Tác giả gốc: ChandlerZ, Foresight News
Công ty mẹ của nền tảng lưu trữ đám mây phi tập trung Storj, Storj Labs, đã nộp đơn bảo hộ phá sản theo Chương 11 vào ngày 26 tháng 7 tại Tòa Phá sản Quận Bắc, Tây Virginia, Hoa Kỳ.
Storj cho biết mạng lưới sẽ tiếp tục hoạt động bình thường, chức năng token không bị ảnh hưởng, và kế hoạch trong phương án tái cấu trúc là tạo một con đường để chủ sở hữu token STORJ có được cổ phần của công ty sau khi tái cấu trúc. Đề xuất đổi token lấy cổ phần này chưa có tiền lệ trong ngành công nghiệp tiền mã hóa, việc có thực hiện được hay không phụ thuộc vào việc liệu sau khi thanh toán cho chủ nợ có còn giá trị thặng dư hay không.
Phá Sản Chưa Đầy Một Năm Sau Khi Bị Mua Lại
Storj được thành lập vào năm 2014, là một trong những dự án cơ sở hạ tầng phi tập trung sớm nhất trong ngành công nghiệp tiền mã hóa. Hoạt động kinh doanh cốt lõi của họ là thông qua cơ chế khuyến khích blockchain, cho phép các nhà vận hành node trên toàn cầu đóng góp dung lượng ổ cứng nhàn rỗi, xây dựng một mạng lưới lưu trữ đám mây phân tán, như một giải pháp thay thế cho các dịch vụ lưu trữ tập trung như Amazon S3. Người dùng thanh toán phí lưu trữ và băng thông bằng token STORJ, và các nhà vận hành node nhận thù lao bằng token STORJ.
Dự án giai đoạn đầu đã nhận được đầu tư vòng hạt giống từ Google Ventures, Qualcomm Ventures và Techstars, và năm 2017 đã huy động được khoảng 30 triệu USD thông qua đợt bán token. Năm 2024, doanh thu thường niên (ARR) của Storj tăng gấp 7 lần, đạt khoảng 30 triệu USD, với quy mô đội ngũ là 81 người. Cùng năm đó, Storj cũng mua lại công ty tính toán GPU Valdi, mở rộng hoạt động kinh doanh từ lưu trữ thuần túy sang cho thuê sức mạnh tính toán.
Tháng 10 năm 2025, Inveniam Capital Partners - công ty chuyên về hóa tài sản dữ liệu - đã mua lại Storj thông qua một thương vụ sáp nhập tam giác ngược, CEO Colby Winegar tiếp tục tại vị, và Chủ tịch điều hành Ben Golub gia nhập hội đồng quản trị của Inveniam. Ngay trong ngày công bố tin mua lại, giá token STORJ đã giảm 18%. Chưa đầy một năm sau, thực thể hợp nhất đã tiến vào thủ tục phá sản.
Trong thư ngỏ, Storj đổ lỗi cho việc phá sản là do các khoản nợ lịch sử tồn đọng, cho rằng các khoản nợ chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh và các vụ mua lại trước đây, có trước chiến lược kinh doanh hiện tại, và quy mô quá lớn, không thể tự tiêu hóa thông qua tăng trưởng kinh doanh. Công ty cho biết hoạt động kinh doanh hiện tại đã được tinh gọn, nhưng gánh nặng từ quá khứ chỉ có thể được giải quyết thông qua việc tái cấu trúc dưới sự giám sát của tòa án. Đồng thời, công ty cũng cho biết sẽ thoái vốn các hoạt động kinh doanh không cốt lõi phát sinh từ các vụ mua lại trước đây trong quá trình tái cấu trúc, tập trung trở lại vào hoạt động kinh doanh chính là lưu trữ phi tập trung.
Công ty tính toán GPU Valdi được mua lại vào tháng 7 năm 2024 là tài sản có khả năng cao nhất bị thoái vốn. Valdi mang lại cho Storj một mạng lưới sức mạnh tính toán với hơn 16.000 GPU trên toàn cầu, vốn là bố cục cốt lõi cho sự mở rộng của Storj theo hướng tính toán AI. Nhưng từ góc độ tái cấu trúc phá sản, chính việc mua lại này có thể là một trong những nguồn làm gia tăng gánh nặng nợ. Việc thoái vốn Valdi có nghĩa là Storj sẽ trở lại đường đua lưu trữ thuần túy, từ bỏ định vị nền tảng đám mây phân tán toàn diện trước đây.
Đổi Token Lấy Cổ Phần: Lời Hứa Hay Séc Khống?
Đề xuất thu hút sự chú ý nhất trong thư ngỏ chính thức là việc cung cấp cho chủ sở hữu token một con đường dẫn đến cổ phần công ty. Ban lãnh đạo Storj cho biết, kế hoạch là đưa ra một cơ chế trong phương án tái cấu trúc, cho phép chủ sở hữu token tham gia phân bổ cổ phần của công ty sau tái cấu trúc, nhằm tái sắp xếp quyền sở hữu công ty giữa ban lãnh đạo, cộng đồng phi tập trung, chủ sở hữu token và các nhà đầu tư.
Cách diễn đạt của Kaloyan Raev, Giám đốc Kỹ thuật Phần mềm tại Storj, trong thư ngỏ khá dè dặt, cho biết sẽ cho người dùng một vị trí và thiện chí chân thành, chứ không phải một kết quả chắc chắn. Công ty chưa tiết lộ phương thức xác định điều kiện (liệu có cần chụp nhanh token hay khóa token hay không), tỷ lệ cổ phần có thể phân bổ, cũng như cơ chế tham gia cụ thể. Tất cả các điều khoản cần được xây dựng trong quá trình tái cấu trúc và phải được tòa án phê chuẩn.
Trở ngại cốt lõi mà đề xuất này phải đối mặt nằm ở quy tắc ưu tiên của luật phá sản. Trong tái cấu trúc theo Chương 11, việc thanh toán cho chủ nợ được ưu tiên hơn chủ sở hữu cổ phần, và chủ sở hữu token về mặt pháp lý ở vị trí gần nhất với chủ sở hữu cổ phần, đứng ở cuối hàng trong trình tự thanh toán. Chỉ sau khi chủ nợ được thanh toán toàn bộ hoặc theo tỷ lệ thỏa thuận, giá trị thặng dư mới có thể chuyển đến chủ sở hữu token.
Ngành công nghiệp tiền mã hóa trước đây chưa có tiền lệ phá sản nào về việc đổi token lấy cổ phần. Trong vụ kiện WTT liên quan đến công ty khai thác tiền mã hóa Giga Watt phá sản sau khi huy động được khoảng 22 triệu USD thông qua ICO, tòa án xác định rằng chủ sở hữu token tiện ích không có tư cách thành viên công ty. Điều này có nghĩa là chủ sở hữu token không tự động có được vị thế cổ đông, mà cần thông qua phương án tái cấu trúc để tạo ra quyền lợi riêng biệt. Mặc dù vụ phá sản FTX đã tạo ra tiền lệ trong việc định giá tài sản tiền mã hóa, nhưng xử lý vấn đề khiếu nại của chủ nợ, hoàn toàn khác với con đường đổi token lấy cổ phần mà Storj đề xuất.
Một biến số đáng chú ý khác là mức độ tập trung nắm giữ token. Tổng nguồn cung của STORJ là 425 triệu token, trong đó khoảng 30% (khoảng 130 triệu token) vẫn do Storj Labs nắm giữ. Nếu token do chính công ty nắm giữ cũng tham gia chuyển đổi thành cổ phần, sẽ tồn tại xung đột lợi ích tiềm ẩn giữa ban lãnh đạo và chủ sở hữu token bên ngoài.
Token STORJ hiện được định giá khoảng 0.06584 USD, tổng vốn hóa thị trường khoảng 27.97 triệu USD, giá giảm 11.2% trong vòng 24 giờ sau khi tin tức được công bố.
Người Chơi Ngoài Lề Trong Đường Đua Lưu Trữ Phi Tập Trung
Quy mô của Storj trong đường đua lưu trữ phi tập trung nhỏ hơn nhiều so với các đối thủ cạnh tranh hàng đầu. Vốn hóa thị trường hiện tại của Filecoin khoảng 607 triệu USD, gấp gần 20 lần STORJ, với công suất mạng lưới mang hơn 1.8 EiB. Đầu năm 2026, Filecoin chính thức ra mắt lộ trình Onchain Cloud, hỗ trợ sửa chữa dữ liệu tự động, gia hạn vĩnh viễn và thanh khoản thế chấp sức mạnh lưu trữ thông qua Filecoin Virtual Machine (FVM), định vị là giải pháp thay thế phi tập trung cho AWS. Arweave đi theo một con đường khác, với mô hình lưu trữ vĩnh viễn trả phí một lần, chiếm lĩnh thị trường lưu trữ siêu dữ liệu NFT và trạng thái lịch sử blockchain.
Ngược lại, lợi thế của Storj nằm ở tốc độ truy xuất. Storj sử dụng mã xóa (Erasure Coding) để chia tệp thành hơn 80 mảnh phân tán trên các node toàn cầu, chỉ cần 29 mảnh là có thể xây dựng lại tệp, độ trễ truy xuất có thể đạt đến cấp độ mili giây, gần với hiệu suất của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tập trung. Điều này giúp Storj có sức cạnh tranh nhất định trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu nóng (phát trực tuyến video, dữ liệu ứng dụng), nhưng thị phần còn kém xa Filecoin.
Trong thời gian tái cấu trúc phá sản, liệu các nhà vận hành node và khách hàng doanh nghiệp có di chuyển sang Filecoin hoặc Arweave do sự không chắc chắn hay không, là rủi ro thực tế mà mạng lưới Storj phải đối mặt. Đối với chủ sở hữu token STORJ, các biến số cốt lõi cần theo dõi bao gồm: các điều khoản cụ thể về việc đổi token lấy cổ phần trong phương án tái cấu trúc và tiến trình phê chuẩn của tòa án, việc xử lý 30% token do công ty nắm giữ như thế nào, và liệu hoạt động kinh doanh sau khi thoái vốn Valdi có đủ sức hỗ trợ định giá hay không.
