Thứ Ba, giao dịch trí tuệ nhân tạo phải đối mặt với đợt kiểm tra áp lực mạnh mẽ nhất trong năm nay. Thị trường Hàn Quốc dẫn đầu đà lao dốc với Samsung Electronics và SK Hynix, sau đó làn sóng bán tháo lan sang phiên giao dịch Mỹ, các cổ phiếu bộ nhớ, lưu trữ và bán dẫn trở thành "vùng trũng" chịu thiệt hại nặng nề.
Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc vào thứ Ba đã từng lao dốc gần 10%, sàn giao dịch kích hoạt cơ chế ngắt mạch (tạm dừng giao dịch) trong 20 phút. Samsung Electronics và SK Hynix, hai lõi của chuỗi cung ứng AI toàn cầu, cùng sụt giảm mạnh. Theo báo cáo của Wall Street Journal, đợt sụt giảm này sau đó đã lan sang thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ số tổng hợp Nasdaq giảm 2,2%, chỉ số S&P 500 giảm 1,4%; cổ phiếu liên quan đến AI và chip dẫn đầu đà giảm, các nhà đầu tư bắt đầu đánh giá lại chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu và tính không chắc chắn trong việc hiện thực hóa doanh thu tương lai.
Có quan điểm cho rằng, đợt sụt giảm cổ phiếu AI toàn cầu lần này là "khoảnh khắc GLM-5.2 của ZhiPu", tức là tái diễn việc cổ phiếu AI lao dốc khi DeepSeek ra mắt vào đầu năm 2025, lần này mô hình nguồn mở quá mạnh đã khiến thị trường nghi ngờ về AI của Mỹ. Ngân hàng đầu tư Jefferies cho biết trong báo cáo, ZhiPu GLM-5.2 đã lọt vào top 3 bảng xếp hạng mô hình lớn toàn cầu.
Nathan Lambert, nhà khoa học nghiên cứu cấp cao tại Allen Institute for AI và là tác giả của Interconnects, gọi đây là một bước "thay đổi đột phá" của mô hình tác nhân thông minh nguồn mở, và so sánh phản ứng thị trường với cú sốc do DeepSeek R1 gây ra vào đầu năm 2025. Cuộc thảo luận trong giới công nghệ này nhanh chóng được các phương tiện truyền thông thị trường tiếp nhận. Tạp chí Barron's giải thích sự sụt giảm của cổ phiếu công nghệ vào thứ Ba là do lo ngại về "AI Trung Quốc giá rẻ" quay trở lại, đồng tình rằng đợt sụt giảp lần này tương tự như bản sao của cú sốc DeepSeek hồi tháng 1. Nhà phân tích Will Denyer của Gavekal Research được trích dẫn nói rằng, GLM-5.2 là một trong những thách thức ấn tượng nhất của Trung Quốc đối với vị thế thống trị AI của Mỹ cho đến nay. Đối với các nhà đầu tư, vấn đề không chỉ là mô hình Trung Quốc trở nên mạnh hơn, mà là nếu các mô hình nguồn mở rẻ hơn đủ tốt, thì khoản chi tiêu hàng nghìn tỷ đô la cho trung tâm dữ liệu của các công ty công nghệ lớn Mỹ liệu có còn đủ sức hỗ trợ định giá hiện tại hay không.
Arun Sai, chiến lược gia tài sản đa ngành cấp cao tại Pictet Asset Management, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times rằng, thị trường đang đồng thời đối mặt với hai áp lực: sự hoài nghi về lợi tức đầu tư AI đang gia tăng, và kỳ vọng lãi suất tăng do sức chịu đựng của nền kinh tế Mỹ đẩy lên. Ben Inker, đồng giám đốc phân bổ tài sản tại GMO, cũng cho rằng, các cổ phiếu liên quan trước đó đã tăng quá mạnh, vốn dĩ đã cần một đợt điều chỉnh.
Mức giảm của cổ phiếu chip Mỹ cho thấy, dòng tiền rút ra không phải từ toàn bộ phân ngành công nghệ, mà là từ chuỗi phần cứng - nơi hưởng lợi nhiều nhất từ câu chuyện cơ sở hạ tầng AI trong quá khứ. Eric Johnston, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu và vĩ mô tại Cantor Fitzgerald, tóm tắt giao dịch hiện tại là bán ra những "công ty chi tiêu nhiều nhất", ám chỉ các "hyperscaler" như Alphabet, Amazon, Meta... những công ty vẫn có kế hoạch đầu tư hàng nghìn tỷ đô la để xây dựng trung tâm dữ liệu AI.
Sự sụt giảm của thị trường chứng khoán Hàn Quốc có lẽ còn có thể quy cho sự kiện cụ thể. Lee Chan-jin, Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS), cho biết hôm thứ Hai rằng, việc Hàn Quốc trước đó phê duyệt ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn liên quan đến Samsung và SK Hynix là quá vội vàng. Thị trường còn bị ảnh hưởng bởi việc MSCI không đưa Hàn Quốc vào danh sách theo dõi thị trường phát triển, khiến logic dòng tiền thụ động kỳ vọng trước đó của nhà đầu tư tạm thời không thành hiện thực.
Giới bán (phía cung cấp dịch vụ tài chính) đặt trọng tâm tiếp theo vào báo cáo tài chính của Micron. Dilin Wu, chiến lược gia tại Pepperstone Group, cho biết trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg rằng, báo cáo tài chính của Micron tuần này sẽ trở thành chỉ số đọc quan trọng để kiểm tra mức độ sôi động của chuỗi phần cứng; nếu kết quả kinh doanh mạnh mẽ, sẽ trực tiếp có lợi cho Samsung và SK Hynix. Lee Jae Mahn, chiến lược gia tại Hana Securities ở Seoul, chỉ ra rằng, mức tăng của SK Hynix so với Samsung đã quá nhanh, phản ánh sự lạc quan thái quá.
Một biến số khác khiến thị trường bất an là việc tài trợ cho cơ sở hạ tầng AI đang ngày càng phụ thuộc vào nợ. The Guardian dẫn quan điểm của Ipek Ozkardeskaya, nhà phân tích cấp cao tại Swissquote, cho rằng việc SpaceX tìm kiếm huy động vốn quy mô lớn thông qua phát hành trái phiếu ngay sau khi lên sàn đã khiến các nhà đầu tư lo ngại trở lại rằng các công ty công nghệ lớn đang đầu tư quá mạnh vào cơ sở hạ tầng AI và bắt đầu sử dụng nợ để hỗ trợ cuộc đua này.
Tuy nhiên, phe lạc quan chưa khẳng định giao dịch AI đã kết thúc. Dan Ives, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Công nghệ Toàn cầu tại Wedbush Securities, cho biết trong báo cáo hôm thứ Ba rằng, sự điều chỉnh của thị trường Hàn Quốc sẽ gây áp lực lên cổ phiếu công nghệ Mỹ, nhưng ông vẫn tin rằng cuộc cách mạng AI đang ở giai đoạn đầu, điều này giống như một lần "kiểm tra bản lĩnh" trong giao dịch công nghệ hơn. Jonathan Schiessl, Phó Giám đốc Đầu tư tại Westminster Asset Management, cũng gọi đợt sụt giảm này là sự điều chỉnh cần thiết sau khi quá nóng, chứ không phải là kết thúc câu chuyện.
Điều này có nghĩa là, sự sụt giảm hôm thứ Ba giống như việc thị trường định giá lại giao dịch AI, chứ không phải phủ định nhu cầu AI. Vấn đề thực sự đã chuyển từ "AI có tăng trưởng hay không" sang "giá phải trả cho sự tăng trưởng có quá cao không": Ai có thể chuyển đổi chi phí vốn thành dòng tiền, định giá của ai đã phản ánh hết tiềm năng tăng trưởng, và ai sẽ buộc phải bán ra khi đòn bẩy và giao dịch đông đúc thoái lui.
