Khi những xáo trộn thị trường cuối năm 2025 dần lắng xuống, tài sản crypto đã chào đón một tuần đầu năm 2026 với hành trình phục hồi tích cực. Cả BTC và ETH đều ghi nhận mức tăng đáng kể, trong khi tâm lý thị trường và cấu trúc on-chain đều cho thấy dấu hiệu hồi phục từ áp lực cuối năm. Bài viết này sẽ tổng hợp giai đoạn thị trường hiện tại dựa trên bối cảnh vĩ mô, dữ liệu on-chain và cấu trúc thị trường phái sinh.
Ở cấp độ vĩ mô, logic giao dịch cốt lõi của thị trường vẫn là sự chuyển hướng kỳ vọng về thanh khoản toàn cầu. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tiếp tục lộ trình cắt giảm lãi suất vào năm 2025, hạ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang xuống mức 3.50% - 3.75% vào cuối năm. Lạm phát và thị trường lao động tiếp tục hạ nhiệt, mở ra khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ hơn nữa trong năm 2026.
Mặc dù các sự kiện địa chính trị đầu năm (như tình hình Venezuela) từng gây ra tâm lý tránh né rủi ro trong thời gian ngắn, thị trường đã nhanh chóng tiêu hóa chúng thành một cú sốc tâm lý ngắn hạn và không trở thành yếu tố thúc đẩy đảo chiều xu hướng. Nhìn chung, triển vọng chính sách vĩ mô tương đối ôn hòa đã tạo ra điều kiện bên ngoài thuận lợi cho sự phục hồi của thị trường crypto.
Biểu hiện thị trường: Áp lực bán thua lỗ giảm, dòng tiền bù đắp thúc đẩy phục hồi giá
Trong tuần đầu năm, BTC và ETH thể hiện xu hướng tăng rõ rệt theo kiểu phục hồi. BTC đã phục hồi từ vùng khoảng 88,000 USDT lên trên 92,000 USDT, với lợi nhuận từ đầu năm đến nay khoảng +5%; ETH tăng khoảng +6% trong cùng kỳ. Đằng sau xu hướng này là sự kết hợp của ba lực lượng:
-
Kết thúc kỳ nghỉ: Hoạt động giao dịch trở lại bình thường, tính thanh khoản thị trường được phục hồi.
-
Áp lực bán thua lỗ giảm: Áp lực bán tập trung cuối năm của các nhà đầu tư Mỹ để thực hiện thua lỗ cho thuế lợi tức vốn đã được giải phóng vào tháng 12 và giảm đáng kể vào đầu năm mới. Dữ liệu lịch sử cho thấy thị trường thường đi kèm với phục hồi sau khi những áp lực bán như vậy kết thúc.
-
Dòng tiền bù đắp: Dòng tiền cấu hình mới và lực mua từ múi giờ châu Á tích cực tham gia thị trường, hấp thụ lực bán cuối năm và thúc đẩy giá phục hồi lên từ vùng giao dịch đi ngang sau đợt điều chỉnh.
Góc nhìn On-chain: Dấu hiệu thắt chặt nguồn cung và dòng tiền chảy vào
Sự thay đổi của dữ liệu on-chain cung cấp bằng chứng vi mô cho sự ổn định và phục hồi của thị trường: Số dư trên sàn giao dịch tiếp tục giảm: BTC và ETH tiếp tục rút ròng khỏi các sàn giao dịch tập trung, nguồn cung token khả dụng để giao dịch ngay lập tức trong lưu thông trở nên thắt chặt, làm giảm áp lực bán tập trung tiềm năng; Nguồn cung stablecoin tăng trở lại: Tổng vốn hóa thị trường của các stablecoin chính đã quay trở lại xu hướng tăng, cho thấy "vũ khí" khả dụng để mua tài sản crypto trong thị trường dồi dào hơn, cung cấp hỗ trợ thanh khoản cho thị trường; Mức độ hoạt động on-chain ấm lên: Số lượng địa chỉ hoạt động hàng ngày trên mạng Bitcoin và Ethereum đã tăng lên vào đầu năm, phản ánh sự phục hồi dần về mức độ tham gia của người dùng và sự sôi động của thị trường.
Tín hiệu Phái sinh: Tâm lý chuyển từ phòng thủ sang tấn công thăm dò
Sự thay đổi trong cấu trúc thị trường phái sinh tiết lộ rõ ràng sự chuyển đổi tâm lý thị trường: Biến động ngụ ý (IV) ở mức thấp: IV cho các quyền chọn ngắn hạn đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai năm, cho thấy kỳ vọng của thị trường về biến động cực đoan trong thời gian gần là thấp, tâm lý trở nên ổn định; Cấu trúc Skew được cải thiện đáng kể: Độ nghiêng 25Δ (Skew) trên thị trường quyền chọn nhanh chóng hội tụ, Skew của BTC đã chuyển từ âm sang dương. Điều này có nghĩa là nhu cầu bảo vệ trước sự sụt giảm (phí bảo hiểm quyền chọn bán - put option) suy yếu, trong khi nhu cầu theo đuổi đà tăng (phí bảo hiểm quyền chọn mua - call option) bắt đầu tăng nhiệt, tâm lý thị trường chuyển từ phòng thủ sang thiên tăng; Phân bổ hợp đồng mở (OI) tập trung: Một lượng lớn vị thế mở quyền chọn tập trung ở các mức giá then chốt gần giá giao ngay hiện tại (ví dụ: vùng 90,000 và 100,000 USD của BTC), những vị trí này sẽ trở thành trục phòng thủ và tấn công kỹ thuật, tâm lý quan trọng trong ngắn hạn.
Chiến lược Sản phẩm: Phù hợp với giai đoạn thị trường, Tối ưu hóa Rủi ro-Lợi nhuận
Kết hợp với đặc điểm "phục hồi củng cố, chờ rõ hướng đi" của thị trường hiện tại, nhà đầu tư có thể lựa chọn các công cụ sản phẩm cấu trúc phù hợp dựa trên quan điểm cá nhân.
-
Kỳ vọng đi ngang (Sideway): Nếu kỳ vọng thị trường tiếp tục điều chỉnh trong biên độ, có thể xem xét các chiến lược như FCN/Dual Currency, thông qua "bán biến động" (selling volatility) để kiếm được lãi suất cố định trong một khoảng giá nhất định, phù hợp với giai đoạn biến động giảm từ mức cao.
-
Kỳ vọng tăng và mua vào lúc giảm giá (Buy the dip): Nếu lạc quan dài hạn nhưng không muốn mua ở đỉnh, Accumulator chiết khấu cho phép mua tự động theo lô ở các vị trí thấp hơn được cài đặt trước và có điều kiện knock-out để kiểm soát rủi ro tăng, phù hợp để bố trí vốn theo từng đợt.
-
Kỳ vọng tăng hoặc phòng ngừa rủi ro (Hedging): Nắm giữ spot và muốn chốt lời theo từng đợt ở phía trên, hoặc cần phòng ngừa rủi ro ngắn hạn, có thể xem xét Decumulator/ Bán quyền chọn mua có bảo đảm (Covered Call), cái trước có thể tự động bán theo lô, cái sau có thể tăng cường thu nhập từ spot và khóa một phần giá bán.
-
Cần thanh khoản: Nếu cần huy động vốn nhưng không muốn chịu rủi ro bổ sung ký quỹ (margin call), khoản vay không có yêu cầu bổ sung ký quỹ (Non-recourse loan) có thể cung cấp thanh khoản lãi suất thấp và không có rủi ro bị gọi ký quỹ, phù hợp cho những người nắm giữ dài hạn.
Tổng hợp lại, thị trường hiện đang ở giai đoạn phục hồi sau đợt điều chỉnh cuối năm. Kỳ vọng cải thiện thanh khoản vĩ mô, thắt chặt nguồn cung vi mô on-chain và tâm lý thị trường phái sinh ấm lên, cùng nhau tạo nên một cấu trúc thị trường thiên tăng. Tuy nhiên, giá đã phục hồi lên gần vùng kháng cự then chốt, liệu thị trường có thể mở ra một xu hướng mới hay không vẫn cần theo dõi tình hình phá vỡ hiệu quả các mức kháng cự quan trọng phía trên.
Nội dung trên được cung cấp bởi Daniel Yu, Trưởng bộ phận Quản lý Tài sản. Bài viết chỉ đại diện cho quan điểm cá nhân của tác giả.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Bài viết này không cấu thành lời khuyên đầu tư. Giao dịch tài sản kỹ thuật số có thể có rủi ro và sự bất ổn cực lớn. Quyết định đầu tư nên được đưa ra sau khi xem xét cẩn thận tình hình cá nhân và tham vấn các chuyên gia tài chính. Matrixport không chịu trách nhiệm cho bất kỳ quyết định đầu tư nào dựa trên thông tin được cung cấp trong nội dung này.
