Tác giả: Vicky Ge Huang, the Wall Street Journal
Biên dịch: Peggy, BlockBeats
Tiêu đề gốc: 80% doanh thu dầu mỏ được thanh toán bằng stablecoin, Venezuela biến USDT thành đô la thứ hai
Lời biên tập: Từ "stablecoin của những kẻ ngoài vòng pháp luật" đến nỗ lực thâm nhập thị trường tuân thủ Hoa Kỳ, vai trò của USDT tại Venezuela tiết lộ mặt vừa chân thực vừa mâu thuẫn nhất của stablecoin: nó vừa là công cụ thanh toán cho xuất khẩu dầu mỏ để né tránh lệnh trừng phạt và vượt qua hệ thống ngân hàng truyền thống, vừa là huyết mạch tài chính giúp người dân thường duy trì cuộc sống dưới sự sụp đổ của đồng bolivar và kiểm soát vốn.
Khi gần 80% doanh thu dầu mỏ của một quốc gia được tiếp quản bởi stablecoin, ngay cả người già cũng phải dùng USDT để đóng phí dịch vụ, đây không chỉ là mẫu hình cực đoan về sự thâm nhập của crypto vào nền kinh tế thực, mà còn nhắc nhở chúng ta: tranh cãi cốt lõi về stablecoin chưa bao giờ chỉ là "dễ dùng hay không", mà là "công dụng kép" tự nhiên của nó: trở thành cứu cánh ở nơi thể chế thất bại, và cũng là lối thoát trong khoảng chân không quản lý.
Dưới đây là nguyên văn:
Nicolás Maduro, theo một cách nào đó, đã góp phần khiến USDT trở thành stablecoin thống trị toàn cầu. Và giờ đây, khi cựu lãnh đạo Venezuela này bị giam giữ trong một nhà tù ở Brooklyn, vị trí trung tâm của loại tiền mã hóa này trong nền kinh tế Venezuela một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý.
Đối với công ty dầu mỏ quốc doanh Venezuela, USDT đã trở thành công cụ quan trọng để né tránh các lệnh trừng phạt và được sử dụng làm tiền tệ thanh toán cho các giao dịch dầu mỏ. Đồng thời, dưới tác động của đồng nội tệ bolivar tiếp tục mất giá, Tether cũng cung cấp một "huyết mạch" tài chính cho người dân Venezuela thông thường. Giống như hầu hết các stablecoin chính thống, USDT được neo giữ tỷ lệ 1:1 với đô la Mỹ.
Theo các nhà phân tích ngành công nghiệp crypto, việc Maduro bị bắt và bị cách chức tổng thống Venezuela chưa chắc đã làm suy yếu sự hiện diện của USDT tại địa phương - xét cho cùng, lạm phát siêu cấp vẫn là một vấn đề nan giải lâu dài. Đồng thời, mối liên hệ tài chính giữa Tether và Venezuela cũng đặt công ty tiền mã hóa này vào một vị trí then chốt: Khi giới chức Mỹ cố gắng truy tìm nguồn đi của số tiền bị cáo buộc là bị chế độ Maduro chiếm đoạt, Tether có thể trở thành một lực lượng hỗ trợ quan trọng.
Adam Zarazinski, Giám đốc điều hành của công ty tình báo crypto Inca Digital, cho biết: "Việc sử dụng tiền mã hóa ở Venezuela sẽ tiếp tục và trong ngắn hạn rất có thể sẽ mở rộng hơn nữa. Đối với người dùng thông thường, nó là một cơ chế tự cứu trợ để đối phó với sự thất bại của nền kinh tế và sự sụp đổ của thể chế. Nhưng chính sự thất bại trong quản trị đó cũng tạo ra không gian để né tránh trừng phạt - nếu quản trị không có sự cải thiện đáng tin cậy, kết quả này sẽ không thay đổi."
Maduro đã không nhận tội trong phiên xét hỏi tại tòa án liên bang Mỹ vào tuần trước về các cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy.
Giai đoạn mới này đến vào thời điểm công ty crypto Tether và đồng token của nó (từng một thời bị gán mác là "lựa chọn stablecoin của những kẻ ngoài vòng pháp luật") đang tìm kiếm sự công nhận từ thị trường Mỹ. Năm ngoái, một dự luật đã được thông qua, mở đường cho việc sử dụng stablecoin rộng rãi hơn; và Tether cũng thông báo kế hoạch phát hành một stablecoin mở cửa cho các nhà đầu tư Mỹ. Nếu thành hiện thực, điều này sẽ đặt công ty ngang hàng với các đối thủ như Circle Internet Group, Paxos. Nếu không, Tether rất có thể sẽ bị gạt ra ngoài lề ở thị trường Mỹ.
Ngay trong tuần trước, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết, Mỹ sẽ bán số dầu mỏ bị phong tỏa của Venezuela trong thời gian vô hạn định. Ông nói, số tiền thu được từ việc bán sẽ được gửi vào tài khoản do chính phủ Mỹ kiểm soát và cuối cùng sẽ được chuyển cho quốc gia Nam Mỹ này để "mang lại lợi ích cho nhân dân Venezuela". Một quan chức cấp cao của chính quyền Trump cũng tiết lộ với Wall Street Journal rằng chính phủ đang chọn lọc dỡ bỏ một phần lệnh trừng phạt để dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ có thể được vận chuyển và bán ra thị trường toàn cầu.
Trước bối cảnh các lệnh trừng phạt của Mỹ leo thang không ngừng vào năm 2020, công ty dầu mỏ quốc doanh Venezuela Petroleos de Venezuela (PdVSA) bắt đầu yêu cầu sử dụng USDT để thanh toán, nhằm vượt qua hệ thống ngân hàng truyền thống. Doanh thu từ xuất khẩu dầu mỏ được thanh toán hoặc bằng cách chuyển trực tiếp USDT đến một địa chỉ ví, hoặc thông qua trung gian chuyển đổi thu nhập bằng tiền mặt thành USDT.
Sự chuyển hướng này có thể được coi là một "thay đổi mang tính tái định hình" đối với nền kinh tế dầu mỏ của đất nước. Nhà kinh tế học địa phương Venezuela Asdrúbal Oliveros gần đây trong một podcast cho biết, theo một ước tính, gần 80% doanh thu dầu mỏ của Venezuela được thu dưới dạng stablecoin như USDT.
Sau đó, Tether đã hợp tác với giới chức Mỹ để đóng băng hàng chục ví được xác định là có liên quan đến thương mại dầu mỏ Venezuela. Người phát ngôn của Tether không phản hồi yêu cầu bình luận.
Không lâu sau khi các lệnh trừng phạt có hiệu lực, Tether với mã giao dịch USDT cũng trở thành loại tiền tệ thay thế khả thi cho nhiều người dân Venezuela. Họ sử dụng stablecoin này để chuyển tiền xuyên biên giới, tiết kiệm giữ giá trị và sử dụng cho các khoản thanh toán hàng ngày.
Paolo Ardoino, CEO của Tether, tại một hội nghị ngành crypto gần đây cho biết: "Trong 10 năm qua, đồng bolivar của Venezuela đã mất giá 99,8% so với đô la Mỹ, đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ mất giá 80%, đồng peso của Argentina mất giá khoảng 94,5%. Chỉ riêng biểu đồ đơn giản này đã đủ để giải thích tại sao USDT lại thành công."
Mauricio Di Bartolomeo, một doanh nhân crypto sinh ra và lớn lên tại Venezuela, cho biết hai tháng trước, dì 71 tuổi của ông đã gọi điện vì bà cần mua một ít USDT để thanh toán phí quản lý của hiệp hội chung cư.
"Bạn trả tiền cho người làm vườn, trả tiền cắt tóc, đều thanh toán như vậy. Về cơ bản bạn có thể dùng USDT để trả cho mọi thứ," Di Bartolomeo, đồng sáng lập nền tảng cho vay crypto Ledn, nói. "Stablecoin đã thâm nhập sâu đến mức ở Venezuela: ngay cả khi không có kênh tuân thủ được quản lý để bạn mua bán stablecoin, mọi người vẫn chọn stablecoin thay vì sử dụng hệ thống ngân hàng địa phương."
Các nhà nghiên cứu cho biết, việc USDT đóng vai trò quan trọng ở Venezuela gần như là không thể tránh khỏi - nguyên nhân nằm ở sự thiếu tin tưởng của người dân vào hệ thống ngân hàng trong nước, và các biện pháp kiểm soát vốn nghiêm ngặt hạn chế khả năng tiếp cận đô la Mỹ vật chất của họ. Một ví dụ điển hình là: Chính phủ Venezuela từng cố gắng ra mắt một loại tiền mã hóa được bảo đảm bằng dầu mỏ có tên Petro vào năm 2018, nhưng cuối cùng thất bại do thiếu sự tin tưởng của công chúng và sự công nhận của cộng đồng quốc tế.
Ari Redbord, người đứng đầu chính sách toàn cầu của công ty phân tích blockchain TRM Labs, cho biết: "Vấn đề không nằm ở bản thân USDT, mà nằm ở thực tế 'công dụng kép' vốn có của stablecoin." TRM Labs đã thiết lập quan hệ hợp tác với Tether để theo dõi việc sử dụng stablecoin trên blockchain Tron liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp. "Chúng vừa có thể trở thành huyết mạch sống của người dân thường, vừa có thể bị sử dụng như một công cụ né tránh trừng phạt dưới áp lực cấm vận."
