Tác giả: ChandlerZ, Foresight News
Vào ngày 26 tháng 7, Storj Labs, công ty mẹ của nền tảng lưu trữ đám mây phi tập trung Storj, đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản Chương 11 tại Tòa án Phá sản Quận Bắc, Tây Virginia, Hoa Kỳ.
Storj cho biết mạng lưới sẽ vận hành bình thường, chức năng của token không bị ảnh hưởng và kế hoạch trong phương án tái cấu trúc sẽ cung cấp một lộ trình để người nắm giữ token STORJ có thể tiếp cận cổ phần của công ty sau tái cấu trúc. Đề xuất đổi token lấy cổ phần này chưa có tiền lệ trong ngành công nghiệp tiền mã hóa và việc nó có thành hiện thực hay không phụ thuộc vào việc liệu có còn giá trị thặng dư sau khi thanh toán cho các chủ nợ hay không.
Phá Sản Chưa Đầy Một Năm Sau Khi Bị Mua Lại
Storj được thành lập vào năm 2014 và là một trong những dự án cơ sở hạ tầng phi tập trung sớm nhất trong ngành công nghiệp tiền mã hóa. Cốt lõi kinh doanh của nó là thông qua cơ chế khuyến khích blockchain, cho phép các nhà vận hành node trên toàn cầu đóng góp không gian ổ cứng nhàn rỗi để xây dựng một mạng lưới lưu trữ đám mây phân tán, như một giải pháp thay thế cho các dịch vụ lưu trữ tập trung như Amazon S3. Người dùng thanh toán phí lưu trữ và băng thông bằng token STORJ, còn các nhà vận hành node nhận thù lao bằng token STORJ.
Dự án từng nhận được đầu tư vòng hạt giống từ Google Ventures, Qualcomm Ventures và Techstars. Năm 2017, dự án đã huy động được khoảng 30 triệu USD thông qua bán token. Năm 2024, doanh thu thường niên (ARR) của Storj tăng gấp 7 lần, đạt khoảng 30 triệu USD, với quy mô đội ngũ 81 người. Cùng năm đó, Storj còn mua lại công ty tính toán GPU Valdi, mở rộng hoạt động kinh doanh từ chỉ lưu trữ sang cho thuê sức mạnh tính toán.
Vào tháng 10 năm 2025, Inveniam Capital Partners, chuyên về tài sản hóa dữ liệu, đã mua lại Storj thông qua sáp nhập tam giác ngược. CEO Colby Winegar tiếp tục giữ chức vụ và Chủ tịch điều hành Ben Golub gia nhập ban giám đốc của Inveniam. Ngay trong ngày công bố thông tin mua lại, token STORJ đã giảm 18%. Chưa đầy một năm sau, thực thể hợp nhất đã bước vào thủ tục phá sản.
Trong thư ngỏ, Storj đổ lỗi cho các khoản nợ lịch sử để lại là nguyên nhân phá sản, cho rằng các khoản nợ chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh và các vụ mua lại trước đó, sớm hơn chiến lược kinh doanh hiện tại, và có quy mô quá lớn, không thể được hấp thụ một cách tự nhiên thông qua tăng trưởng kinh doanh. Công ty cho biết hoạt động kinh doanh hiện tại đã được tinh gọn, nhưng gánh nặng từ quá khứ chỉ có thể được giải quyết thông qua tái cấu trúc dưới sự giám sát của tòa án. Công ty đồng thời cho biết, trong quá trình tái cấu trúc sẽ tách bỏ các hoạt động kinh doanh không cốt lõi do các vụ mua lại trước đó mang lại, tập trung trở lại vào mảng lưu trữ phi tập trung chủ lực.
Công ty tính toán GPU Valdi được mua lại vào tháng 7 năm 2024 là tài sản có khả năng cao nhất bị tách bỏ. Valdi mang lại cho Storj một mạng lưới sức mạnh tính toán với hơn 16.000 GPU trên toàn cầu, vốn là bố cục cốt lõi để Storj mở rộng sang hướng tính toán AI. Tuy nhiên, từ góc độ tái cấu trúc phá sản, chính vụ mua lại này có thể là một trong những nguồn làm gia tăng nợ. Việc tách bỏ Valdi đồng nghĩa Storj sẽ quay trở lại làn đường thuần lưu trữ, từ bỏ định vị nền tảng đám mây phân tán toàn diện trước đó.
Đổi Token Lấy Cổ Phần: Lời Hứa Hay Séc Khống?
Đề xuất được chú ý nhất trong thư ngỏ chính thức là việc cung cấp một lộ trình cho người nắm giữ token tiếp cận cổ phần công ty. Ban lãnh đạo Storj cho biết, kế hoạch đưa ra một cơ chế trong phương án tái cấu trúc, cho phép người nắm giữ token tham gia vào phân bổ cổ phần của công ty sau tái cấu trúc, từ đó tái điều chỉnh quyền sở hữu công ty giữa ban lãnh đạo, cộng đồng phi tập trung, người nắm giữ token và các nhà đầu tư.
Cách diễn đạt của Giám đốc Kỹ thuật Phần mềm Storj, Kaloyan Raev, trong thư ngỏ khá dè dặt, thể hiện rằng họ sẽ cho người dùng một vị trí và ý định chân thành, hơn là một kết quả chắc chắn. Công ty vẫn chưa tiết lộ phương thức xác định đủ điều kiện (có cần chụp nhanh token hay khóa ví hay không), tỷ lệ cổ phần có thể phân bổ, cũng như cơ chế tham gia cụ thể. Tất cả các điều khoản cần được xây dựng trong quá trình tái cấu trúc và phải được tòa án phê chuẩn.
Đề xuất này đối mặt với trở ngại cốt lõi nằm ở quy tắc ưu tiên của luật phá sản. Trong tái cấu trúc Chương 11, quyền thanh toán cho chủ nợ được ưu tiên hơn người nắm giữ cổ phần, và về mặt pháp lý, người nắm giữ token có vị trí gần nhất với người nắm giữ cổ phần, nằm ở cuối chuỗi thanh toán. Chỉ khi các chủ nợ được thanh toán toàn bộ hoặc tỷ lệ thỏa thuận, giá trị thặng dư mới có thể chuyển đến tay người nắm giữ token.
Ngành công nghiệp tiền mã hóa trước đây chưa có tiền lệ phá sản nào về việc đổi token lấy cổ phần. Trong vụ kiện WTT liên quan đến công ty khai thác tiền mã hóa Giga Watt phá sản sau khi huy động khoảng 22 triệu USD thông qua ICO, tòa án xác định rằng người nắm giữ token tiện ích không có tư cách thành viên công ty, điều này có nghĩa người nắm giữ token không tự động có được vị thế cổ đông mà cần thông qua phương án tái cấu trúc để tạo ra quyền lợi riêng biệt. Vụ phá sản FTX, mặc dù tạo tiền lệ trong việc định giá tài sản tiền mã hóa, nhưng xử lý vấn đề yêu cầu bồi thường của chủ nợ, hoàn toàn khác với con đường đổi token lấy cổ phần mà Storj đề xuất.
Một biến số đáng chú ý khác là mức độ tập trung nắm giữ token. Tổng nguồn cung STORJ là 425 triệu token, trong đó khoảng 30% (khoảng 130 triệu token) vẫn do Storj Labs nắm giữ. Nếu token do chính công ty nắm giữ cũng tham gia chuyển đổi thành cổ phần, sẽ tồn tại mâu thuẫn lợi ích tiềm ẩn giữa ban lãnh đạo và người nắm giữ token bên ngoài.
Token STORJ hiện có giá khoảng 0,06584 USD, tổng vốn hóa thị trường khoảng 27,97 triệu USD. Giá token đã giảm 11,2% trong 24 giờ sau khi tin tức được công bố.
Người Chơi Ngoài Lề Trong Làn Đường Lưu Trữ Phi Tập Trung
Quy mô của Storj trong làn đường lưu trữ phi tập trung nhỏ hơn rất nhiều so với các đối thủ cạnh tranh hàng đầu. Vốn hóa thị trường hiện tại của Filecoin vào khoảng 607 triệu USD, gấp gần 20 lần STORJ, với công suất mạng lưới mang hơn 1,8 EiB. Đầu năm 2026, Filecoin đã chính thức ra mắt lộ trình Onchain Cloud, hỗ trợ sửa chữa dữ liệu tự động, gia hạn vĩnh viễn và stake thanh khoản sức mạnh lưu trữ thông qua Máy ảo Filecoin (FVM), định vị mình là giải pháp thay thế phi tập trung cho AWS. Arweave đi theo một con đường khác, với mô hình lưu trữ vĩnh viễn thanh toán một lần, chiếm lĩnh thị trường lưu trữ siêu dữ liệu NFT và trạng thái lịch sử blockchain.
Trong khi đó, lợi thế của Storj nằm ở tốc độ truy xuất. Storj sử dụng mã xóa (Erasure Coding) để chia tệp thành hơn 80 mảnh phân tán trên các node toàn cầu, chỉ cần 29 mảnh là có thể tái tạo tệp, độ trễ truy xuất có thể đạt đến cấp độ mili giây, gần với hiệu suất của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tập trung. Điều này giúp Storj có một chút sức cạnh tranh trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu nóng (video streaming, dữ liệu ứng dụng), nhưng thị phần vẫn kém xa Filecoin.
Trong thời gian tái cấu trúc phá sản, liệu các nhà vận hành node và khách hàng doanh nghiệp có di chuyển sang Filecoin hoặc Arweave do sự không chắc chắn hay không, là rủi ro thực tế mà mạng lưới Storj đang phải đối mặt. Đối với người nắm giữ token STORJ, các biến số cốt lõi cần theo dõi bao gồm: các điều khoản cụ thể của việc đổi token lấy cổ phần trong phương án tái cấu trúc và tiến trình được tòa án phê chuẩn, cách xử lý 30% token do công ty nắm giữ, và liệu hoạt động kinh doanh sau khi tách bỏ Valdi có đủ để hỗ trợ định giá hay không.
