Kurri, TechFlow
Vẫn đang FOMO dự án hot trên chuỗi Ethereum Slonk của ngày hôm qua? Thực ra một câu chuyện mới đã đến:
V4 Hook.
Hai tuần qua, cơ chế Hook của Uniswap V4 đột nhiên trở nên nổi tiếng, SATO dùng Hook để tạo bonding curve trên chuỗi, vốn hóa lên đến 40 triệu đô. uPEG dựa vào câu chuyện virus từ bản nháp đặt tên bỏ đi của Uniswap, đạt hơn 30 triệu trong hai tuần. Slonks nhét mô hình AI vào hợp đồng thông minh để mô phỏng CryptoPunk, giao dịch 586 ETH trong 6 ngày ra mắt.
Ba dự án dù cách chơi khác nhau, nhưng đều dùng cơ chế V4 của Uniswap.
Bây giờ cái thứ tư cũng đã đến.
Dự án mới tên $UORE, vừa ra mắt hôm qua, việc nó làm có thể tóm gọn trong một câu: Gộp cơ chế khai thác trên chuỗi, xổ số mua token, tự động tạo NFT pixel và đốt giảm phát, tất cả đóng gói vào một pool giao dịch duy nhất của Uniswap V4.
Cũng bởi vì khi bạn mua một lô token trong pool này, hợp đồng sẽ đồng thời thực hiện sáu việc nói trên ở hậu trường, nên gas cho một giao dịch cao gấp hai đến ba lần so với swap thông thường...
Hiện tại mở CT, bạn sẽ thấy mọi người đều than phiền vì mức gas cao này.
Về token, theo dữ liệu từ GMGN tại thời điểm bài viết, $UORE trong vài giờ sau khi ra mắt đã đẩy vốn hóa lên 1.2 triệu đô, rồi nhanh chóng rơi xuống 440 ngàn. Tính thanh khoản trong pool chỉ 64 ngàn đô, khối lượng giao dịch 24h lại là 1.2 triệu, tiền trong pool đã xoay vòng gần hai mươi lần.
Nhưng số người nắm giữ chỉ 741, tổng cung dưới mười ngàn token.
Nhìn vào hiện tại, rủi ro cực kỳ cao. Sau khi nghiên cứu sơ qua, cá nhân tôi thấy đây là dự án có cơ chế phức tạp nhất trong hệ sinh thái V4 Hook (các cách chơi mới trên chuỗi đợt này đều có xu hướng thiết kế cơ chế khiến người ta không hiểu...).
Nó đồng thời là một token, một bộ sưu tập NFT, một trang trại stake và một hệ thống xổ số. Và bốn thứ này không độc lập với nhau, chúng được hàn chặt lại với nhau.
Trang trại bốn trong một
Đa số dự án NFT, token và NFT là hai thứ khác nhau, mua riêng, bán riêng.
UORE thì không. NFT của nó tên là Oreling, là một chú lùn thợ mỏ pixel 32×32, được nhúng trực tiếp vào bên trong token. Mỗi khi ví bạn nắm giữ một số nguyên UORE, nó sẽ tự động tương ứng với một Oreling.
Khi mua token, hợp đồng giúp bạn đúc NFT; khi bán token, hợp đồng giúp bạn đốt NFT; khi chuyển token, Oreling đi theo. Bạn không thể mua riêng một Oreling, cũng không thể tách nó ra khỏi UORE.
Đặc điểm của mỗi Oreling được quyết định bởi hash của khối tiếp theo ngay tại khoảnh khắc nó được đúc. Điều này nghĩa là khi mua, bạn không biết sẽ nhận được chú lùn thế nào, ngay cả validator cũng không thể nhìn thấy kết quả trước.
Sự khác biệt giữa những chú lùn này cũng không chỉ là đẹp hay xấu.
Mỗi Oreling có một Class (độ hiếm) và một Hash (số ngẫu nhiên từ 1 đến 100), hai số này nhân với nhau chính là Mining Power (sức mạnh đào) của nó, tức là hashrate.
Loại Mortal thông thường nhất chiếm 60%, hệ số nhân sức mạnh là 1; loại God hiếm nhất chỉ có 1% xác suất, hệ số nhân 5. Nếu may mắn rút trúng một God có Hash 100, sức mạnh đào sẽ là 500, gấp mười lần thợ mỏ thông thường.
Vậy sức mạnh đào dùng để làm gì? Cách chơi cũ, stake.
Đem Oreling stake vào pool mỏ, bạn bắt đầu nhận phần UORE được phân phối hàng ngày theo tỷ lệ sức mạnh đào của bạn. Theo whitepaper trên trang chủ, ngày đầu tiên phân phối 1000 UORE, sau đó mỗi ngày giảm 1%, thời gian bán rã khoảng 69 ngày. 80% lượng phân phối chia cho người stake, 20% đi vào jackpot Motherlode.
Tốc độ suy giảm này nghĩa là, trong vòng một năm sẽ phân phối hết 97% tổng lượng phát hành. Vào sân đào mỏ càng sớm, phần bánh chia được càng lớn.
Có một thiết kế đáng chú ý khi nhận thưởng: 10% "thuế tinh luyện" (refined-ore tax) sẽ bị khấu trừ, và phân phối lại cho tất cả những người stake chưa nhận thưởng. Whitepaper gọi đây là refined-ore boost.
Dịch ra lời người bình thường là, người nhận thưởng càng muộn càng ăn được nhiều thuế của người khác đóng. Người nóng vội nhận tiền đang trợ cấp cho người có kiên nhẫn.
Tiếp theo là Motherlode, dịch ra là "giải thưởng mạch mỏ chính".
Mỗi lần mua UORE thông qua kênh chính thức với số tiền ≥ 0.1 ETH, bạn tự động nhận được một vé số. Xác suất trúng thưởng liên quan đến số tiền mua, 0.1 ETH vào khoảng 1/600, 0.5 ETH vào khoảng 1/200, 1 ETH là cao nhất với 1/100. Vượt quá 1 ETH xác suất không tăng thêm, ngăn cá mập spam xác suất.
Nếu trúng, jackpot được chia đôi: 50% trực tiếp cho người mua, 50% chia ngẫu nhiên cho một người stake (tính theo trọng số sức mạnh đào). Tính đến thời điểm bài viết, lịch sử mới chỉ trúng 4 lần, khoản lớn nhất là 6.4 UORE.
Cuối cùng là bánh xe giảm phát.
Mua vào thu 1% thuế đốt trực tiếp, bán ra thu 1% thuế vào quỹ mua lại. Khi quỹ tích lũy đủ 0.1 ETH, bất kỳ ai cũng có thể kích hoạt một lần mua lại tự động, số UORE mua về sẽ bị đốt hết. Tính đến thời điểm bài viết, đã thực hiện 58 lần mua lại, tích lũy đốt 358 UORE.
Nhìn toàn cảnh thiết kế, cách chơi token-NFT có chút đổi mới, tạo ra sự khan hiếm vẫn là lối mòn, lại là một Ponzi trong thiết kế mô hình kinh tế.
Mã nguồn dự án là fork, cách chơi là ghép nối
UORE không được viết từ số không.
Có người trong cộng đồng lục mã nguồn, phát hiện trong thư mục code có một folder tên reference/unipeg-hook-source/. Người sáng lập Noah cũng không giấu diếm, anh ta trực tiếp nói trên Twitter, hợp đồng của UORE fork từ uPEG, và đã sửa hai vấn đề đã biết của uPEG: tạo NFT trùng lặp và tấn công flash loan để farm độ hiếm.
Sờ thử tài khoản người sáng lập này, tiểu sử ghi "Ethereum dev & BAYC holder". Ngày 2/5 anh ta đăng tweet đầu tiên về UORE, nói dự án này là kết hợp ý tưởng đào mỏ từ ORE trên Solana và kiến trúc V4 Hook của uPEG.
Anh ta còn chủ động @ Unicurvefun và Openpeg, hỏi liệu có thể hỗ trợ giao dịch Orelings sau khi thị trường của họ ra mắt không.
Từ những thông tin công khai này, gia phả của dự án UORE đã rõ ràng:
Solana ORE cung cấp mẫu cách chơi "khai thác trên chuỗi + xổ số", uPEG cung cấp khung code V4 Hook, Noah đã cải tiến và lắp ráp dựa trên hai nền tảng này.
Bản thân việc fork không phải là vấn đề. Vấn đề hiện tại theo tôi là:
- Gas. Có người phản hồi trên CT, mỗi giao dịch UORE phải hoàn thành sáu bước thao tác trong Hook, gas tiêu hao cao gấp hai đến ba lần so với swap thông thường. Swing một vòng có thể thấy lợi nhuận chẳng còn bao nhiêu.
- Cửa sổ thời gian. Câu chuyện V4 Hook chịu ảnh hưởng bởi giá uPEG giảm, các dự án sau này trần sẽ ngày càng thấp. UORE là dự án thứ tư trong làn sóng Hook này, sức nóng của ba dự án trước đang nguội dần. Cửa sổ chú ý của sân chơi không chờ đợi ai.
- Độ phức tạp. UORE có lẽ là dự án có nhiều cơ chế nhất trong bốn dự án này, một người dùng thông thường muốn hiểu rõ độ hiếm Oreling, tính toán sức mạnh đào, suy giảm stake, thuế tinh luyện, xác suất Motherlode, điều kiện kích hoạt mua lại cả bộ quy tắc này, ngưỡng vào không thấp, hơn nữa trang chủ làm ra như một câu đố.
Và whitepaper của dự án cũng rất thú vị:
Read the contracts and understand the mechanics before deploying capital.
Câu này dịch ra tiếng Việt đại khái là "Hiểu rồi hãy vào, không hiểu đừng trách tôi".
Chúng ta kết hợp với các dự án Hook trước để tổng hợp lại, có thể thấy đợt thị trường trên chuỗi này, đều là thiết kế cơ chế phức tạp + chênh lệch thông tin cực lớn, có tiềm năng alpha, nhưng hạn sử dụng của alpha ngày càng ngắn.
SATO cho một tuần, uPEG cho vài ngày, đến UORE đây, thời gian để bạn hiểu quy tắc có lẽ chỉ còn vài giờ...
Đợi đến lúc bạn hiểu, có lẽ thị trường đã chạy xong rồi.
