Tác giả: Gino Matos
Biên dịch: Saoirse, Foresight News
Tóm Tắt Nhanh Các Điểm Chính
- Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố Mỹ đã tịch thu khoảng 10 tỷ USD tài sản tiền mã hóa của Iran, nhưng không tiết lộ địa chỉ ví và thành phần token liên quan.
- Loại tài sản là yếu tố then chốt: Bitcoin sau khi bị tịch thu hợp pháp có thể được chuyển vào Dự trữ Bitcoin Chiến lược của Trump, các token khác sẽ được xử lý riêng.
- Tình trạng pháp lý của tài sản (đóng băng, tạm giữ hay tịch thu chính thức) vẫn chưa rõ ràng, trạng thái pháp lý này trực tiếp quyết định liệu số tiền có thể đưa vào dự trữ hay không.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố tại Diễn đàn Kinh tế Quốc gia Reagan rằng Mỹ đã tịch thu khoảng 10 tỷ USD tài sản tiền mã hóa của Iran. Sự kiện tịch thu tài sản Iran này đã trở thành bài kiểm tra thực chiến đầu tiên sau khi chế độ dự trữ tiền mã hóa của Trump đi vào hoạt động. Bessent nói thêm rằng phía Mỹ đã "tiếp quản trực tiếp các ví liên quan". Theo báo cáo của CBS, ông định tính số tài sản này là số tiền bị đánh cắp từ người dân Iran. Tuy nhiên, Bessent không tiết lộ loại tài sản và thông tin ví tương ứng - những thông tin quan trọng này lại chính là yếu tố quyết định liệu số tiền có thể chảy vào Dự trữ Bitcoin Chiến lược do Trump thành lập hay không.
Theo lệnh hành pháp do Trump ký vào năm 2025, tài sản kỹ thuật số thuộc sở hữu Chính phủ Mỹ được phân chia thành hai tài khoản độc lập: Dự trữ Bitcoin Chiến lược, chuyên tiếp nhận Bitcoin đã bị tịch thu thông qua các thủ tục tư pháp dân sự, hình sự hoặc thu được thông qua phạt dân sự. Lệnh này quy định rõ Bitcoin của chính phủ gửi vào tài khoản này bị cấm bán vĩnh viễn; tài khoản còn lại là Kho Dự trữ Tài sản Kỹ thuật số Hoa Kỳ, tiếp nhận các tài sản kỹ thuật số không phải Bitcoin đã được xác định quyền sở hữu cuối cùng. Bộ quy tắc phân loại này khiến vụ tịch thu tài sản mã hóa Iran lần này trở thành một cuộc thử nghiệm phân loại: Bitcoin chỉ có thể được đưa vào Dự trữ Bitcoin Chiến lược sau khi hoàn tất quy trình tịch thu cuối cùng; các loại token còn lại sẽ được chuyển vào Kho Dự trữ Tài sản Kỹ thuật số Hoa Kỳ.
Nếu tài sản Iran bị tịch thu có chứa Bitcoin và việc tịch thu hợp pháp được hoàn thành suôn sẻ, nó có thể được đưa vào dự trữ; nếu là stablecoin hoặc các loại tiền mã hóa khác, khả năng cao sẽ được phân loại vào kho dự trữ. Còn một khả năng khác: tài sản chỉ đang ở trạng thái bị đóng băng, trong trường hợp này Mỹ chưa có được quyền sở hữu hợp pháp đối với tài sản.
Làm Rõ Ý Nghĩa Pháp Lý Thực Tế Của Từ "Tịch Thu"
Ngay từ tháng 4, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhiều ví liên quan đến Iran. Tether cũng tiết lộ rằng đã hợp tác với các cơ quan quản lý Mỹ để đóng băng hai địa chỉ với tổng số tiền là 344 triệu USDT. Cơ quan quản lý rủi ro blockchain TRM Labs xác nhận rằng các ví này có liên quan đến Ngân hàng Trung ương Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Hezbollah ở Lebanon; khoảng 656 triệu USD tài sản còn lại không có bất kỳ thông tin chi tiết công khai nào được chia nhỏ theo ví hoặc loại tiền mã hóa.
"Tịch thu thực tế" ≠ "Sở hữu hợp pháp". Quy tắc trừng phạt OFAC nêu rõ: Tài sản bị phong tỏa chỉ được xử lý đóng băng tài khoản, Mỹ không tự động có quyền sở hữu tài sản. Lấy ví dụ như USDT, một loại stablecoin, việc nhà phát hành hợp tác với cơ quan quản lý để khóa địa chỉ được xem là đóng băng do trừng phạt, không phải là tịch thu tư pháp theo nghĩa hình sự; việc tạm giữ ở cấp độ thực thi pháp luật chỉ đại diện cho việc chính phủ tạm thời kiểm soát tài sản, quyền sở hữu vẫn phải chờ phán quyết của tòa án trong vụ kiện tịch thu.
Tịch thu cuối cùng là ngưỡng cứng để tài sản được đưa vào kho dự trữ: Sau khi tài sản hoàn tất quy trình tịch thu, còn phải trừ đi các khoản bồi thường cho nạn nhân, kinh phí chuyên trách cho hoạt động thực thi pháp luật, phân bổ cho cơ quan thực thi pháp luật địa phương, hoàn trả theo quy định pháp luật,... thì phần tài sản còn lại mới đủ điều kiện để chuyển vào dự trữ hoặc kho dự trữ. Tuyên bố của Bessent với bên ngoài khiến tình trạng pháp lý của số tài sản này đều bị nghi ngờ.
Với giá Bitcoin ước tính khoảng 73.000 USD như hiện tại, nếu toàn bộ 10 tỷ USD là Bitcoin, tương đương khoảng 13.632 BTC. Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy, Chính phủ Mỹ thông qua các thủ tục tư pháp trước đây đã tích lũy và lưu giữ khoảng 200.000 BTC hợp quy. Nếu lần này lượng BTC đầy đủ được đưa vào kho, mức tăng sẽ chiếm 6,8% khối lượng dự trữ hiện có. Trong hồ sơ công khai hiện nay, chỉ có vụ đóng băng 344 triệu USDT là có căn cứ để tra cứu, 656 triệu USD tài sản còn lại không được công bố về loại tiền và tiến độ xác định quyền sở hữu pháp lý, không có bất kỳ tài sản nào đã hoàn tất thủ tục tịch thu hợp pháp.
Căn Cứ Về Quy Mô Ngành Đối Với Số Tiền Tịch Thu 10 Tỷ USD
Xét về quy mô ngành công nghiệp tiền mã hóa của Iran, số tiền tịch thu 10 tỷ USD là hợp lý, chỉ là thành phần tài sản luôn không minh bạch.
Theo tính toán của Chainalysis: Quy mô chuyển tiền mã hóa hàng năm của Iran năm 2025 đạt 7,78 tỷ USD. Quý IV năm 2025, dòng tiền liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran chiếm một nửa tổng giá trị giao dịch tiền mã hóa của nước này; TRM Labs ước tính tổng hoạt động tiền mã hóa hàng năm của Iran gần 10 tỷ USD. Sàn giao dịch hàng đầu của Iran, Nobitex, sở hữu 11 triệu người dùng, chiếm 70% giao dịch tiền mã hóa trong nước. Điều tra cho thấy nền tảng này lâu nay xử lý hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD chuyển khoản cho các chủ thể bị trừng phạt như Ngân hàng Trung ương Iran, IRGC.
Kết hợp với dữ liệu ngành trên, việc nhiều đợt thực thi pháp luật của Mỹ cộng với việc đóng băng từ nhà phát hành đã khóa lại tổng cộng 10 tỷ USD tài sản là hợp lý về mặt logic ngành, nhưng chi tiết tài sản cụ thể không thể xác minh. 344 triệu USDT đã công bố chỉ chiếm 33% tổng số, 65,6% số tiền còn lại vẫn là một ẩn số.
344 triệu USDT bị đóng băng đã biết chỉ chiếm 33% trong số 10 tỷ USD tiền mã hóa Iran bị tịch thu mà Bessent tuyên bố, vẫn còn 6,56 tỷ USD chưa được giải thích công khai về hướng đi.
Cấu Trúc Loại Tiền Và Hướng Đi Dự Đoán Của Tài Sản Bị Tịch Thu
Nếu 10 tỷ USD bao gồm một lượng Bitcoin lớn và phía Mỹ hoàn tất việc tịch thu quyền sở hữu, không cần bồi thường cho bên bị hại, không chuyển sang chi phí thực thi pháp luật, thì số Bitcoin tương ứng sẽ được đưa vào dự trữ chiến lược cấm bán. Tài sản mã hóa mà Iran từng dùng để né tránh phong tỏa tài chính Mỹ, thông qua việc thực thi trừng phạt, đã chuyển hóa thành dự trữ trên sổ sách chủ quyền của Mỹ.
Hiện tại, tài sản duy nhất được xác nhận chắc chắn là 344 triệu USDT, bị đóng băng địa chỉ bởi Tether hợp tác với cơ quan quản lý. Nếu 6,56 tỷ USD còn lại cũng chủ yếu là stablecoin, thì bản chất toàn bộ sự kiện này chỉ là một ví dụ về việc tuân thủ quy định stablecoin được thực hiện. USDT ở trạng thái đóng băng sẽ tiếp tục bị khóa; tài sản không phải Bitcoin sau khi hoàn tất việc tịch thu sẽ được chuyển vào Kho Dự trữ Tài sản Kỹ thuật số, và Bộ trưởng Tài chính sẽ toàn quyền xây dựng phương án xử lý tiếp theo. Danh sách ví và loại tiền đầy đủ sẽ trực tiếp thay đổi tính chất của sự kiện: hoặc là việc tích trữ Bitcoin chủ quyền của Mỹ được thực hiện, hoặc chỉ là việc tuân thủ quy định stablecoin được thực hiện. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện tại, Bessent không tiết lộ bất kỳ chi tiết nào.
Lệnh hành pháp cũng quy định: Tài sản đã xác định quyền sở hữu có thể được hoàn trả cho chủ sở hữu hợp pháp bị thiệt hại, phân bổ làm kinh phí xử lý vụ việc, chia lợi nhuận cho các cơ quan thực thi pháp luật cấp tiểu bang, hoàn trả theo quy định pháp luật. Bất kỳ trường hợp nào trong số này đều sẽ ngăn chặn tài sản được đưa vào kho dự trữ. Các điều khoản trên là nhiều lớp rào cản ngăn tài sản chuyển từ "bị tịch thu" thành "dự trữ quốc khố", có thể được kích hoạt vào bất kỳ thời điểm nào trước hoặc sau khi tịch thu.
Khung chế độ được xây dựng bởi lệnh dự trữ của Trump đã biến tất cả các vụ tịch thu tiền mã hóa nhắm vào các quốc gia thù địch trong tương lai trở thành vấn đề quản lý tài sản chủ quyền của Mỹ.
Trong tương lai, mỗi lần Mỹ thực thi pháp luật tiền mã hóa đối với các chủ thể bị trừng phạt như Iran, Triều Tiên,... đều sẽ đi kèm với ba đánh giá: loại tiền, tình trạng pháp lý và được phân vào tài khoản quốc khố nào. Chỉ khi đồng thời đáp ứng ba điều kiện - tài sản mục tiêu là Bitcoin, hoàn tất thủ tục tịch thu hợp pháp, không có các điều khoản miễn trừ như bồi thường/phân bổ, thì số tài sản Iran này mới có hy vọng bổ sung vào dự trữ chiến lược của Mỹ. Chỉ cần vượt qua suôn sẻ hai ngưỡng cửa là quy trình tịch thu và miễn trừ pháp lý, tài sản mã hóa vốn được dùng để tránh né sự kiểm soát tài chính của Mỹ sẽ trở thành một phần tài sản chủ quyền của Mỹ.









