Tác giả: Deep Tide TechFlow
Vào ngày 28 tháng 1, Ethereum chính thức thông báo, giao thức ERC-8004 sắp được triển khai trên mainnet.
Chúng tôi đã đề cập đến tiêu chuẩn này trong bài viết vào tháng 10 năm ngoái, nếu bạn hoàn toàn chưa biết, có thể tham khảo tại đây:《x402 dần trở nên nội bộ, khai thác sớm cơ hội tài sản mới trong ERC-8004》
Thực ra nó có một cái tên chính thức, là "Trustless Agents", đại lý không cần tin cậy. Dịch theo ngôn ngữ thông thường có lẽ là:
Cấp chứng minh nhân dân trên chuỗi cho AI Agent.
Hiếm khi Quỹ Ethereum (Ethereum Foundation) thúc đẩy một tiêu chuẩn ERC mạnh mẽ như vậy. Họ đã thành lập một nhóm có tên dAI, đưa ERC-8004 vào lộ trình chiến lược năm 2026, hợp tác với Google, Coinbase, MetaMask để cùng soạn thảo bản nháp, và vào tháng 11 còn tổ chức một sự kiện Trustless Agents Day tại DevConnect để tạo sức ép.
Lần cuối cùng Ethereum nghiêm túc thúc đẩy một tiêu chuẩn như vậy, là với ERC-20 và ERC-721.
Một cái định nghĩa token, một cái định nghĩa NFT.
Bây giờ đến lượt AI?
Nỗi lo lắng về AI của Ethereum
Tại sao lại vội vàng như vậy?
Hãy xem một số liệu. Theo thống kê từ Cookie.fun, phân bổ vốn hóa thị trường của các token AI Agent, hai chuỗi Solana và Base chiếm tới 96%. Các dự án AI Agent có tên tuổi trên mainnet của Ethereum, đếm trên đầu ngón tay.
Vào tháng 4 năm 2025, tỷ giá ETH so với BTC giảm xuống 0.017, mức thấp nhất trong năm năm. Lúc đó mọi người đều nói, Ethereum không phải là tương lai.
Khi DeFi nóng, Ethereum là sân nhà. Khi NFT nóng, Ethereum cũng là sân nhà. Khi AI Agent nóng lên, sân nhà đã đổi chủ.
Solana xử lý 36 triệu giao dịch một ngày, mainnet Ethereum là 1.13 triệu. Phí Gas cao, tốc độ chậm, nhà phát triển bỏ phiếu bằng chân. Virtuals Protocol ra mắt trên Base, ai16z trước đây chọn Solana, ngay cả dự án AI của chính Coinbase cũng không đặt trên mainnet Ethereum.
Ethereum cần một câu chuyện mới.
ERC-8004, có lẽ là khởi đầu của câu chuyện đó.
Ôn tập lại ERC-8004
Quay lại với bản thân tiêu chuẩn này.
Việc cấp chứng minh nhân dân trên chuỗi cho AI Agent của ERC-8004 này rốt cuộc được thực hiện như thế nào?
Không cần hiểu nhiều về kỹ thuật, bạn chỉ cần biết ba sổ đăng ký là đủ.
Cuốn thứ nhất gọi là sổ đăng ký danh tính. Dựa trên ERC-721, mỗi AI Agent đúc một NFT, chứng minh "tôi là tôi".
Cuốn thứ hai gọi là sổ đăng ký danh tiếng. Ghi lại lịch sử hoạt động của Agent này, ai đã sử dụng nó, đánh giá thế nào, có từng làm việc xấu không.
Cuốn thứ ba gọi là sổ đăng ký xác minh. Để các tổ chức bên thứ ba đóng dấu xác nhận cho Agent, ví dụ "Agent này đã thông qua kiểm toán an ninh nào đó".
Ba cuốn sổ cộng lại, giải quyết một vấn đề: Khi hai AI Agent gặp nhau trên chuỗi, làm sao để biết đối phương có đáng tin cậy không?
Câu trả lời trước đây là không biết, chỉ có thể dựa vào con người. Câu trả lời của ERC-8004 là, kiểm tra hồ sơ trên chuỗi.
Bộ công cụ này không phải do Ethereum tự nghĩ ra.
Logic cốt lõi của nó đến từ giao thức A2A do Google công bố năm ngoái, Agent-to-Agent, cho phép AI có thể đối thoại và gọi lẫn nhau. ERC-8004 thêm một lớp trên cơ sở này:
Sự tin cậy được bảo đảm bởi blockchain.
A2A của Google giải quyết vấn đề giao tiếp, ERC-8004 của Ethereum giải quyết vấn đề tin cậy. Một cái quản nói chuyện, một cái quản xác minh thân phận.
Cấp chứng minh nhân dân có phải là một việc kinh doanh tốt?
Mạnh dạn suy đoán, logic của Ethereum có lẽ là như thế này:
AI Agent muốn thực sự hữu ích, phải tự quản lý tiền. Không phải đăng tweet, không phải trò chuyện, mà là trực tiếp thao tác tài sản trên chuỗi. Ký giao dịch, gọi hợp đồng, arbitrage xuyên giao thức...
Việc này hiện tại chưa ai dám làm quy mô lớn. Lý do rất đơn giản, làm sao bạn biết Agent này sẽ không chuyển tiền của bạn đi? ClawdBot mới nổi gần đây, đã có thành viên cộng đồng đăng tải các sự kiện tiêu cực liên quan.
Giải pháp của Web2 là nền tảng bảo đảm. Bạn dùng API của OpenAI, sự tin cậy đến từ OpenAI. Xảy ra sự cố, tìm OpenAI.
Web3 không có thứ này. Agent là mã nguồn mở, triển khai là không cần cho phép, chạy trên chuỗi không ai quản lý. Bạn gọi một dịch vụ Agent lạ, đằng sau nó là ai, code có vấn đề gì không, lịch sử có hành vi xấu không... đều không thể tra cứu.
Nói thẳng ra, bản chất của ERC-8004 là chuyển quy trình KYC của tài chính truyền thống lên chuỗi. Và Ethereum đặt cược rằng, khi AI Agent bắt đầu động đến tiền thật, bộ công cụ này sẽ trở thành nhu cầu thiết yếu.
Giao thức DeFi muốn tích hợp Agent bên ngoài, phải xem danh tính trên chuỗi của nó trước. Tổ chức muốn dùng Agent để thực thi giao dịch, phải kiểm tra lịch sử của nó trước. Công ty kiểm toán có thể cấp chứng nhận trên chuỗi cho Agent, giống như kiểm toán an ninh cho hợp đồng thông minh vậy.
Đây là một động thái chiếm vị thế cạnh tranh.
Ethereum biết mình đã thua ở tầng thực thi, nhưng tầng tin cậy thì chưa ai chiếm. Mức độ công nhận của tổ chức, hệ sinh thái kiểm toán an ninh, quy mô TVL, đây là những tài sản hiện có của Ethereum. ERC-8004 là đóng gói những tài sản này thành một tiêu chuẩn, chiếm lĩnh trước người khác để định nghĩa "sự tuân thủ của AI Agent trông như thế nào".
Vấn đề là, nhu cầu này hiện tại có tồn tại không?
Tiêu chuẩn đi trước nhu cầu
Nói xong tính toán của Ethereum, đến lượt thực tế. Hiện tại AI Agent trên chuỗi đang làm gì?
Theo làn sóng AI meme năm ngoái kết thúc, cùng với những bước tiến vượt bậc trong sản phẩm AI của vài công ty AI hàng đầu trong một hai năm qua, không còn nhiều người quan tâm đến AI Agent trên chuỗi nữa.
Tuy nhiên, chúng vẫn có tiến triển.
Ví dụ, ai16z đã đổi tên thành ElizaOS, từ Agent đơn lẻ trở thành một nền tảng đa chuỗi; Virtuals Protocol đang phát triển AI DAPP, kế hoạch năm 2026 tiến vào robot vật lý; một số khác như AI Agent trong Surf, cũng có thể tự động thực thi chiến lược giao dịch DeFi.
Nhưng vấn đề nảy sinh, chúng có thực sự cần ERC-8004 không?
Người dùng Luna tin tưởng Luna, vì nó được tạo bởi đội ngũ lõi của Virtuals. Agent trên ElizaOS được sử dụng, vì nó chạy trong khuôn khổ của ElizaOS; Surf giúp bạn thực thi chiến lược, nhiều lúc là do bạn tin tưởng chính ứng dụng đó.
Niềm tin đến từ nền tảng, không đến từ danh tính trên chuỗi.
Kịch bản mà ERC-8004 hình dung là: Một Agent lạ đến tìm bạn, không có sự bảo đảm của nền tảng, không có nhận thức thương hiệu, bạn chỉ có thể thông qua hồ sơ trên chuỗi để đánh giá nó có đáng tin không.
Kịch bản này sẽ xảy ra khi nào?
Khi AI Agent thực sự thực hiện việc gọi tự động xuyên giao thức, xuyên nền tảng, xuyên biên giới tổ chức. Một Agent vay tiền từ Aave, giao dịch trên Uniswap, rồi đến một giao thức khác tạo thu nhập, toàn bộ quá trình không qua sự phê duyệt của con người...
Nhưng, kịch bản này hiện tại không tồn tại.
AI Agent hiện tại, dù chức năng có phức tạp đến đâu, về bản chất vẫn đang chạy trong một nền tảng đơn lẻ. Chúng không cần chứng minh bản thân với giao thức lạ, vì chúng sẽ không bao giờ gõ cửa giao thức lạ.
Với mức độ nhiệt tình hiện tại của thị trường crypto, chúng cũng không có lý do để gõ cửa nhau, trừ khi có thể hợp lực tạo ra một narrative mới.
Vì vậy, ERC-8004 giải quyết một vấn đề của tương lai.
Nếu AI Agent chuyển từ đồ chơi thành công cụ, cơ sở hạ tầng tin cậy của Ethereum sẽ có giá trị. Nếu quy mô nền kinh tế Agent đủ lớn, việc gọi xuyên nền tảng trở thành thông lệ, ERC-8004 có thể thu phí qua đường.
Có rất nhiều "nếu".
Vì vậy, làn sóng bố trí hướng tới tương lai này, những người hành động sớm nhất có lẽ là các tổ chức.
Cuối năm 2025, SharpLink Gaming thông báo đầu tư 170 triệu USD vào chiến lược tái staking trên Ethereum. Cùng thời kỳ, dòng tiền ròng rút khỏi sàn giao dịch vượt quá 23 nghìn ETH, chảy vào ví cá nhân và các giao thức staking.
Số tiền này có lẽ đang mua Ethereum của 12 đến 18 tháng sau.
Là nhà đầu tư nhỏ lẻ, thực ra ERC-8004 không phải là một chất xúc tác tốt.
Đặt cược vào chính ERC-8004? Nó là một tiêu chuẩn mở, không có token, không thể đầu tư trực tiếp, chỉ có thể tìm một số dự án nhỏ liên quan. Đặt cược vào Ethereum cũng không phải không được, nhưng giá Ethereum chịu ảnh hưởng của quá nhiều yếu tố, AI Agent chỉ là một trong những câu chuyện.
Do đó, hiện tại không có một mã nào sạch, cho phép bạn đặt cược chính xác vào mệnh đề "AI Agent cần danh tính trên chuỗi".
Ethereum không hoàn toàn là cơ sở hạ tầng của AI, nỗi lo lắng về danh tính của Ethereum cũng sẽ không hoàn toàn giảm bớt vì AI, việc kinh doanh làm chứng minh nhân dân cho AI, vẫn còn nhiều gian nan phía trước.
