Cơ chế quản trị của Uniswap đã phê duyệt đề xuất UNIfication được mong đợi từ lâu, tạo tiền đề cho một cuộc đại tu lớn về mô hình tokenomics và cơ chế thu nhận giá trị của giao thức.
Cuộc bỏ phiếu, kết thúc vào ngày 25 tháng 12, đã thông qua với sự ủng hộ áp đảo và sẽ kích hoạt việc đốt một lượng lớn token UNI. Ngoài ra, phí cấp giao thức cũng sẽ được kích hoạt sau một khoảng thời gian trễ ngắn.
Kết quả này đánh dấu một trong những quyết định quản trị quan trọng nhất trong lịch sử của Uniswap. Nó chuyển hướng giao thức khỏi việc kiếm tiền ở cấp giao diện và hướng tới việc thu nhận giá trị kinh tế trực tiếp ở tầng giao thức.
Kết quả bỏ phiếu UNIfication và lộ trình thực hiện
Theo dữ liệu quản trị cuối cùng được Hayden Adams chia sẻ, đề xuất đã nhận được 125.342.017 phiếu bầu UNI tán thành, với chỉ 742 phiếu chống. Con số này vượt xa quorum yêu cầu là 40 triệu UNI.
Đề xuất đã chính thức thành công và giờ sẽ bước vào thời gian trễ quản trị kéo dài hai ngày. Một khi thời gian trễ kết thúc, các thay đổi đã được phê duyệt sẽ được thực thi trên chuỗi.
Những thay đổi của UNIfication trên Uniswap
Cốt lõi của UNIfication là tái cấu trúc cách Uniswap tạo ra và phân phối giá trị kinh tế.
Thay đổi trước mắt và rõ rệt nhất là việc đốt một lần 100 triệu token UNI, được lấy từ kho bạc của dự án.
Điều này vĩnh viễn giảm nguồn cung lưu hành của UNI và đại diện cho một sự điều chỉnh có tính chất hoàn ngược cho các khoản phí giao thức trước đây chưa được tính đến.
Song song đó, Uniswap sẽ kích hoạt công tắc phí giao thức trên các pool được hỗ trợ. Điều này cho phép giao thức giữ lại một phần phí giao dịch thay vì chuyển toàn bộ phí một cách độc quyền cho các nhà cung cấp thanh khoản (LP).
Những khoản phí này được thiết kế để tích lũy ở cấp độ giao thức, thay vì thông qua giao diện người dùng của Uniswap.
Uniswap Labs cũng sẽ tắt phí frontend (giao diện), chấm dứt việc kiếm tiền ở cấp giao diện và tập trung lại nỗ lực phát triển vào chính giao thức.
Sự thay đổi này củng cố định vị của Uniswap như một cơ sở hạ tầng trung lập thay vì một tầng ứng dụng chỉ để thu phí.
Mối quan ngại từ các nhà cung cấp thanh khoản vẫn còn
Bất chấp kết quả bỏ phiếu dứt khoát, đề xuất này không phải không có chỉ trích, đặc biệt là từ các nhà cung cấp thanh khoản có kinh nghiệm.
Một số LP cảnh báo rằng việc kích hoạt phí giao thức có thể làm giảm lợi nhuận của LP, đặc biệt là trên các pool Uniswap v3 nơi biên lợi nhuận vốn đã mỏng.
Một bài phê bình được lan truyền rộng rãi lập luận rằng ngay cả với các cơ chế giảm thiểu như đấu giá chiết khấu phí giao thức, lợi nhuận ròng giảm có thể đẩy LP di chuyển sang Uniswap v4 hoặc rời khỏi hệ sinh thái hoàn toàn.
Hai kịch bản rủi ro tiềm ẩn đã được đưa ra. Trong một kịch bản, Uniswap kiềm chế can thiệp mạnh mẽ, dẫn đến việc thanh khoản và doanh thu từ phí suy giảm khi LP rút vốn.
Trong kịch bản khác, cơ chế quản trị phụ thuộc quá nhiều vào các incentive bằng UNI để giữ chân thanh khoản, tạo ra một hệ thống tuần hoàn nơi các khoản phí thu được phần lớn bị bù trừ bởi lượng token phát hành, từ đó hạn chế lợi ích cho những người nắm giữ UNI thụ động.
Điều gì cần theo dõi tiếp theo
Trọng tâm ngay lúc này là việc thực thi. Sau thời gian trễ, việc đốt 100 triệu UNI và kích hoạt công tắc phí sẽ có hiệu lực, cung cấp những tín hiệu trên chuỗi đầu tiên về cách UNIfication vận hành trong thực tế.
Những người tham gia thị trường sẽ theo dõi sát sao các dòng thanh khoản, đặc biệt là hành vi của LP trên các pool v3 và v4. Họ cũng sẽ theo dõi những thay đổi trong doanh thu phí giao thức và các quyết định quản trị liên quan đến các incentive trong tương lai.
Cách Uniswap cân bằng giữa việc thu nhận giá trị giao thức và tính kinh tế cạnh tranh của LP nhiều khả năng sẽ quyết định liệu UNIfication có đạt được các mục tiêu dài hạn của nó hay không.
Suy nghĩ cuối cùng
- UNIfication đánh dấu một sự chuyển dịch cấu trúc đối với Uniswap, liên kết việc sử dụng giao thức trực tiếp với nền kinh tế học của UNI thông qua việc thu phí và một đợt đốt nguồn cung lớn.
- Rủi ro thực thi giờ đây trở thành trung tâm, với lợi nhuận của LP, mức độ áp dụng v4, và kỷ luật quản trị sẽ quyết định liệu mô hình mới có củng cố được hào thanh khoản của Uniswap hay lại tạo ra những điểm áp lực mới.
