Văn | Bên ngoài trang giấy, Tác giả｜Họa Họa
Tencent Hunyuan Hy3 preview đã được phát hành.Đây là sản phẩm đầu tiên mà Diêu Thuận Vũ cho ra mắt sau khi gia nhập Tencent.
Kiến trúc MoE, tổng tham số 295B, tham số kích hoạt 21B, hỗ trợ tối đa độ dài ngữ cảnh 256K, bắt đầu huấn luyện cuối tháng 1, ra mắt chưa đầy ba tháng.
Một mô hình với quy mô như vậy vào thời điểm hiện tại rất dễ bị chìm nghỉm.
Nhưng nếu đặt sự việc này vào bối cảnh ba tháng trước, thì thật thú vị.
Lần ra mắt này trông có vẻ là nâng cấp mô hình, nhưng thay đổi thực sự xảy ra bên ngoài mô hình, Tencent bắt đầu dùng AI để viết lại cách thức tổ chức của chính mình.
Vào ngày 26 tháng 1 năm nay, tại hiện trường lễ hội thường niên của Tencent, Chủ tịch Tencent Lưu Xí Bình đã làm một việc mà ít khi giới lãnh đạo làm, đó là phân tích công khai lý do tại sao mô hình lớn Hunyuan không hoạt động tốt.
Ông dùng một phép ẩn dụ: Học sinh trung học học vẹt để đi thi. Bảng điểm đẹp, nhưng khi vào phòng thi thật thì lộ ra ngay. Sau khi kiểm điểm, phát hiện mỗi mô-đun then chốt đều có thiếu sót.
Cách diễn đạt của Mã Hóa Đằng còn trực tiếp hơn: Quá chậm. Chậm từ 9 tháng đến 1 năm.
Từ buổi lễ hội thường niên đó đến ngày Hy3 preview ra mắt, 88 ngày.
1. Học vẹt không thể đạt điểm thật
Câu chuyện về Tencent Hunyuan bắt đầu từ tháng 9 năm 2023, Tencent chính thức ra mắt mô hình lớn Hunyuan tại Hội nghị Sinh thái Kỹ thuật số Toàn cầu, một đại gia nhập cuộc, thanh thế không nhỏ.
Rồi sau đó bắt đầu bước vào một logic tự chứng minh.
Không thiếu đầu tư, không thiếu người. Vấn đề nằm ở con đường.
Bài phân tích của Lưu Xí Bình tại lễ hội thường niên đã đưa ra chẩn đoán rõ ràng nhất. Năng lực mô hình nền có hạn, đội ngũ chọn đường tắt, dùng SFT (Fine-tuning có giám sát) để lên bảng xếp hạng. Hiệu quả thấy ngay, bảng điểm đẹp, nhưng khi vào kịch bản nghiệp vụ thực tế thì lộ ra, khả năng khái quát hóa kém, năng lực mô hình không thể áp dụng lại cho sản phẩm.
Đào sâu hơn, mỗi tầng đều có vết nứt. Dữ liệu làm không đủ nhiều, pre-training không ổn định, AI Infra không thể mở rộng quy mô, học tăng cường thiếu nhân tố và mục tiêu, mô hình nền không chống đỡ được ứng dụng tầng trên.
Điều này trực tiếp dẫn đến tình thế khó khăn ở phía sản phẩm. Yuanbao, ứng dụng trợ lý AI của Tencent, trong quý I năm nay MAU khoảng 57 triệu. Nghe có vẻ đang tăng, nhưng cùng kỳ Doubao MAU 345 triệu, Qianwen 166 triệu, khoảng cách không phải đang thu hẹp, mà là đang mở rộng.
Khoảng cách không còn ở quy mô, mà là ở quyền định nghĩa cửa ngõ.
Phiền phức hơn là nội bộ. Các tuyến nghiệp vụ trong hệ thống Tencent, WeChat, game, quảng cáo, dịch vụ doanh nghiệp, cần năng lực AI, nhưng Hunyuan trước đây không đáp ứng được. Không phải nghiệp vụ không muốn dùng, mà là dùng rồi hiệu quả không đạt. Một số nghiệp vụ cốt lõi thậm chí không dám kết nối Hunyuan, thà đi vòng tìm giải pháp khác.
Một mô hình lớn tự nghiên cứu của đại gia, ngay trong nhà mình còn không ngồi được vào bàn chính, đây là bức tranh trực tiếp nhất về khó khăn của Hunyuan trong quá khứ.
Lúc đó, tổ chức của Tencent cũng không theo kịp bước phát triển của mô hình lớn. Tencent lâu nay lấy kỹ thuật sản phẩm làm cốt lõi, đội ngũ AI là vai phụ. Làm sản phẩm trước, rồi để AI thích ứng. Dùng lời của Lưu Xí Bình, phát triển AI của Tencent giống như trong sản phẩm không có người quản lý sản phẩm, đội ngũ R&D không ai nắm phương hướng, nhiều việc làm rồi cũng như không.
Cùng thời kỳ đó, ByteDance chỉ riêng mục mua chip AI đã đầu tư khoảng 90 tỷ nhân dân tệ, DeepSeek dùng đội ngũ nhỏ hiệu suất cực cao làm ra R1 chấn động toàn cầu, API call toàn cầu của Alibaba Qianwen leo lên hàng đầu.
Hunyuan không thua một đối thủ cụ thể nào, mà chính bản thân cơ cấu tổ chức khiến nó không thể ra chiến trường.
2. Mượn tạm một mạng sống
Trước sau Tết Nguyên đán 2025, DeepSeek R1 bùng nổ, sự chú ý của ngành AI toàn cầu bị công ty Hàng Châu này chiếm.
Tencent đã đưa ra một quyết định cực kỳ thực tế và khéo léo. Ngày 13 tháng 2, Yuanbao toàn diện kết nối DeepSeek-R1 bản đầy đủ, mở miễn phí.
DAU của Yuanbao trong một tháng tăng vọt hơn 20 lần, ngày 22 tháng 2 vượt Doubao leo lên vị trí thứ 2 bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí Apple Store Trung Quốc, một thời gian còn giành vị trí nhất bảng.
Tốc độ phản ứng của Tencent trong cửa sổ thời gian đó, cả ngành đều theo dõi. Tìm kiếm WeChat, QQ Browser, Sogou Input Method, ima, cả một bộ ma trận sản phẩm kết nối dày đặc với DeepSeek. Thậm chí game mobile "Peace Elite" cũng nhét DeepSeek vào người phát ngôn số.
Khi cả ngành đang theo dõi DeepSeek, Tencent là đại gia đầu tiên toàn diện đưa nó vào hệ sinh thái của mình.
Nhưng Tencent hiểu hơn ai hết, cơ hội lần này là mượn được.
DeepSeek giúp Yuanbao thu hút người dùng, nhưng giữ chân lại là chuyện khác. Chuỗi tìm kiếm bị chia cắt, một phần đi Hunyuan một phần đi DeepSeek, trải nghiệm không thống nhất.
Nói đơn giản, bản chất của việc ôm lấy DeepSeek là khi bản thân Hunyuan chưa sẵn sàng, dùng năng lực bên ngoài để tiếp đón người dùng trước, chống đỡ kịch bản trước.
Nhưng vấn đề là, hệ sinh thái WeChat, dịch vụ doanh nghiệp, AI game, quảng cáo thông minh của Tencent, những nghiệp vụ cốt lõi này cần năng lực AI có thể tùy chỉnh sâu, kiểm soát được, một API chung không giải quyết được.
Hunyuan phải tự đứng dậy. Vấn đề là đứng thế nào.
3. Người phá nhà
Tháng 9 năm 2025, một thanh niên 27 tuổi lặng lẽ nhậm chức tại Tencent.
Diêu Thuận Vũ, cử nhân Yao Class Đại học Thanh Hoa, tiến sĩ Đại học Princeton, học trò của một trong những tác giả cốt lõi của bài luận khai sơn GPT Karthik Narasimhan. Thời kỳ tiến sĩ, anh đề xuất khung ReAct và Cây Tư duy (Tree of Thoughts), cả hai đều là công trình nền tảng trong lĩnh vực AI Agent toàn cầu.
Sau khi tốt nghiệp tiến sĩ năm 2024, anh gia nhập OpenAI, tham gia sâu vào hai dự án Agent thông minh cốt lõi là Operator và Deep Research.
Nhưng lý lịch không phải then chốt, quan trọng hơn là thay đổi cấp kiến trúc mà anh mang lại sau khi nhậm chức.
Tháng 12 năm 2025, Tencent công bố thông báo điều chỉnh cơ cấu tổ chức nội bộ, chính thức bổ nhiệm Diêu Thuận Vũ làm Nhà khoa học AI trưởng Văn phòng CEO/Chủ tịch, đồng thời kiêm nhiệm người phụ trách hai bộ phận mới thành lập là Bộ phận AI Infra và Bộ phận Mô hình Ngôn ngữ Lớn, thực hiện báo cáo song tuyến, trực tiếp báo cáo với Chủ tịch Tencent Lưu Xí Bình và người phụ trách nhóm sự nghiệp kỹ thuật TEG Lư Sơn.
27 tuổi thông thẳng đến nhân vật số 2 Tencent, nắm quyền hai bộ phận AI cốt lõi, sự thăng tiến và quyền hạn như vậy, trong lịch sử phát triển của Tencent đều cực kỳ hiếm.
Theo truyền thông, việc đầu tiên anh làm sau khi nhậm chức là kiểm tra từng mô-đun lý do tại sao Hunyuan lâu nay biểu hiện không tốt, thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp, thực tập sinh đến nửa đêm. Kết quả chẩn đoán báo cáo lên Lưu Xí Bình, trực tiếp thúc đẩy một loạt cuộc phẫu thuật tổ chức sau đó.
Anh tiếp nhận không phải một nhiệm vụ tối ưu hóa mô hình, mà là một bộ phương thức làm việc cần bị lật đổ.
Tháng 12 năm 2025, Tencent một mạch thành lập mới ba bộ phận cốt lõi: Bộ phận AI Infra, Bộ phận Dữ liệu AI, Bộ phận Nền tảng Tính toán Dữ liệu, xây dựng cơ sở hạ tầng trước, lật đổ xây lại nền tảng kỹ thuật tầng đáy. Đồng thời, công ty toàn diện tăng tốc thu hút nhân tài AI đỉnh cao toàn cầu, bù đắp điểm yếu kỹ thuật.
Ngày 20 tháng 3 năm nay, Tencent AI Lab tồn tại tròn mười năm chính thức giải thể. Nhân viên R&D cốt lõi toàn bộ sáp nhập vào Bộ phận Mô hình Ngôn ngữ Lớn, quy về tuyến chính R&D mô hình lớn Hunyuan, thống nhất báo cáo với Diêu Thuận Vũ.
Từ đây, Tencent không còn giữ tổ chức nghiên cứu AI chuyên biệt độc lập ngoài hệ thống mô hình lớn, toàn bộ lực lượng nghiên cứu AI thu gom, tập trung vào tuyến chính duy nhất Hunyuan.
Đây là một lần xây dựng lại toàn liên kết, từ Infra tầng đáy đến đường ống dữ liệu đến quy trình huấn luyện đến cơ cấu tổ chức, không phải sửa chữa hệ thống cũ, là đập đi xây lại, từ đầu dựng lên vòng khép kín R&D hoàn chỉnh.
Dùng lời của đội ngũ Diêu Thuận Vũ, Hy3 preview là khởi đầu của mô hình ngôn ngữ lớn Hunyuan từ đọc vạn quyển sách đến đi vạn dặm đường.
So sánh với thực tế Hunyuan đọc sách nhưng không làm được bài trong hai năm qua, câu nói này hướng đến rất rõ ràng, không tự sướng trong tập test nữa, đi làm việc ở thế giới thực.
4. Preview, không phải Answer
Trở lại bản thân sản phẩm.
Kiến trúc MoE kết hợp tư duy nhanh chậm, tổng tham số 295B, tham số kích hoạt 21B, hỗ trợ tối đa độ dài ngữ cảnh 256K. Cuối tháng 1/2026 khởi động huấn luyện, tháng 4 lên sóng.
Chưa đầy ba tháng, từ không đến có thể dùng. Bản thân điều này là tín hiệu quan trọng về sự tăng tốc tiến hóa R&D của Hunyuan.
R&D mô hình của giới thường bao gồm chuẩn bị dữ liệu chất lượng cao, pre-training, post-training và học tăng cường/fine-tuning, nếu tính cả thăm dò kiến trúc trước đó và tối ưu đánh giá sau đó, chu kỳ phiên bản lớn hoàn chỉnh từ 0 đến 1 khoảng 6-12 tháng.
Tencent làm ngược lại, không đổ xô theo đuổi mô hình đồng nhất hóa, kết hợp nhu cầu kịch bản nghiệp vụ cốt lõi của Tencent trong mạng xã hội, game, quảng cáo để thiết kế Co-design, ưu điểm của việc này là đầu tư khổng lồ của Tencent vào AI có thể được thị trường xác minh nhanh.
Hoàn toàn ngược lại với Hunyuan trước đây.Trước đây là lên bảng trước rồi tìm kịch bản, tìm được kịch bản phát hiện không dùng được. Bây giờ là vào kịch bản trước, rồi mới cho bên ngoài xem.
Trước khi trước khi phát hành, Hy3 preview đã hoàn thành đo thực và phối hợp thích ứng trong Yuanbao, WorkBuddy, CodeBuddy, ima, QQ và các sản phẩm cốt lõi khác của Tencent, mô hình và sản phẩm từ giai đoạn thiết kế đã đồng bộ tiến hành.
Đây chính là Co-design, vừa huấn luyện vừa dùng, để phản hồi sản phẩm thúc đẩy lặp mô hình.
Ở một ý nghĩa nào đó, đây là sự hồi đáp trực tiếp cho câu nói "trong sản phẩm không có người quản lý sản phẩm" của Lưu Xí Bình.
Đối với nội bộ Tencent, thay đổi mà Hy3 preview mang lại có thể lớn hơn những gì bên ngoài cảm nhận được. Hunyuan trước đây, tuyến nghiệp vụ không dám kết nối, không muốn kết nối, mỗi nơi tự tìm lối thoát, giữa đội ngũ mô hình và đội ngũ sản phẩm có một bức tường.
Lần này Hunyuan thực sự trở thành nền tảng mô hình nghiệp vụ nội bộ Tencent, không còn là một công trình mặt tiền cần tuyến nghiệp vụ phối hợp lên bảng.
Khi nghiệp vụ nội bộ sẵn sàng đặt cược trải nghiệm sản phẩm của mình lên Hunyuan, bản thân sự việc này đã là tín hiệu.
Nhưng Preview chính là Preview. Ý tứ rất thành thật, đây là bản đầu tiên, đưa vào mài giũa với người dùng và nghiệp vụ thực, dùng phản hồi để lặp.
Thái độ đúng, phương hướng có, sản phẩm lên sóng. Còn kết quả, kỳ thi mới bắt đầu.
5. Tôm hùm là cầu, Hunyuan mới là nền móng
Trên thực tế, trước khi Hy3 preview lên sóng, Tencent còn làm một việc dễ bị bỏ qua.
Đầu năm nay OpenClaw bùng nổ, cơn sốt tôm hùm cuốn cả ngành AI. Tốc độ phản ứng của Tencent một lần nữa khiến người ta bất ngờ, gần như là đại gia sớm nhất, toàn diện nhất ôm lấy tôm hùm.
WorkBuddy, QClaw, Lighthouse, một loạt sản phẩm dựa trên giao thức tôm hùm lên sóng dày đặc, ma trận sản phẩm của Tencent trong thời gian ngắn toàn diện kết nối.
Giờ nhìn lại, cơn sốt tôm hùm dần dần hạ nhiệt. Nhưng đối với Tencent, giá trị của sự việc này không nằm ở bản thân tôm hùm, mà giống một thiết bị chuyển tiếp.
Nó làm hai việc. Một là để sức mạnh sản phẩm nằm rải rác trên các tuyến nghiệp vụ của Tencent lại hình thành sức mạnh tổng hợp, WeChat, Yuanbao, dịch vụ doanh nghiệp, công cụ nhà phát triển, trên tầng giao thức công cộng tôm hùm này lần đầu tiên thực sự phối hợp. Hai là quan trọng hơn, nó đãnh thời gian cho Hunyuan.
Khi người dùng tràn vào thông qua các cửa ngõ Agent, Tencent dùng hệ sinh thái tôm hùm tiếp đón họ trước, còn Hunyuan trong hậu trường hoàn thành xây dựng lại từ Infra đến mô hình.
ửa ngõ Agent có thể có rất nhiều. Nhưng cuối cùng quyết định người dùng có ở lại hay không, là năng lực của mô hình tầng đáy. Tôm hùm là cầu, Hunyuan mới là nền móng. Cầu đã dựng xong, nền móng cuối cùng cũng theo kịp.
6. Cửa sổ cơ hội sẽ không chờ người
Tháng 4 năm nay, có thể là tháng đông đúc nhất trong lịch sử AI Trung Quốc.
Alibaba trong 72 giờ liên tiếp phát hành ba mô hình cấp chiến lược, Kimi phát hành và mã nguồn mở mô hình Kimi K2.6, năng lực tổng hợp như Agent thông dụng, mã code, hiểu thị giác toàn diện nâng cao, ByteDance Seed tiếp tục lặp, hệ sinh thái Doubao mở rộng không ngừng. DeepSeek V4 cũng đồn đại định phát hành vào cuối tháng 4. (Tham khảo đọc: Lương Văn Phong và Diêu Thuận Vũ, tháng 4 nộp bài)
Hunyuan chọn nộp bài trong cửa sổ này, phải đối mặt không chỉ là cuộc đua kỹ thuật, mà còn là một vấn đề thực tế: Cửa sổ còn dài bao lâu?
Tencent có hệ sinh thái mạng xã hội lớn nhất Trung Quốc, nhiều điểm chạm người dùng nhất, kịch bản ứng dụng phong phú nhất. WeChat MAU hơn 1.4 tỷ, QQ, Tencent Meeting, Tencent Docs, Enterprise WeChat, đều là cửa ngõ triển khai AI tự nhiên.
Nhưng những tài nguyên này muốn phát huy tác dụng, tiền đề là mô hình tầng đáy chống đỡ được.
Hơn một năm qua, năng lực sản phẩm Hunyuan yếu, Tencent buộc phải mượn sức nóng và sức mạnh của DeepSeek, buộc phải nhìn Doubao ở phía người dùng bỏ xa mình.
Hy3 preview chứng minh Diêu Thuận Vũ đã nghe thấy lời phê bình của Mã Hóa Đằng. Nghe thấy, và đã hành động.
Chưa đầy 90 ngày, phá bỏ dây chuyền cũ, xây dựng lại Infra, giải thể AI Lab, sáp nhập đội ngũ, chiêu mộ nhân tài cốt lõi, cùng sản phẩm Co-design, nộp một phiên bản có thể dùng.
Tốc độ này bản thân đã là bằng chứng thay đổi hiệu suất tổ chức.
Nhưng giữa nghe thấy và làm được, còn có khoảng cách.
Tốc độ Hunyuan đuổi kịp có đủ nhanh hay không, cuối cùng không phụ thuộc vào tham số của một lần Preview, mà phụ thuộc vào hiệu suất tổ chức của lần xây dựng lại này có thể duy trì hay không.
Lần này trên bài thi của Diêu Thuận Vũ ghi Preview. Rõ ràng, phía sau còn có đại chiêu.
Lời của 【Bên ngoài trang giấy】:
Vấn đề lớn nhất của Hunyuan trước đây, không phải mô hình không đủ lớn, là tổ chức không đúng.
Một mô hình lớn ngay cả nghiệp vụ nhà mình còn không muốn kết nối, tham số nhiều bao nhiêu cũng là tự sướng.
Thay đổi quan trọng nhất của Hy3 preview, không phải tham số thay đổi, là tường phá rồi, bức tường giữa mô hình và sản phẩm, bức tường giữa nghiên cứu và kỹ thuật, bức tường giữa Hunyuan và hệ sinh thái Tencent.
Việc phá tường này, khó hơn nhiều so với chất đống tham số.
Nhưng ý nghĩa của sự việc này, cũng không chỉ ở Tencent. Trong cuộc cạnh tranh mô hình lớn này, tham số, thuật toán, nhân tài đều có thể bị đuổi theo.
Thực sự khó sao chép, là một công ty có quyết tâm viết lại chính mình vì AI hay không.
