Tác giả:Spencer Bogart, Đối tác chung tại Blockchain Capital
Biên dịch:Hu Tao, ChainCatcher
Nền kinh tế trên chuỗi sở hữu một loạt các đặc tính thực sự độc đáo, bao gồm khả năng lập trình, khả năng kết hợp và phân bố toàn cầu. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể xây dựng, bất kỳ ai cũng có thể phát hành, và bất kỳ thứ gì cũng có thể tự do kết nối với tất cả những gì người khác xây dựng. Các giao thức được thử nghiệm trong môi trường sản xuất, sử dụng vốn thực, trong một môi trường đối kháng ở quy mô toàn cầu. Cuối cùng hình thành nên một hệ sinh thái có tốc độ đổi mới nhanh hơn và cởi mở hơn, với mức độ tốc độ và cởi mở vượt xa bất cứ thứ gì từng có trong giới tài chính trước đây.
Tuy nhiên, khi đề cập đến những hồ bơi vốn thực sự khổng lồ, những đặc tính này cũng mang lại một vấn đề. Các nhà đầu tư tổ chức và ủy ban đầu tư có trách nhiệm ủy thác cần có khả năng đánh giá rủi ro của môi trường đầu tư của họ. Tính chất không cần cấp phép của cơ sở hạ tầng trên chuỗi, cùng với các giao thức mới hơn, chưa được kiểm tra kỹ lưỡng có thể tạo ra những kết quả không mong đợi, khiến việc đánh giá rủi ro này trở nên khó khăn hơn so với trong một môi trường kiểm soát chặt chẽ hơn.
Để nền kinh tế trên chuỗi phát huy hết tiềm năng của nó, vừa cần sự đổi mới mở, vừa cần nguồn vốn hùng hậu. Tôi tin rằng chúng ta đang bắt đầu thấy con đường đạt được cả hai điều này.
Thứ đang hình thành là một kiến trúc hai lớp.
Lớp thứ nhất là môi trường không cần cấp phép hiện có của chúng ta, nơi khả năng kết hợp và đổi mới mở thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái. Lớp này sẽ không biến mất, và cũng không nên biến mất.
Lớp thứ hai là một loạt các chuỗi, dù là chuỗi L2, chuỗi L1 hay các loại chuỗi khác, phần lớn dựa trên cùng một bộ mã nguồn và cơ sở hạ tầng bảo mật, nhưng khác nhau trong cách xử lý phần đuôi phân phối rủi ro. Mô hình bảo mật của các chuỗi này bao gồm khả năng tạm dừng hoặc đóng băng giao dịch khi có sự kiện cực đoan xảy ra. Đối với vốn tổ chức, khả năng này là một tính năng quản lý rủi ro, giúp toàn bộ mức độ phơi nhiễm rủi ro có thể kiểm soát được.
Chúng ta đã thấy điều này ngày nay trong các tổ chức L2: một số tổ chức L2 đã thiết lập các hội đồng bảo mật sở hữu một loại quyền đóng băng nào đó. Gần đây chúng ta đã chứng kiến cơ chế này hoạt động trong thực tế, khi Hội đồng Bảo mật của Arbitrum can thiệp và thu hồi được tiền trong sự kiện Kelp DAO.
Hai lớp kiến trúc này có mục đích sử dụng khác nhau, và đó chính là điều then chốt. Lớp không cần cấp phép là lò luyện, nơi các giao thức được xây dựng, dưới áp lực thực sự, sử dụng vốn thực, trong môi trường đối kháng. Cuối cùng, các giao thức ra đời sẽ mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, lớp tổ chức cho phép triển khai quy mô lớn nguồn vốn có ủy quyền chính thức và yêu cầu tuân thủ.
Sự giao thoa và hợp nhất giữa chúng đặc biệt quan trọng.
Một giao thức đã được tôi luyện qua nhiều năm trong một môi trường cụ thể, rất có thể đã chịu đựng được các sự kiện bảo mật thực tế, thể hiện khả năng vận hành đáng tin cậy trong các điều kiện thị trường khác nhau, và thiết lập được một hệ thống quản trị trưởng thành, giờ đây đã có con đường đáng tin cậy để mở rộng ảnh hưởng của nó tới cấp độ tổ chức. Nó có thể được triển khai lên cấp độ tổ chức và tiếp cận được những hồ bơi vốn sâu hơn nhiều so với những gì môi trường thuần crypto nguyên bản có thể mang lại.
Vòng đời trở thành: Xây dựng và phát hành mà không cần cấp phép. Được kiểm tra trong môi trường công khai. Chứng minh năng lực bản thân. Sau đó mở rộng quy mô lên cấp độ tổ chức và tiếp cận vốn với một quy mô hoàn toàn khác.
Đây thực sự là một kiến trúc tuyệt vời. Mặt mở và thử nghiệm của hệ sinh thái tiếp tục phát huy lợi thế của nó, liên tục ra mắt các giao thức mới, và sử dụng vốn nguyên bản crypto để gánh chịu rủi ro ban đầu, đẩy xa các giới hạn. Trong khi đó, cấp độ tổ chức cung cấp thanh khoản và ổn định dồi dào, từ đó nâng cao mức trần mà các giao thức thành công có thể đạt tới. Trong thế giới này, phần thưởng cho việc giành được sự tin tưởng của tổ chức cũng tăng lên đáng kể. Động lực đổi mới cũng tăng theo, vì phần thưởng cho thành công trở nên phong phú hơn bao giờ hết.
Tuy nhiên, thách thức thực sự nằm ở cách đối phó với khởi động lạnh: blockchain được vốn tổ chức ưa chuộng nhất chưa chắc đã là blockchain nơi có các ứng dụng tốt nhất hiện tại. Các giao thức có khối lượng giao dịch cao nhất, được thử thách lâu dài sẽ tạo ra hiệu ứng mạng sâu sắc đối với những blockchain không cung cấp các biện pháp bảo vệ an toàn. Cách giải quyết vấn đề này - liệu các giao thức tốt nhất sẽ chọn triển khai một phiên bản trên blockchain hướng đến tổ chức, hay các giao thức mới sẽ được xây dựng ngay từ đầu cho kiến trúc tổ chức, hoặc cuối cùng vốn tổ chức sẽ chấp nhận các blockchain hiện có - sẽ là một trong những động thái đáng theo dõi.
Nhưng toàn bộ kiến trúc có vẻ hợp lý. Nền kinh tế trên chuỗi đang xây dựng một cấu trúc vốn thực sự, nơi các hồ bơi vốn khác nhau đổ vào một hệ sinh thái chia sẻ chung. Tầng đáy không cần cấp phép liên tục tạo ra những điều mới mẻ. Tầng chế độ thì cung cấp chiều sâu. Và sự kết nối giữa hai tầng khiến toàn bộ hệ thống vận hành.
