Tác giả: Nancy, PANews
Gần đây, Nvidia bị các nhà đầu tư khởi kiện tập thể, bị cáo buộc che giấu hơn 1 tỷ USD doanh thu từ khai thác tiền mã hóa, thu hút sự chú ý của thị trường.
Vụ kiện kéo dài này một lần nữa kéo ánh mắt thị trường trở lại cơn sốt vàng điên cuồng ngày ấy. Đế chế AI Nvidia của ngày nay, khi đó chính là người hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng điên cuồng này.
Bị cáo buộc che giấu hơn 1 tỷ USD doanh thu đào coin, vụ kiện tập thể nhiều năm chính thức được tiến hành
Thẩm phán liên bang Mỹ đã phê chuẩn vụ kiện tập thể của các nhà đầu tư chống lại Nvidia và CEO Jensen Huang.
Theo nguyên đơn, trong giai đoạn 2017 đến 2018, Nvidia đã che giấu mức độ phụ thuộc của doanh thu card đồ họa chơi game vào nhu cầu khai thác tiền mã hóa.
Vụ kiện ban đầu được các nhà đầu tư đệ trình vào năm 2018, và đã từng bị bác bỏ vào năm 2021. Sau đó kháng cáo xét xử lại, kháng cáo của Nvidia lên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ không được thụ lý, và giờ đây vụ việc chính thức được phê chuẩn là kiện tập thể.
Nguyên đơn cho rằng, Nvidia đã đạt được hơn 1 tỷ USD doanh thu liên quan đến tiền mã hóa thông qua card đồ họa GeForce, nhưng lại ghi nhận phần lớn vào mảng "kinh doanh game", từ đó làm giảm nhẹ cảnh báo rủi ro cho các nhà đầu tư. Các nhà đầu tư cáo buộc, CEO Jensen Huang khi đó đã làm giảm nhẹ quy mô thực sự của nhu cầu tiền mã hóa. Trong khi đó, Nvidia trước đây luôn tuyên bố rằng khai thác tiền mã hóa chỉ chiếm một phần nhỏ trong hoạt động kinh doanh của công ty, doanh thu Gaming chủ yếu đến từ người chơi game.
Nguyên đơn chỉ ra, cách làm này khiến công ty trực tiếp phơi nhiễm trước rủi ro biến động chu kỳ thị trường tiền mã hóa. Đặc biệt là sau khi công ty thực hiện công bố thông tin điều chỉnh vào tháng 11/2018, cổ phiếu đã giảm khoảng 28,5% trong hai ngày.
Quan trọng hơn, tòa án trong phán quyết đã trích dẫn một email nội bộ của Phó chủ tịch Nvidia, cho rằng bằng chứng này đặc biệt thuyết phục. Thẩm phán chỉ ra, một quản lý cấp cao nội bộ từng nói, "giá cổ phiếu công ty duy trì ở mức cao chính là nhờ vào những tuyên bố liên quan trước đó", cho thấy những nhận định này đã ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.
Trên thực tế, ngay từ năm 2022, SEC Hoa Kỳ đã từng cáo buộc Nvidia không công bố đầy đủ ảnh hưởng của khai thác tiền mã hóa đối với hoạt động kinh doanh game, cho rằng báo cáo tài chính hai quý của họ có thể gây hiểu lầm cho nhà đầu tư. Nvidia không thừa nhận cũng không phủ nhận cáo buộc của SEC, nhưng đồng ý nộp phạt 5,5 triệu USD và đạt được dàn xếp.
Vụ kiện tập thể được phê chuẩn lần này bao gồm các nhà đầu tư mua cổ phiếu Nvidia trong khoảng thời gian từ ngày 10 tháng 8 năm 2017 đến ngày 15 tháng 11 năm 2018. Tòa án dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp về vụ án vào ngày 21 tháng 4, khi đó thẩm phán sẽ làm rõ quy trình xét xử tiếp theo.
Từng đào tiền mã hóa, lịch sử khai thác của Nvidia
Quay trở lại thời kỳ bùng nổ năm 2017. Máy đào bị săn lùng, chip khan hiếm, vô số người đổ xô đi đào Bitcoin.
Vào thời điểm đó, Nvidia được biết đến nhiều nhất với hoạt động kinh doanh card đồ họa chơi game. Nhưng khi giá của các loại tiền mã hóa hàng đầu như Bitcoin, Ethereum tăng vọt, thị trường card đồ họa cung không đủ cầu, thị trường liên tục trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Sản phẩm GPU của Nvidia đương nhiên cũng cung không đủ cầu, thậm chí khiến game thủ thông thường khó lòng mua được card.
Đến năm 2020, làn sóng bùng nổ mới một lần nữa thổi bùng nhiệt huyết khai thác. Lần này, Nvidia chủ động tấn công, để đáp ứng nhu cầu đặc biệt của việc đào Ethereum, đã cho ra mắt card đào CMP chuyên dụng, và giới hạn hiệu suất khai thác của RTX 3080 dành cho game thủ. Nhưng ngay cả như vậy, cũng khó có thể kìm hãm được nhu cầu cuồng nhiệt của thợ đào. Theo công bố của Nvidia, chỉ riêng doanh số chip chuyên dụng khai thác CMP trong quý I/2021 đã đạt 155 triệu USD, trong khi quy mô thị trường card đồ họa rời toàn cầu chảy vào khai thác tiền mã hóa trong cùng kỳ là khoảng 500 triệu USD.
Có thể thấy, cơn sốt khai thác này đã giúp Nvidia kiếm bộn tiền. Nhưng trong số doanh thu đó, bao nhiêu phần trăm đến từ thợ đào, luôn là một ẩn số. Trong báo cáo tài chính của Nvidia, lợi nhuận từ khai thác được xếp vào mảng game, bên ngoài khó có thể tách chính xác cơ cấu thực sự của nó.
Nhưng xét về doanh thu, khai thác quả thực đã "thổi bay" Nvidia vào thời điểm đó. Chỉ riêng năm 2018, doanh thu hoạt động của Nvidia đạt 9,714 tỷ USD, tăng 41% so với cùng kỳ, trong đó hoạt động kinh doanh game đóng góp hơn một nửa (khoảng 5,5 tỷ USD). Điều thú vị là, công ty khai thác non trẻ Bitmain mới thành lập được vài năm vào cùng thời kỳ đó mở rộng nhanh chóng, lợi nhuận từng có lúc sát gần Nvidia, và Nvidia chính là một trong những nhà cung cấp của họ.
Tuy nhiên, phần lợi nhuận này chịu ảnh hưởng rất lớn từ biến động chu kỳ tiền mã hóa. Sau khi nhu cầu khai thác lao dốc vào năm 2022, nó cũng dẫn đến doanh số bán hàng giảm và dư thừa tồn kho của Nvidia, hoạt động kinh doanh game cũng trở thành mảng chính kéo hiệu suất tổng thể của họ, việc giảm doanh số GPU chính là một trong những nguyên nhân quan trọng. Điều thú vị là, CTO của Nvidia Michael Kagan từng thẳng thắn vào năm 2023 rằng tiền mã hóa không mang lại bất cứ thứ gì hữu ích cho xã hội, và sự xuất hiện của ChatGPT mới là "thời khắc iPhone" trong lĩnh vực AI.
Sau đó, câu chuyện vươn lên của Nvidia trong AI được biết đến rộng rãi, trở thành người bán xẻng mạnh nhất thời đại AI, bán Token mới. Còn những công ty khai thác từng thắng lớn, cũng bắt đầu hướng mắt sang kinh doanh AI.
