Tác giả: nour
Biên dịch: Chopper, Foresight News
Vào mùa hè DeFi năm 2020, Andre Cronje hầu như mỗi tuần đều ra mắt giao thức mới, Yearn, Solidly và hàng loạt dự án thử nghiệm khác lần lượt xuất hiện. Đáng tiếc là nhiều dự án trong số đó đã gặp phải lỗ hổng hợp đồng và tấn công kinh tế, gây thiệt hại cho người dùng. Nhưng những dự án sống sót đã trở thành những giao thức quan trọng hàng đầu ngày nay.
Vấn đề nằm ở chỗ, thời đại đó đã để lại tổn thương tâm lý cho toàn ngành. Xu hướng ngành chuyển hướng mạnh mẽ, đổ một lượng lớn tài nguyên vào bảo mật. Kiểm toán đa tầng, cuộc thi kiểm toán, mỗi phiên bản đều phải trải qua hàng tháng trời thẩm định, chỉ để xác minh một ý tưởng mới hoàn toàn không phù hợp thị trường. Tôi nghĩ hầu hết mọi người đều không nhận ra điều này đã bóp nghẹt tinh thần thử nghiệm đến mức nào. Không ai bỏ ra 50 nghìn đô la và chờ 6 tháng để kiểm toán cho một ý tưởng chưa được kiểm chứng. Thế là mọi người chỉ sao chép các thiết kế đã được xác minh, rồi khoác lên mình tên gọi đổi mới. Sự đổi mới trong DeFi không chết, chỉ là các động lực khuyến khích đang bóp nghẹt nó.
Và tất cả đang thay đổi, bởi AI đang hạ thấp chi phí bảo mật với tốc độ đáng kinh ngạc.
Kiểm toán bằng AI từng rất nông cạn, về cơ bản chỉ có thể đánh dấu các vấn đề bề mặt như reentrancy, mất độ chính xác mà bất kỳ kiểm toán viên có năng lực nào cũng có thể phát hiện. Nhưng thế hệ công cụ mới hoàn toàn khác. Những công cụ như Nemesis đã có thể phát hiện các lỗ hổng luồng thực thi phức tạp và các cuộc tấn công kinh tế, với khả năng hiểu ngữ cảnh sâu đáng kinh ngạc về giao thức và môi trường hoạt động của nó. Một điểm đặc biệt nổi bật của Nemesis là cách nó xử lý báo động sai: nó sẽ để nhiều tác nhân AI (AI agent) kiểm tra bằng các phương pháp khác nhau, sau đó một tác nhân thông minh độc lập khác sẽ đánh giá kết quả, lọc bỏ báo động sai dựa trên sự hiểu biết ngữ cảnh về logic và mục tiêu của giao thức. Nó thực sự hiểu được những sắc thái, chẳng hạn như reentrancy có thể chấp nhận được trong những tình huống nào và thực sự nguy hiểm trong những trường hợp nào. Ngay cả những kiểm toán viên con người dày dạn kinh nghiệm cũng thường xuyên mắc sai lầm về điểm này.
Nemesis còn cực kỳ đơn giản, chỉ cần ba tệp Markdown, thêm dưới dạng kỹ năng vào Claude Code là có thể sử dụng. Các công cụ khác thì tiến xa hơn, một số tích hợp thực thi ký hiệu (symbolic execution) và phân tích tĩnh, một số thậm chí có thể tự động viết các đặc tả xác minh hình thức (formal verification) và kiểm tra mã. Xác minh hình thức đang trở nên khả dụng cho tất cả mọi người.
Nhưng tất cả những thứ này mới chỉ là công cụ thế hệ đầu. Bản thân các mô hình vẫn đang tiếp tục phát triển. Mythos sắp ra mắt của Anthropic, dự kiến sẽ vượt xa khả năng của Opus 4.6. Bạn không cần phải sửa đổi bất cứ điều gì, chỉ cần chạy Nemesis trên Mythos là lập tức có được hiệu quả mạnh mẽ hơn.
Kết hợp với Battlechain của Cyfrin, toàn bộ quy trình làm việc về bảo mật được tái cấu trúc hoàn toàn: viết mã → kiểm toán bằng công cụ AI → triển khai lên Battlechain → kiểm tra thử nghiệm tấn công-phòng thủ trong thực tế → triển khai lại lên mainnet.
Điều tuyệt vời của Battlechain là nó loại bỏ kỳ vọng "an toàn ngầm định" vốn có trên Ethereum mainnet. Tất cả người dùng xuyên chain đi vào đều hiểu rõ rủi ro họ phải đối mặt. Nó cũng cung cấp một điểm tập trung tự nhiên cho các bên kiểm toán AI, không còn phải mò kim đáy bể trên mainnet. Khuôn khổ safe harbor (cảng an toàn) của nó quy định: 10% số tiền bị đánh cắp có thể được coi là tiền thưởng hợp pháp, điều này tạo ra động lực kinh tế, thúc đẩy sự xuất hiện của các công cụ tấn công mạnh mẽ hơn. Về bản chất, đây là một cuộc cạnh tranh tương tự như MEV, nhưng diễn ra trong lĩnh vực bảo mật. Các tác nhân AI sẽ thăm dò mọi triển khai mới với tốc độ nhanh nhất, tranh nhau tìm ra lỗ hổng.
Quy trình phát triển giao thức DeFi trong tương lai sẽ là:
- Viết giao thức
- Hoàn thành kiểm toán AI trong vài phút
- Triển khai lên Battlechain với một ít vốn
- Tự động bị các tác nhân AI đang cạnh tranh để mắt tới
- Bị tấn công trong vòng vài phút
- Thu hồi 90% số tiền
- Sửa lỗ hổng
- Triển khai lại
Từ lúc viết xong mã đến khi được kiểm chứng thực chiến rồi lên mainnet, toàn bộ chu kỳ từ vài tháng được nén xuống có lẽ chỉ còn vài giờ, chi phí so với kiểm toán truyền thống gần như không đáng kể.
Tuyến phòng thủ bảo mật cuối cùng, sẽ là kiểm toán AI cấp ví. Ví người dùng có thể tích hợp cùng công cụ kiểm toán AI tại bước ký giao dịch. Trước khi ký mỗi giao dịch, AI sẽ kiểm toán mã hợp đồng đích, đọc các biến trạng thái để liên kết tất cả các hợp đồng liên quan, sắp xếp cấu trúc liên kết của giao thức, hiểu ngữ cảnh, đồng thời kiểm toán cả hợp đồng và đầu vào giao dịch của người dùng, và đưa ra khuyến nghị trong hộp thoại xác nhận. Cuối cùng, mỗi người dùng sẽ chạy tác nhân thông minh kiểm toán chuyên nghiệp của riêng mình, để bảo vệ bản thân khỏi Rug Pull, sơ suất của đội ngũ hoặc frontend độc hại.
Các tác nhân thông minh sẽ bảo vệ giao thức DeFi toàn diện từ tầng phát triển, tầng public chain, đến tầng người dùng. Điều này mở ra lại toàn bộ không gian thiết kế thử nghiệm. Những ý tưởng từng không khả thi về mặt kinh tế do chi phí bảo mật quá cao, cuối cùng cũng có thể được kiểm tra. Một người trong phòng ngủ, cũng có thể như Andre và những người khác vào năm 2020, lặp lại nhanh chóng và tạo ra giao thức trị giá hàng tỷ đô la. Thời đại thử nghiệm trực tuyến đã trở lại.
