Tác giả: Azuma
Ai là người có lượng tương tác cao nhất nước Mỹ hiện nay? Câu trả lời có lẽ không phải là Trump hay Musk quen thuộc, mà là một người đàn ông tên Nick Shirley.
Nick Shirley là ai? Ông là một nhà báo điều tra độc lập đang khuấy động tâm tư xã hội Mỹ. Ngày 27 tháng 12, Nick Shirley đã đăng tải nhiều video điều tra của mình trên các nền tảng mạng xã hội như X, Instagram, YouTube, tố cáo tình trạng gian lận và tham nhũng tràn lan tại bang Minnesota.
Trong video, Nick Shirley đã thăm một nhà trẻ trong bang. Vào thời điểm lẽ ra cơ sở này đang hoạt động, nó lại đóng cửa, và 99 học sinh đã đăng ký theo tài liệu công khai cũng không thấy bóng dáng. Nick Shirley đã hỏi chuyện một cư dân địa phương sống ở khu vực này 8 năm, người được phỏng vấn cho biết: "Tôi sống ở đây từ năm 2017, nhưng chưa bao giờ thấy bất kỳ đứa trẻ nào cả."
Nick Shirley nói trong video: "Đây là một trong số hàng trăm 'nhà trẻ' nhận được hàng triệu đô la tài trợ từ chính phủ. Một cơ sở thậm chí còn viết sai chính tả từ 'learning' thành 'learing' như thế này, lại nhận được 1,9 triệu đô la hỗ trợ miễn thuế... Và đây chỉ là một trong hàng nghìn doanh nghiệp ở Minnesota bị tình nghi hoạt động gian lận... Thống đốc Minnesota Tim Walz biết về những vụ gian lận này, nhưng chưa bao giờ tố cáo."
Video của Nick Shirley đã gây ra một lượng quan tâm và thảo luận khổng lồ ở Mỹ. Chỉ trong hai ngày, tổng lượt xem toàn mạng đã lên tới hàng trăm triệu, chỉ riêng video điều tra dài 42 phút trên X đã đạt hơn một trăm triệu lượt xem.
Các nhân vật nổi tiếng từ giới chính trị và kinh doanh cũng lần lượt vào cuộc tương tác với Nick Shirley. Phó Tổng thống Mỹ Vance nhiều lần đăng lại và trả lời, thẳng thắn nói rằng cuộc điều tra của Nick Shirley có giá trị hơn tất cả các tác phẩm đoạt giải Pulitzer năm 2024; Musk cũng đã theo dõi tài khoản của Nick Shirley, khen ngợi cao độ Nick Shirley đã phát huy giá trị truyền thông, và gọi 'learing' là "từ của năm".
Xin bổ sung một chút bối cảnh chính trị Mỹ, bang Minnesota trong chính trị Mỹ thường được coi là căn cứ truyền thống của Đảng Dân chủ, nhưng những năm gần đây cục diện chính trị có sự thay đổi đáng kể, mang đặc điểm của một bang chiến trường, và quan trọng hơn là Thống đốc đương nhiệm Tim Walz từng là đối tác tranh cử của Harris trong cuộc bầu cử năm 2024, vốn đã có cơ hội ngồi vào vị trí Phó Tổng thống mà Vance đang nắm giữ... Vì vậy không có gì lạ khi Vance trực tiếp xuất chiêu.
Đối với một chủ đề nóng hổi như vậy, lại còn mang thuộc tính xã hội và chính trị mà Meme yêu thích, thế giới on-chain (trên chuỗi) tất nhiên sẽ không đến muộn.
Đầu tiên, cộng đồng đã tự phát khai thác xoay quanh lỗi chính tả 'learing' trừu tượng nhất trong cuộc điều tra này. Meme token này trên Solana có vốn hóa thị trường tạm tính là 3,34 triệu đô la.
Tiếp theo, cộng đồng phát hiện Nick Shirley nghi đã đăng ký nền tảng dành cho người sáng tạo (creator platform) của Zora và phát hành token cá nhân $thenickshirley trên Base. Việc người sáng lập Coinbase Brian Armstrong và Nick Shirley tương tác bình luận sau đó đã chứng minh token này đúng là do chính ông phát hành.
Tính đến thời điểm viết bài, vốn hóa thị trường của $thenickshirley tạm báo 5,65 triệu đô la (từng đạt đỉnh 9,02 triệu đô la), còn bản thân Nick Shirley đã kiếm được 41.646 đô la tiền thu nhập cho người sáng tạo thông qua tiền bản quyền (royalty).
Brian Armstrong nói về điều này rằng, nó chứng minh hiệu quả kiếm tiền từ nội dung trên Base tốt hơn các nền tảng khác, và Nick Shirley cũng không quên cảm ơn Brian Armstrong sau khi kiếm được tiền, đồng thời khen ngợi Base và Zora là "huyền thoại".
Ngoài ra, thị trường dự đoán Polymarket đã nhanh chóng theo sát các suy đoán về "xử lý" hậu kỳ đối với chủ đề này, tỷ lệ cược hiện tại như hình dưới đây:
1 giờ trước, Nick Shirley đã đăng địa chỉ Venmo và crypto lên X, công khai mở "nhận tiền tip" (donation).
Từ điểm nóng Meme mới nổi $thenickshirley, đến hành vi phát hành token của chính Nick Shirley, rồi đến việm mở "gây quỹ đa kênh" và sự xúc tác liên tục từ thị trường bên ngoài, tất cả đã cho chúng ta chứng kiến một màn trình diễn hợp vũ giữa phương tiện mạng và tài chính mở.
Đây không đơn thuần là một cuộc đầu cơ Meme, mà giống như một thử nghiệm trong thế giới thực về "nền kinh tế sáng tạo + kiếm tiền từ nội dung on-chain" — một cá nhân có sức lan tỏa và ảnh hưởng lớn đến các vấn đề công chúng trong thế giới thực, đã hoàn thành vòng khép kín tiền tệ hóa sự chú ý trực tiếp thông qua các công cụ on-chain, mà không cần nhà tài trợ, không chia sẻ doanh thu từ nền tảng, không có chủ quảng cáo.
Nó xác minh không phải là "token này có thể tăng giá đến mức nào", mà là một vấn đề cốt lõi hơn: liệu nội dung có thực sự có thể được kiếm tiền trên các nền tảng phi tập trung với cách thức ít ma sát hơn và minh bạch hơn hay không. Trong đó, có lẽ ẩn chứa hướng phát triển tương lai của ngành truyền thông.
