thành giao dịch và thanh toán, đồng thời áp đặt các hạn chế cứng về danh tính người dùng, chuyển giao tài sản và đối tác giao dịch.
UNI Vẫn Thiếu Cơ Chế Thu Hút Giá Trị
Ngay cả khi Uniswap xử lý nhiều giao dịch tài sản mã hóa thế giới thực hơn, điều đó cũng không có nghĩa là chủ sở hữu UNI sẽ hưởng lợi trực tiếp, vì giao thức vẫn thiếu cơ chế thu hút giá trị ổn định.
Đề xuất nâng cấp kinh tế học token UNI trước đây đã được cộng đồng thông qua trên nền tảng Tally, đã làm rõ cơ chế phân phối phí giao dịch của giao thức và cơ chế đốt token UNI, đồng thời đề xuất Uniswap phải trở thành trung tâm giao dịch mặc định cho tài sản mã hóa.
Kế hoạch này cung cấp một lộ trình thực hiện cho logic định giá, nhưng tồn tại nhiều điều kiện tiên quyết: Nghị quyết quản trị cộng đồng, điều chỉnh phí giao dịch, hợp tác thương mại với tổ chức, tăng trưởng quy mô giao dịch thực tế - tất cả đều không thể thiếu.
Mục tiêu giá 100 USD do Standard Chartered đưa ra không chỉ vượt xa mức giá hiện tại mà thậm chí còn vượt qua mức cao nhất lịch sử của UNI vào năm 2021. Mục tiêu này không thể chỉ dựa vào sự tăng trưởng phát hành tài sản, mà phải có dòng giao dịch thực tế liên tục, doanh thu phí ổn định, đồng thời xây dựng cơ chế liên kết rõ ràng giữa phát triển giao thức và giá trị token.
Mâu thuẫn cốt lõi trong lĩnh vực mã hóa thể chế nằm ở chỗ: Các ngân hàng và tổ chức quản lý tài sản vừa cần khả năng phi tập trung như thanh toán trên chuỗi, chuyển giao 24/7, thế chấp có thể lập trình, thanh toán bằng stablecoin..., đồng thời vẫn khăng khăng yêu cầu xác minh danh tính KYC, hạn chế chuyển nhượng tài sản, chỉ định đối tác giao dịch và tự chủ kiểm soát bố trí thị trường thứ cấp.
Báo cáo nghiên cứu về mã hóa của Ủy ban Ổn định Tài chính (FSB) cũng xác nhận thái độ thận trọng này. Báo cáo chỉ ra rằng quy mô mã hóa hiện tại nhìn chung còn nhỏ, ngành tồn tại nhiều vấn đề như truy cập khép kín, khả năng tương tác giữa các nền tảng không đủ, tài sản thanh toán bị hạn chế, phân mảnh nền tảng giao dịch...
Các điểm ma sát trên chính là những trở ngại cốt lõi ngăn cản tài sản mã hóa trở thành tài sản thanh khoản phổ dụng trong DeFi.
Nếu các rào cản ngành này tồn tại lâu dài, Uniswap sẽ chỉ trở thành một kênh tích hợp hỗ trợ ngoài lề cho hệ thống mã hóa thể chế; nếu các điểm đau liên quan dần được giải quyết, giao thức này sẽ trở thành địa điểm giao dịch trung tâm nơi quỹ mã hóa, stablecoin và tài sản mã hóa gốc giao nhau.
Xét cho cùng, cốt lõi của dự báo định giá này từ Standard Chartered phụ thuộc vào nơi dòng thanh khoản mã hóa cuối cùng sẽ chảy về. Mục tiêu giá 100 USD đại diện cho không gian tăng trưởng tiềm năng đáng kể, nhưng tín hiệu quan trọng hơn là: Một ngân hàng đầu tư truyền thống Phố Wall đã thừa nhận rằng các giao thức DeFi có cơ hội chia phần trong làn sóng mã hóa thể chế.
Ví dụ về BUIDL của BlackRock đã chứng minh rằng các tổ chức quản lý tài sản có thể sử dụng công nghệ DeFi, đồng thời duy trì kiểm soát lưu thông chặt chẽ; viễn cảnh của Citigroup về ngành mã hóa cũng dự báo rằng Phố Wall có khả năng cao sẽ xây dựng hệ thống lai, nắm chắc kiểm soát các khâu phát hành, phân phối và thanh toán trong tay các tổ chức; còn các điểm đau ngành do FSB đề xuất thì nổi bật lên rằng khả năng tương tác và hệ thống thanh toán vẫn là những vấn đề cốt lõi của ngành.
Các tín hiệu thị trường tiếp theo sẽ đến từ nhiều trường hợp tích hợp tài sản mã hóa hơn. Nếu các tài sản mới bổ sung đều sử dụng kênh báo giá danh sách trắng biệt lập, DeFi mở chỉ có thể chia nhỏ một phần thị phần; nếu các bể thanh khoản thống nhất xuyên tài sản dần được triển khai, các quy tắc kiểm soát tùy chỉnh giảm bớt, định vị của Uniswap trong cuộc đua mã hóa sẽ không còn bị giới hạn ở việc chuyển đổi tiền mã hóa gốc nữa.
