Tác giả: Billy Gao
Biên dịch: Gia Hoan, ChainCatcher
Hệ thống mật mã mạnh nhất lịch sử này thậm chí còn không giữ được một bí mật nào.
Điều mỉa mai nhất trong ngành công nghiệp mã hóa là: chúng ta đã xây dựng hệ thống mật mã mạnh nhất lịch sử, nhồi nhét vào đó nhiều công thức toán học hơn hầu hết mọi thứ khác, nhưng điều duy nhất nó không làm được là bảo vệ sự riêng tư tiền bạc của bạn. Mỗi vị thế nắm giữ, mỗi khoản thanh toán thực hiện, mỗi đồng đô la chuyển đi, theo mặc định, đều đang được phát sóng cho toàn thế giới.
Chúng ta dường như đã mặc định và chấp nhận trạng thái này.
Nhưng đây chính xác là lý do lớn nhất khiến hàng nghìn tỷ đô la vốn đáng lẽ phải lên chuỗi vẫn chưa xuất hiện. Vì vậy, hãy trở về căn bản: chúng ta đã đến đây như thế nào, những điểm nào vẫn còn thiếu sót, và giải pháp duy nhất cuối cùng đã sẵn sàng vào lúc này.
Blockchain là một chiếc máy tính chậm, đắt đỏ không ai sở hữu
Gạt bỏ lớp vỏ câu chuyện mười lăm năm qua, blockchain thực chất chỉ là một máy tính dùng chung, có hiệu năng thậm chí còn không bằng chiếc laptop bạn đang dùng để đọc bài này. Đó là toàn bộ bản chất của nó.
Trở lại những nguyên lý cơ bản năm 2012, những nguyên lý đơn giản đến mức không ai còn nhắc tới. Blockchain chỉ là một danh sách các khối được nối với nhau bằng hàm băm. Mỗi khối chứa tải trọng: giao dịch, thay đổi trạng thái, v.v.
Mỗi khối được chỉ đến khối trước đó bằng mật mã, vì vậy không ai có thể lén lút thay đổi lịch sử mà không bị phát hiện. Bất kỳ ai cũng có thể chạy chương trình xác minh để kiểm tra xem toàn bộ hệ thống có hợp lệ không. Cơ chế đồng thuận mặc dù luôn thay đổi, từ bằng chứng công việc, bằng chứng cổ phần đến các cơ chế mới trong tương lai, nhưng tiền đề cốt lõi của nó chưa từng dịch chuyển một tấc.
Nó chậm hơn, đắt hơn, cồng kềnh hơn máy tính xách tay của bạn. Kỹ năng duy nhất của nó, và cũng là toàn bộ lý do tồn tại, là không ai có thể ngăn bạn sử dụng nó, và không ai có thể lừa bạn về kết quả. Ở đây không có quản trị viên, cũng không có bên có đặc quyền nào mà bạn phải xin phép.
Nhưng kỹ năng này có cái giá rất cao. Mỗi nút phải chạy lại tính toán của bạn và lưu trữ dữ liệu của bạn vĩnh viễn. Vì vậy, điều hợp lý duy nhất để làm trên cỗ máy này là chỉ đặt vào đó một số rất ít thứ thực sự cần đặc tính này và xứng đáng với chi phí phải trả.
Phần lớn mọi thứ đều không cần, điều đó là bình thường. Trong phần thảo luận tiếp theo, hãy nhớ bài kiểm tra này: thứ này có thực sự cần một máy tính không ai sở hữu không? Vì nó về cơ bản quyết định mọi thứ sau đó.
"Tam Nan" Là Một Hình Tam Giác Được Vẽ Sai
Toàn bộ ngành công nghiệp đã dành mười năm để vật lộn giữa phi tập trung, khả năng mở rộng và bảo mật. Về cơ bản nó đã thắng cuộc chiến này, nhưng lại phát hiện ra ràng buộc thực sự quan trọng thậm chí không nằm trong tam giác đó.
Trong nhiều năm, tất cả các cuộc thảo luận đều xoay quanh "tam nan": phi tập trung, khả năng mở rộng, bảo mật, bạn chỉ có thể có đồng thời hai cái, không bao giờ có thể có cả ba. Thời đại Ethereum là một cuộc tranh luận kéo dài xung quanh nó. Kích thước khối, sharding, Rollup, Layer 2, những chủ đề này đã ngốn hết nhiều năm của toàn bộ lĩnh vực.
Sau đó, trong thầm lặng, chúng ta về cơ bản đã giải quyết được nó. Ngày nay không gian khối rẻ, thông lượng cao, Rollup cũng chạy được. Vấn đề mở rộng quy mô đã định nghĩa suốt một thập kỷ, ở cấp độ ứng dụng thực tế, đã trở thành quá khứ.
Sau đó, vấn đề cốt lõi thực sự nổi lên. Một khi quy mô không còn là nút thắt, một sự thật khó chịu trở nên rõ ràng: ràng buộc thực sự ngăn cản dòng vốn bước vào cỗ máy này, thực ra không nằm trong tam giác đó. Chúng ta đã dành mười năm để tối ưu hóa ba góc sai.
Để tìm ra góc đúng, cần phải gạt câu hỏi "hiệu năng của máy tính này thế nào" sang một bên, và hỏi một câu hỏi trực tiếp, thẳng thắn hơn: cuối cùng thì nó phục vụ cho ai, và ai vẫn chưa thể sử dụng nó cho đến nay.
Tại Sao Chỉ Có Tiền Là Thực Sự Chạy Thông
Tiền là thứ duy nhất mà "bản ghi trên sổ cái chính là tài sản". Bất cứ thứ gì khác bạn đưa lên chuỗi, chỉ là một con trỏ trỏ đến nơi khác.
Theo đặc tính của nó mà suy ra, blockchain cuối cùng có tác dụng gì, câu trả lời hầu như tự nổi lên.
Thứ nhất là sự tiếp cận. Bất kỳ ai, ở bất cứ đâu, đều có thể đăng nhập vào máy tính dùng chung này và thay đổi trạng thái của nó. Không có giờ mở cửa, không cần yêu cầu một đối tượng có đặc quyền (ngân hàng, nhà môi giới, sàn giao dịch) cập nhật sổ cái giúp bạn. Đối với tiền bạc, điều này có giá trị rất lớn. Chuyển giá trị trở nên trực tiếp như chỉnh sửa một tệp.
Thứ hai là sự tin tưởng. Ban đầu tại sao chúng ta giao tiền cho những đối tượng có đặc quyền đó? Vì chúng ta tin rằng tiền để ở đó là an toàn. Blockchain trả lời cùng một câu hỏi bằng một cơ chế khác: không phải tin tưởng một tổ chức, mà là tin tưởng con số, "con số" ở đây có hai nghĩa, vừa là toán học, vừa là số lượng. Chỉ cần có đủ người tham gia trung thực, đặt đúng vị trí dưới động cơ kinh tế, sau đó dùng toán học để xác minh toàn bộ hệ thống. Giờ đây, tiền của bạn an toàn như chính mạng lưới, chứ không phải an toàn như một đối tượng nào đó.
Nhưng còn điểm thứ ba, hầu như không ai nhắc đến. Tiền là thứ duy nhất mà bản ghi sổ cái chính là bản thân tài sản. Một đô la trên chuỗi chỉ là một con số, và con số này chính là đô la đó, chỉ vậy thôi.
Đây là lý do tài chính có thể bén rễ ở đây, và hầu hết mọi nỗ lực khác đều thất bại. Loại tài sản tồn tại thuần túy dưới dạng bản ghi sổ cái này, chính là loại mà sổ cái được tạo ra cho nó. Thị trường cũng đã xác nhận điều này: stablecoin hiện có quy mô 3000 tỷ đô la, thanh toán khoảng 33 nghìn tỷ đô la mỗi năm, và sự tăng trưởng này không còn được thúc đẩy bởi đầu cơ của các nhà đầu tư cá nhân nữa.
Thứ Gì Nên Lên Chuỗi, Thứ Gì Không Nên
Ngành công nghiệp mã hóa đã tìm thấy ứng dụng sát thủ của mình, nhưng chỉ dùng nó để phục vụ một tầng rất hẹp trên thị trường. Đối với các tổ chức cấp trên thì quá rủi ro, đối với người bình thường bên dưới thì lại vô nghĩa. Nó chỉ phục vụ những người "còn khá giả", hầu như không có ai khác.
Vì tiền bạc là tải trọng tự nhiên, câu hỏi tiếp theo là: những thứ gì liên quan đến tiền thực sự đáp ứng ngưỡng "cần một máy tính không ai sở hữu". Thất bại ở hai đầu, chính xác là kẹp câu trả lời ở giữa.
Tầng dưới là những thứ rẻ tiền. Bạn có thể nói bất cứ thứ gì đều có giá trị, và do đó đều là "tài chính". Nhưng bạn luôn cân nhắc hai điều: bản thân một thứ có giá bao nhiêu, và chi phí để đặt nó chạy trên máy tính đắt nhất lịch sử là bao nhiêu.
Mạng xã hội, dữ liệu cá nhân, token ngữ cảnh AI. Web2 đã làm những thứ này rất xuất sắc, và về cơ bản là miễn phí. Chuyển chúng lên chuỗi chỉ làm tăng chi phí, mà không giảm đi bất cứ thứ gì. Giá trị của mỗi mục quá thấp, không thể biện minh cho sự hợp lý của cỗ máy này. Phần lớn những thứ mà mọi người cố nhét lên chuỗi trong chu kỳ trước đều chết dưới bài kiểm tra này, và tương lai cũng vậy.
Tầng trên cùng là những dòng vốn lớn không thể vào. Đây mới là bi kịch thực sự. Thẳng thắn nhìn xem ai đang tích cực sử dụng tiền mã hóa, nhóm người này hẹp một cách đáng kinh ngạc, tạm gọi họ là "một nhóm người còn khá giả". Đủ tiền để không phải lo lắng hàng ngày về sinh tồn, nhưng lại không đủ nhiều để quản lý vốn tổ chức khổng lồ. Ngoại trừ một số quỹ mã hóa gốc, về cơ bản là dừng lại ở đó.
Những dòng vốn đáng lẽ phải đến (văn phòng gia đình, quỹ chủ quyền, tổ chức lớn, kho bạc doanh nghiệp) nhìn vào cỗ máy này và quay lưng bước đi. Không phải vì họ không hiểu, mà vì cách thức vận hành của nó không hợp lý với họ.
Danh sách phản đối của họ rất dài, và thật lòng mà nói, hầu hết đều có lý: tính không chắc chắn về pháp lý và quy định, rủi ro lưu ký, tấn công hacker liên tục, rủi ro hợp đồng thông minh, MEV, không thể tự lưu ký quy mô lớn an toàn, rủi ro đối tác ở mọi khâu. Chất đống tất cả những điều này, so với phần lợi nhuận tăng thêm đó, tính toán ra câu trả lời thường là không đáng.
Trong mắt nhiều người, lĩnh vực mã hóa là một đấu trường biến động cao, tổng bằng không, nơi mọi người đều cạnh tranh với nhau để giành lấy cùng một đống đô la. Thành thật mà nói, nhiều lúc họ nói không sai.
Do đó, ngành công nghiệp mã hóa bị kẹt trong một dải hẹp: quá kỳ quặc đối với vốn cấp trên, quá vô nghĩa đối với ứng dụng cấp dưới.
Nhưng hãy nhìn lại danh sách phản đối đó. Hầu hết là các vấn đề vận hành, và vấn đề vận hành có thể giải quyết bằng cách thủ công: kiểm toán, bảo hiểm, bên lưu ký được quản lý, thời gian. Gạt bỏ những thứ này đi, hai điểm còn lại là không thể bù đắp. Vì chúng không phải là thiếu sót trong triển khai, mà là thuộc tính trong thiết kế.
Chuỗi công khai là không cần phép, điều này chính xác là đặt nó vào vùng xám của pháp luật. Đồng thời, chuỗi công khai là minh bạch, điều này chính xác là làm bạn phơi bày hoàn toàn.
Tính hợp pháp và sự riêng tư. Đây mới là tam giác thực sự mà tam giác cũ bỏ sót, và nó chỉ có hai góc. Việc có thể vượt qua hai góc này hay không, chính là toàn bộ thắng thua của trò chơi này, và cuối cùng nó rơi vào hai thiếu sót này.
Thiếu Sót Một: Tính Hợp Pháp
Mười năm qua, câu trả lời trung thực nhất cho câu hỏi "cái này có hợp pháp không" luôn là "cũng có thể coi là". Đối với bất kỳ ai đang quản lý tiền thật, đây là một câu trả lời miễn bàn. Và bây giờ, lần đầu tiên câu trả lời này bắt đầu thay đổi.
Thiếu sót đầu tiên trực tiếp bắt nguồn từ ưu điểm làm nền tảng cho nó. Bất kỳ ai cũng có thể làm bất cứ điều gì, đây chính là điều khiến cỗ máy này có giá trị, và cũng chính là điều biến nó thành vùng sấm sét của quản lý.
Không cần phép là một con dao hai lưỡi: đặc tính cho phép bạn chuyển tiền mà không cần xin phép bất kỳ ai, cũng cho phép người khác làm những việc khiến toàn bộ ngành công nghiệp bị dán nhãn "thiên đường lừa đảo". Đối với một nhà cấu hình nghiêm túc, cho dù công nghệ nền tảng tốt đến đâu, đây cũng là một phiếu phủ quyết.
Thiếu sót này không thể sửa bằng mật mã tốt hơn, mà phải được giải quyết bằng chính sách. Tháng 7 năm 2025, Đạo luật GENIUS chính thức trở thành luật, lần đầu tiên cung cấp khuôn khổ thực sự ở cấp liên bang cho stablecoin với tư cách là tải trọng tài chính cốt lõi. Pháp luật về cấu trúc thị trường cũng theo sát phía sau. Nó vẫn chưa trở thành luật, nhưng phương hướng không mơ hồ, đối với các nhà khởi nghiệp và nhà cấu hình, môi trường đã thân thiện hơn nhiều so với hai năm trước.
Thách thức ba đầu trước đây xoắn quyện quản trị, phi tập trung và rủi ro pháp lý, đã rút lui đến mức: làm một công việc kinh doanh tuân thủ trên chuỗi, giờ chỉ là một quyết định kinh doanh bình thường.
Vì vậy góc tính hợp pháp này đang tự đóng lại ít nhiều. Và thiếu sót còn lại, mới thực sự là nơi toàn bộ ngành công nghiệp đã làm ngược trong mười năm qua.
Thiếu Sót Hai: Tính Minh Bạch Là Một Loại Thuế
Tính minh bạch trên chuỗi không phải là ưu điểm, nó là một loại thuế. Mỗi vị thế bạn nắm giữ đều công khai, và mạng lưới sẽ thu phí bạn cho việc "bạn bị người khác nhìn thấy" thông qua MEV, thông qua việc chạy trước.
Đây là phần mà tất cả mọi người đã quen, nhưng tuyệt đối không nên coi là bình thường. Trên chuỗi công khai, toàn bộ đời sống tài chính của bạn đang được phát sóng. Mọi vị thế nắm giữ, mọi giao dịch, mọi lần chuyển khoản, bất kỳ ai có trình duyệt khối đều có thể nhìn thấy trong thời gian thực. "Đây là minh bạch, là ưu điểm", chúng ta đã nghe câu này quá lâu, lâu đến mức không còn nhận ra nó thực ra là một lỗ rò.
Và nó là một loại thuế có thể định lượng, liên tục không ngừng. Giây phút đơn hàng của bạn vào mempool công cộng, bất kỳ ai cũng có thể nhìn thấy nó, sau đó giao dịch ngược lại, chạy trước, kẹp giữa, hoặc nhìn chằm chằm vào việc thanh lý bạn.
Đây không phải là nói suông. Đến giữa năm 2025, tổng MEV bị rút ra trên Ethereum đã vượt quá khoảng 1,8 tỷ đô la. Những giá trị này bị rút trực tiếp từ giao dịch của người dùng thông thường, chỉ vì những giao dịch này bị nhìn thấy trước khi thanh toán.
Hãy xem ai đang trả tiền để tránh nó. Các sàn giao dịch và quỹ giàu kinh nghiệm từ lâu đã không phát sóng vào mempool công cộng nữa. Họ đi qua các trung chuyển riêng tư và đấu giá dòng lệnh, chỉ để che giấu hành động của mình trước khi giao dịch được thực hiện.
Tiền thông minh đang mua sự riêng tư từng mảnh một, vì tiền thông minh biết rõ tính minh bạch đang làm nó mất tiền. Tất cả những người còn lại thì mặc định đang nộp khoản thuế này.
Đổi thành nhà đầu tư cá nhân, tình hình còn tệ hơn: một nhà giao dịch thông thường ở một sàn giao dịch nào đó, mỗi khi mở một vị thế cả thế giới đều nhìn thấy, lợi nhuận đều đang thất thoát vô ích.
Tính minh bạch được bán như một "sân chơi công bằng", nhưng hiệu quả thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
Bây giờ hãy nhìn vào dòng vốn mà chúng ta thực sự muốn. Không có bất kỳ văn phòng gia đình, quỹ chủ quyền hay tổ chức lớn nào, sẽ đặt bảng cân đối kế toán của mình lên một cỗ máy mà đối thủ cạnh tranh có thể đọc trong thời gian thực.
Tất nhiên họ sẽ không. Để cả thế giới quan sát thao tác kho bạc của bạn trong thời gian thực là vô lý. Họ cần không gian riêng tư của chính mình trong chiếc máy tính dùng chung này.
Thành thật mà nói, mọi người đều cần. Bạn sẽ không bao giờ chấp nhận việc ngân hàng treo hóa đơn của bạn lên mạng, thì ở đây cũng không có lý do để chấp nhận.
Đây là lý do tại sao thanh toán và giao dịch nghiêm túc cho đến nay vẫn không thể hoàn toàn chuyển lên chuỗi, và cũng là lý do tại sao việc đặt mức độ ưu tiên của sự riêng tư tương đương với "giao dịch tiền ẩn danh" thực ra có chút buồn cười.
Nghịch Lý Lớn Nhất Của Thế Giới Mật Mã
Truyền thông mã hóa đã phổ biến thành tiêu chuẩn suốt ba mươi năm. Mã hóa tiền bạc đến nay vẫn chưa phải. Trên một hệ thống được xây dựng hoàn toàn bằng mật mã, điều này đáng lẽ phải khiến người ta hơi xấu hổ.
Lùi một bước nhìn lại, sự vô lý này rất khó mà bỏ qua. Blockchain được xây dựng từ các nguyên thủy mật mã. Hàm băm, chữ ký, cam kết, từ đầu đến cuối đều là mật mã.
Nhưng điều duy nhất nó không làm, là mã hóa hoạt động thực tế của người dùng. Chúng ta đã xây cả một nhà thờ lớn mật mã, nhưng lại để cửa chính, tức là sự riêng tư tài chính của bạn, mở toang ở đó.
Vấn đề này chúng ta đã giải quyết cho truyền thông từ hàng chục năm trước. Không ai thấy truyền thông mã hóa kỳ quặc hoặc đáng ngờ, nó là cài đặt mặc định, thế giới vẫn vận hành tốt.
Chuyển cùng một việc đó sang tiền bạc, nền tảng cần thiết thực ra cũng luôn ở đó, những nguyên thủy mật mã này trong mười năm qua đã âm thầm cải tiến.
Cái thiếu thực sự là hiệu suất: làm thế nào để đủ nhanh, đủ rẻ, đạt đến cấp độ sản xuất. Đây vừa là vấn đề toán học, vừa là vấn đề phần cứng. Phần cứng đã bắt kịp, phần cứng gia tốc chuyên biệt đã đẩy chi phí của những bằng chứng này xuống mức có thể chạy thông dưới thông lượng thực tế.
Vấn đề chưa bao giờ là "cái này có khả thi không", mà là "có đáng trả chi phí này cho nó không". Ngày nay, lần đầu tiên câu trả lời đã trở thành "đáng".
Một Sự Chất Vấn Đáng Để Hồi Đáp
"Nhưng sự minh bạch không phải là then chốt sao? Bằng chứng dự trữ, không có đòn bẩy ẩn, khả năng thanh toán có thể xác minh." Nếu sự riêng tư có nghĩa là giấu mọi thứ, điều này thực sự đúng. Nhưng sự riêng tư không cần phải như vậy.
Luận điểm mạnh nhất chống lại sự riêng tư trên chuỗi, xứng đáng một câu trả lời thực sự. Tính minh bạch là chịu tải. Nó là cách bạn xác minh một stablecoin có thực sự được hỗ trợ bởi dự trữ đầy đủ hay không, là phương pháp bạn xác nhận một giao thức có khả năng thanh toán hay không, là công cụ bạn bắt đòn bẩy ngầm trước khi nó phát nổ.
Nó cũng là công cụ để cơ quan thực thi pháp luật truy vết tiền bị đánh cắp, cơ quan quản lý đấu tranh chống rửa tiền. Làm mọi thứ trở nên không minh bạch, bạn đánh mất tính kiểm toán được tạo ra giá trị ban đầu, và thuận tay trao cho tội phạm một công cụ thuận tiện.
Đây là một sự chất vấn nghiêm túc, nhưng nó âm thầm xây dựng trên một lựa chọn nhị phân giả tạo: dường như bạn chỉ có hai lựa chọn "hoàn toàn công khai" hoặc "hoàn toàn ẩn giấu".
Sự Riêng Tư Và Tuân Thủ Chưa Bao Giờ Là Kẻ Thù
Bạn có thể chứng minh mình có khả năng thanh toán, đã qua KYC, không vượt hạn mức, mà không tiết lộ bất kỳ vị thế nắm giữ nào. Hãy chứng minh sự thật đó, thay vì trải dữ liệu ra.
Đây mới thực sự là luận điểm, nói thẳng ra: mặt đối lập của công khai không phải là ẩn giấu. Mật mã học hiện đại cho phép bạn chứng minh một phát biểu là đúng, mà không cần tiết lộ dữ liệu nền tảng khiến nó đúng.
Bạn có thể chứng minh dự trữ lớn hơn nợ phải trả, mà không công bố chi tiết dự trữ. Chứng minh một địa chỉ đã qua KYC, mà không tiết lộ đó là ai. Chứng minh một vị thế nằm trong hạn mức rủi ro, mà không cần phơi bày vị thế đó. Chứng minh một giao dịch sạch sẽ, không phải rửa tiền, mà không cần công khai toàn bộ lịch sử của bên gửi.
Điều này trực tiếp hóa giải sự chất vấn. Kiểm toán viên vẫn nhận được sự bảo đảm của anh ta. Cơ quan quản lý vẫn nhận được kiểm tra tuân thủ của nó. Cơ quan thực thi pháp luật vẫn có con đường tiết lộ hợp pháp. Điều biến mất, chỉ là việc phát sóng thời gian thực cho toàn thế giới cuộc sống tài chính của mỗi người, cùng với mọi kẻ săn mồi mai phục bên trong. Mỗi lợi ích mà tính minh bạch đáng lẽ mang lại bạn đều giữ lại, và khoản thuế đó bị xóa bỏ.
Sự riêng tư và tuân thủ chưa bao giờ đối lập. Chúng trông có vẻ đối lập, chỉ vì công cụ riêng tư chúng ta có trong tay trước đây quá thô sơ, chẳng hạn như máy trộn tiền ẩn danh che giấu tất cả mọi người (bao gồm cả cảnh sát).
Sự riêng tư tuân thủ với cơ chế tiết lộ có thể chứng minh, chính là giải pháp tổng hợp mà toàn bộ cuộc tranh luận này từng thiếu. Nó cho phép các tổ chức được quản lý và cá nhân tư nhân sử dụng hoàn toàn cùng một chuỗi, mỗi người chỉ lộ ra phần mình phải lộ, tuyệt đối không lộ thêm một phần nào.
Một Bản Nâng Cấp Thuần Túy
Chuỗi công khai ngày nay, về bản chất, giống như một bảng tính Google: vừa thuê bạn, vừa trải mọi thứ của bạn trước mặt người lạ để xem tùy ý. Còn phiên bản có thể giữ bí mật cho bạn, là một bản nâng cấp thuần túy, và chính nó cuối cùng đưa nghìn tỷ tiền tiếp theo lên chuỗi.
Thành thật đối mặt với những gì mà hầu hết sản phẩm mã hóa hiện nay thực sự cung cấp. Gạt bỏ cơ chế đồng thuận, chuỗi công khai chỉ là một bảng tính Google dùng chung ghi lại giao dịch của mọi người, chỉ có điều nó chậm hơn, đắt hơn, và có thể được đọc bởi mọi đối thủ cạnh tranh và kẻ săn mồi trên Trái đất.
So với một bảng tính Google thực sự, giá trị duy nhất thực sự nhiều hơn của nó, là sự đồng thuận phi tập trung: đảm bảo không ai có thể lén thay đổi một hàng nào đó. Sự đảm bảo này là có thật, cũng có giá trị. Nhưng ngày nay, nó là giá trị tăng thêm duy nhất.
Mỗi sàn giao dịch, mỗi giao thức DeFi được xây dựng trên các chuỗi công khai chủ đạo, cuối cùng đều đang cho thuê một đặc tính này.
Cộng thêm sự riêng tư tuân thủ có thể chứng minh, nó không còn là một bảng tính điện tử tệ hơn. Nó trở thành thứ không tìm thấy tương ứng trong thế giới cũ: một cỗ máy dùng chung có thể xác nhận giao dịch là thật, nhưng không tiết lộ nội dung giao dịch.
Mô hình này chúng ta đã chấp nhận ở nơi khác từ lâu: một email mã hóa có thể chứng minh nó đã được gửi đến, mà không cần phát sóng nội dung ra cả con phố. Tiền bạc không có lý do gì để trở thành ngoại lệ duy nhất.
Ở hầu hết mọi khía cạnh mà dòng vốn nghiêm túc quan tâm, "riêng tư mặc định + tuân thủ có thể chứng minh" là một bản nâng cấp thuần túy so với hiện trạng. Cùng một sự đồng thuận, cùng một thanh toán, chỉ thiếu đi lỗ rò đó.
Sự phản bác thường gặp ở đây là, cộng đồng mã hóa hiện nay dường như không muốn những thứ này, họ giao dịch ở đây, sản phẩm hiện tại rõ ràng khá hợp khẩu vị họ.
Đúng vậy, đây chính là then chốt. Những người chấp nhận sớm, vốn dĩ sẽ chỉ là những người mà phiên bản hiện tại đã có thể phục vụ. Họ không phải là thị trường thiếu. Thị trường thiếu đó (những tổ chức, những kho bạc, những người bình thường sẽ không bao giờ công khai hóa đơn ngân hàng của mình) đang ngồi ở bên kia của hai thiếu sót này.
Đóng lại hai thiếu sót này, bạn sẽ có được cây cầu cuối cùng có thể vượt qua vực thẳm, lật đổ toàn bộ một hệ thống tài chính quy mô hàng nghìn tỷ, hoàn toàn sang đường ray mà nó thực ra từ đầu đã âm thầm xây dựng cho nó.
Hệ thống mật mã mạnh nhất lịch sử này, cuối cùng cũng sẽ học cách giữ một bí mật. Điều này sẽ thay đổi tất cả.
