Matt Hougan, CIO của Bitwise, nhận định quỹ đạo ngắn hạn của crypto đang chịu tác động từ hai lực lượng vĩ mô khác biệt: đà tăng đột phá của vàng phản ánh vấn đề niềm tin thể chế sâu sắc, và lộ trình bất ổn của Đạo luật Minh Bạch (Clarity Act) có thể quyết định liệu chính sách quản lý ủng hộ crypto hiện tại có trở thành luật pháp lâu dài tại Mỹ hay không.
Trong bản ghi nhớ ngày 26/1 với tiêu đề “Vàng Tăng Giá, Minh Bạch Bị Treo”, Hougan mô tả thời điểm này như một màn hình chia đôi. Một bên là tài sản lưu trữ giá trị truyền thống tái định giá mạnh mẽ. Bên còn lại là quy trình lập pháp—nếu bị đình trệ—có thể đẩy crypto từ thị trường dựa trên kỳ vọng sang giai đoạn chứng minh dựa trên mức độ ứng dụng thực tế.
Vàng Trên $5.000, Và Crypto?
Hougan gọi diễn biến của vàng là “đáng kinh ngạc”. Sau khi tăng 65% vào năm 2025, vàng tiếp tục tăng 16% trong năm 2026 và hiện giao dịch trên $5.000, ông viết, đồng thời nhận xét rằng thật “khá điên rồ” khi xem xét việc vàng “đã tăng một nửa giá trị (tính bằng USD) trong vòng 20 tháng qua”.
Với Hougan, biến động giá này liên quan đến niềm tin nhiều hơn là chu kỳ hàng hóa. “Tôi cho rằng giá vàng tăng vọt nói lên điều gì đó sâu sắc về thế giới”, ông viết. “Thứ nhất, nó cho thấy nhiều năm in tiền, nợ nần và sự mất giá đang đuổi kịp các loại tiền fiat. Và thứ hai, nó cho thấy mọi người không còn muốn giữ toàn bộ tài sản của mình trong một hình thức phụ thuộc vào sự hào phóng của người khác”.
Điểm thứ hai chính là mấu chốt với crypto. Hougan lập luận rằng vài năm qua đã đẩy nhanh sự thay đổi toàn cầu trong cách các thể chế nghĩ về rủi ro quốc gia và quyền giám hộ, bắt nguồn từ năm 2022 khi Mỹ tịch thu tài sản kho bạc của Nga sau khi Nga xâm lược Ukraine. Ông cho biết, các ngân hàng trung ương “đã tăng gấp đôi lượng mua vàng hàng năm” sau sự kiện đó, trên thực tế quyết định rằng một số dự trữ cần nằm ngoài tầm với của bất kỳ thế lực đơn lẻ nào.
Ông chỉ ra các ví dụ gần đây làm bằng chứng cho thấy xu hướng này đang mở rộng: các nhà kinh tế học Đức công khai thúc giục chính phủ rút vàng dự trữ tại Cục Dự trữ Liên bang New York và đưa về Đức, cùng cảnh báo từ một ủy ban chính phủ Na Uy rằng quỹ đầu tư của cải quốc gia của họ có thể “phải chịu thuế cao hơn, can thiệp quản lý và thậm chí tịch thu” trong bối cảnh địa chính trị hiện nay. “Có một sự sụp đổ niềm tin toàn cầu giữa các thể chế, và nó đang tăng tốc”, Hougan viết.
Trong cách tiếp cận này, điểm hấp dẫn của crypto rất rõ ràng: các hệ thống được thiết kế để giảm thiểu sự phụ thuộc vào các bên trung gian tập trung. “Để sở hữu bitcoin hoặc các tài sản crypto khác, bạn không phải tin tưởng bất kỳ ai”, ông viết, đồng thời nói thêm rằng “không một cá nhân nào có thể thay đổi quy tắc hoạt động của các nền tảng như Ethereum và Solana”. Hougan thừa nhận rằng từ vựng thông thường của ngành—tự giám hộ, chống kiểm duyệt, không cần tin tưởng—nghe có vẻ trừu tượng, nhưng ông lập luận rằng nó bắt đầu trở nên cụ thể hơn trong một thế giới ngày càng hoài nghi về việc ai thực sự kiểm soát tài sản và luật lệ.
Sự Chao Đảo Của Đạo Luật Minh Bạch
Trọng tâm thứ hai của Hougan là Đạo luật Minh Bạch, mà ông mô tả là quan trọng vì nó sẽ “củng cố môi trường quản lý pro-crypto hiện tại thành luật”. Nếu không có nó, ông lập luận, một chính quyền tương lai có thể đảo ngược chính sách—ông minh họa mức độ quan trọng bằng cách yêu cầu độc giả “hình dung Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren trở thành chủ tịch SEC tiếp theo”.
Đầu tháng này, ông viết, các thị trường dự đoán rất tự tin: Polymarket đặt tỷ lệ thông qua vào khoảng 80% vào đầu tháng 1. Sau những thất bại gần đây, bao gồm việc Giám đốc điều hành Coinbase Brian Armstrong gọi phiên bản hiện tại là “không khả thi”, Hougan cho biết tỷ lệ đó đã giảm xuống gần 50%.
Nếu Đạo luật Minh Bạch thất bại, Hougan kỳ vọng một sự thiết lập lại kéo dài nhiều năm trong cách thị trường định giá lĩnh vực này. “Nếu dự luật thất bại, tôi tin rằng crypto sẽ bước vào thời kỳ ‘chứng minh cho tôi thấy’”, ông viết. “Điều đó có nghĩa là nó sẽ có ba năm để biến crypto trở nên không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người Mỹ bình thường và ngành tài chính truyền thống. Nếu thành công, các quy định sẽ tự được giải quyết. Nếu thất bại, có thể sẽ có những thách thức thực sự.”
Ông so sánh động thái này với các công nghệ đã buộc pháp luật phải điều chỉnh bằng cách trở nên không thể thiếu, trích dẫn ví dụ Uber và Airbnb hoạt động “ở rìa quy định” cho đến khi mức độ sử dụng khiến khuôn khổ cũ không thể duy trì. Trong trường hợp của crypto, bằng chứng sẽ là sự thâm nhập rõ rệt vào các hệ thống chính thống—ví dụ của Hougan là người Mỹ “sử dụng stablecoin và giao dịch cổ phiếu được token hóa”. Ông lập luận rằng nếu điều đó xảy ra, luật hỗ trợ sẽ trở nên bền vững về mặt chính trị bất kể ai nắm quyền. Nếu không, một sự thay đổi ở Washington có thể trở thành “một thất bại lớn”.
Hougan liên hệ trực tiếp kết quả lập pháp với cấu trúc thị trường. Nếu một phiên bản Đạo luật Minh Bạch được thông qua mà ngành công nghiệp có thể ủng hộ, ông kỳ vọng các nhà đầu tư sẽ coi sự tăng trưởng của stablecoin và token hóa được đảm bảo một cách hiệu quả—và định giá tương lai đó một cách nhanh chóng. Nếu Đạo luật Minh Bạch thất bại, thị trường có thể đòi hỏi mức độ ứng dụng thực tế trước khi khen thưởng định giá, bởi nếu không, crypto sẽ được “xây dựng trên nền tảng quản lý lỏng lẻo như cát”.
Tại thời điểm biên tập, tổng vốn hóa thị trường crypto đạt 2,94 nghìn tỷ USD.
