Tác giả: Jemima Kelly
Biên dịch: Deep Tide TechFlow
Dẫn nhập Deep Tide: Bitcoin gần đây đã trải qua đợt sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2022, không chỉ xóa sạch mọi mức tăng sau chiến thắng bầu cử của Trump, mà còn cho thị trường thấy rõ sự mong manh đằng sau những lợi ích chính trị. Tác giả Jemima Kelly, mượn lời thoại kinh điển từ bộ phim "La Haine" (Hận thù), đã châm biếm sắc bén "tinh thần chiến thắng" của cộng đồng tiền mã hóa trong khủng hoảng. Ngay cả khi nước Mỹ có một "Tổng thống Bitcoin" chưa từng có tiền lệ, thậm chí coi nó như dự trữ chiến lược quốc gia, vẫn không thể ngăn chặn làn sóng bán tháo.
Tác giả cho rằng, khi bong bóng được xây dựng hoàn toàn dựa trên "niềm tin vào người khác" này bắt đầu vỡ tung, khi những "kẻ ngốc lớn hơn" không còn xuất hiện, sự sụp đổ của Bitcoin cuối cùng sẽ dẫn đến một cú hạ cánh thảm khốc nhất.
Toàn văn như sau:
"Đây là câu chuyện về một người đàn ông rơi từ tòa nhà cao 50 tầng. Trong lúc rơi xuống, mỗi khi đi qua một tầng, anh ta đều tự an ủi mình bằng cách lặp đi lặp lại một câu: Jusqu’ici tout va bien (Cho đến giờ, mọi thứ vẫn ổn), cho đến giờ, mọi thứ vẫn ổn, cho đến giờ, mọi thứ vẫn ổn."
Đó là màn mở đầu ấn tượng của bộ phim cult kinh điển năm 1995 của Pháp "La Haine" (Hận thù).
Đoạn văn này, hình ảnh này, không hiểu sao đã khắc sâu vào ý thức của tôi, đi theo suốt cuộc đời. Mỗi khi tôi cảm thấy lo lắng hoặc mắc phải "Hội chứng kẻ mạo danh (Imposter worries)", chúng luôn an ủi tôi. Chúng gợi ý rằng: vì cho đến giờ tôi vẫn chưa sao, có lẽ tôi sẽ cứ may mắn như vậy.
Và "cho đến giờ", những kẻ rao bán và thầy cúng trong thế giới Bitcoin cũng vẫn ổn.
Tất nhiên, Bitcoin đã trải qua hàng chục lần sụp đổ lớn, hàng trăm thậm chí hàng nghìn công ty tiền mã hóa có thể đã phá sản, vô số người có thể đã mất hết tiền tiết kiệm cả đời, nhưng mỗi lần Bitcoin giảm, nó luôn phục hồi.
Những người chịu đựng được thua lỗ đã tìm cách trụ lại (những người không chịu đựng được thua lỗ bị loại bỏ), và trí nhớ cơ bắp nhận thức mà họ có được trong mỗi đợt phục hồi khiến họ tin rằng đồng tiền mã hóa linh thiêng của họ sẽ bất tử.
Hãy cho phép tôi chỉ ra một cách nhạy cảm: nó sẽ không như vậy đâu.
Sự tự tin thái quá của những tín đồ Bitcoin — hay chính xác hơn là sự tự tin mà họ thể hiện, thứ cần thiết để duy trì hoạt động của toàn bộ hệ thống — từ trước đến nay vẫn luôn là vô căn cứ, thiếu trách nhiệm và liều lĩnh. Kể từ khi ra đời, Bitcoin đã bước vào một hành trình được định sẵn sẽ kết thúc bằng việc "vỡ tan trên mặt đất".
Tuần này, "mặt đất" đó đang nhanh chóng hiện ra một cách rõ ràng. Bitcoin đã trải qua đợt sụp đổ thảm khốc nhất kể từ năm 2022, vào thứ Sáu đã giảm xuống gần 60.000 USD, xóa sạch mọi mức tăng kể từ khi Donald Trump tái đắc cử vào năm 2024, và giảm hơn một nửa so với mức cao kỷ lục hơn 127.000 USD vào tháng 10 năm ngoái.
Theo dữ liệu từ Coinglass, chỉ trong vòng 24 giờ từ thứ Năm đến thứ Sáu, khoảng 1,25 tỷ USD vị thế Bitcoin đã bị thanh lý.
Cảm giác tuyệt vọng và cái gọi là "Cope" (tiếng lóng trong giới crypto, ám chỉ ai đó đang ở trong trạng thái ảo tưởng, đang vật lộn để chấp nhận thực tế phũ phàng) có thể thấy rõ ràng. "Tôi chưa bao giờ lạc quan về tiền mã hóa như lúc này," Balaji Srinivasan, cựu Giám đốc công nghệ của Coinbase, nhà truyền giáo crypto nổi tiếng, đã đăng trên X vào thứ Năm, "bởi vì trật tự dựa trên quy tắc đang sụp đổ, trật tự dựa trên mã code đang trỗi dậy. Vì vậy giá ngắn hạn không quan trọng." Đương nhiên anh ta sẽ nói vậy.
Một số người khác thì chọn cách nói nhảm tự hạ thấp bản thân.
Michael Saylor, người đã biến công ty của mình là MicroStrategy thành công cụ đánh cược lớn vào Bitcoin (công ty này nắm giữ hơn 713.000 BTC, chiếm khoảng 3,4% tổng nguồn cung lưu thông), đã đăng vào thứ Tư: "Nếu bạn muốn tặng quà sinh nhật cho tôi, hãy mua cho chính mình một ít Bitcoin." Tội nghiệp "tỷ phú sinh nhật".
Ngày hôm sau, trong cuộc gọi họp báo cáo kết quả quý IV năm 2025 — khi tình hình tồi tệ nhất của đợt sụp đổ chưa xảy ra, nhưng MicroStrategy vẫn ghi nhận khoản lỗ khổng lồ 12,4 tỷ USD — Saylor đã thử một vài chiến lược thuyết phục khác. Ông khẳng định: "Tôi cho rằng, tầm quan trọng của việc giành được sự ủng hộ đối với ngành và vốn số ở cấp cao nhất của cấu trúc chính trị là không thể đánh giá thấp." Ông chỉ ra rằng, nước Mỹ hiện có một "Tổng thống Bitcoin", người đang nỗ lực biến nước Mỹ thành "thủ đô crypto của thế giới".
Nhưng đây chính là điểm rất đáng ngại của thế giới crypto. Bởi vì Saylor nói đúng — nước Mỹ thực sự có nhân vật được coi là "Tổng thống Bitcoin" nhất trong lịch sử, và gia đình vị tổng thống này còn có lợi ích crypto cố hữu. Tuy nhiên, bất chấp việc thiết lập "dự trữ Bitcoin chiến lược", ân xá cho một loạt tội phạm crypto bị kết án, cho phép người Mỹ nộp tiền mã hóa vào tài khoản hưu trí 401(k), và tuyên bố chấm dứt "cuộc chiến" chống lại tiền mã hóa của cựu Tổng thống Biden trong 200 ngày đầu tiên nắm quyền, sự hiện diện của Trump ở Nhà Trắng vẫn không thể ngăn chặn làn sóng bán tháo. Nếu Bitcoin không thể phát triển mạnh mẽ trong môi trường như vậy, thì khi nào nó có thể?
Có lẽ chúng ta chưa thực sự đạt đến "vòng xoáy tử thần" cuối cùng của Bitcoin; tôi không cho rằng mình biết điều đó sẽ xảy ra khi nào. Việc cố gắng suy đoán ngày kết thúc của cơn sốt đầu cơ thuần túy dựa trên niềm tin — hay cụ thể hơn, dựa trên "niềm tin vào niềm tin của người khác" — là một nhiệm vụ khó khăn. Bitcoin có thể sẽ còn vài lần ăn mừng cuối cùng (tại thời điểm viết bài này, nó đã phục hồi lên khoảng 69.000 USD).
Nhưng niềm tin đó đang bắt đầu suy giảm. Tình hình tuần này cho chúng ta biết rằng, nguồn cung "những kẻ ngốc lớn hơn (Greater fools)" mà Bitcoin dựa vào để tồn tại đang cạn kiệt. Những câu chuyện cổ tích giữ cho crypto nổi lên, đang lộ ra nguyên hình hư ảo của chúng. Mọi người bắt đầu nhận ra rằng, đối với một thứ được xây dựng hoàn toàn trên hư vô, giá trị của nó là không có đáy.
Hãy tự hỏi bản thân: Thứ này 100 năm nữa có còn tồn tại không? Hãy nhớ lấy câu nói: "Điều thực sự quan trọng không phải là bạn rơi xuống như thế nào, mà là bạn hạ cánh như thế nào."
Cho đến giờ, mọi thứ vẫn ổn, cho đến giờ, mọi thứ vẫn ổn, cho đến giờ......
