Tác giả: 0xJeff
Biên dịch: Deep Tide TechFlow
Năm 2025 chứng kiến những biến động và thay đổi chưa từng có. Chúng ta đã chào đón một Tổng thống Hoa Kỳ được cho là ủng hộ tiền mã hóa và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, thị trường năm 2025 đã không chứng kiến sự bùng nổ kỳ vọng, mà thay vào đó trở thành một năm "tàn sát" đối với toàn ngành.
- Hầu hết các altcoin đã trải qua mức sụt giảm từ 80%-99% trong năm 2025
- Tỷ trọng vốn hóa thị trường của Bitcoin quay trở lại mức năm 2019-2020 (trên 60%), hoạt động tốt hơn hầu hết các đồng tiền khác
- Ethereum (ETH) được giao dịch ở mức giá gần như tương đương năm 2022
- Thị trường altcoin phân mảnh cao (có từ 40 đến 50 triệu loại tiền trên thị trường)
- Mặc dù ngành liên tục nhận được tin tức tích cực (như khuôn khổ quy định rõ ràng hơn, ETF được phê duyệt, doanh nghiệp áp dụng công nghệ blockchain, đầu tư thể chế vào BTC, ETH và altcoin), nhưng hiệu suất thị trường chứng khoán năm 2025 hoàn toàn áp đảo thị trường tiền mã hóa
Mặc dù trải qua đau khổ và biến động, năm 2025 vẫn được nhiều người coi là "năm trưởng thành" của ngành, nhưng năm này cũng chứng kiến một lượng lớn người tham gia và nhà đầu tư rời đi.
Vậy, đối với những người vẫn kiên trì trong lĩnh vực tiền mã hóa, đây là những nội dung chính phải biết trước khi bước vào năm 2026:
Hãy cùng đi sâu tìm hiểu ↓
Thị trường Dự đoán: Công cụ Giao dịch Đa năng
Thị trường dự đoán đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất vào năm 2025 — lần đầu tiên đạt khối lượng giao dịch danh nghĩa hàng tuần 38 tỷ USD, với Polymarket, Kalshi và Opinion trở thành các nền tảng thống trị trong lĩnh vực này.
Mặc dù tranh cãi về việc liệu "thị trường dự đoán có tương đương với cờ bạc" vẫn tiếp diễn, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) coi chúng là hợp đồng sự kiện hoặc quyền chọn nhị phân dựa trên kết quả của các sự kiện thế giới thực. Lập trường thân thiện với đổi mới của CFTC, cùng với nhu cầu ngày càng tăng về đặt cược/dự đoán trên thị trường, đã thúc đẩy khối lượng giao dịch thị trường dự đoán tăng trưởng nhanh chóng trong năm 2025.
Từ góc độ công cụ giao dịch, thị trường dự đoán thể hiện tính linh hoạt cực lớn. Nó có thể được coi như một công cụ quyền chọn được tối ưu hóa trải nghiệm người dùng hơn (nhưng vẫn thiếu về mặt thanh khoản).
Bạn có thể sử dụng giao dịch đòn bẩy trên bất kỳ thị trường nào, lựa chọn đặt cược định hướng "Có/Không", sử dụng nó như một công cụ phòng ngừa rủi ro (bằng cách nắm giữ vị thế spot ở nơi khác), hoặc kiếm lợi nhuận và phần thưởng airdrop tiềm năng bằng cách thực hiện chiến lược delta trung tính (phân bổ đều cổ phần "Có/Không" trên thị trường).
Quyền chọn Bán có Ký quỹ bằng Tiền mặt và Quyền chọn Mua được Bảo đảm
Hai chiến lược quyền chọn này đặc biệt phù hợp với những nhà đầu tư muốn quản lý khoản đầu tư của mình một cách thận trọng hơn.
Thay vì mua trực tiếp hoặc bán nhanh altcoin khi giá giảm, bạn có thể tạo ra dòng tiền bằng cách bán quyền chọn mua hoặc bán. Nếu giá đạt một mục tiêu nào đó, bạn có thể chọn mua vào khi giá giảm hoặc bán altcoin của mình; nếu giá không đạt mục tiêu, bạn sẽ thu hồi được vốn gốc.
Đây là một trong những cách tốt nhất để tạo ra tỷ suất lợi nhuận hàng năm (APR) cao cho altcoin hoặc stablecoin của bạn.
Điều duy nhất cần lưu ý là vốn gốc của bạn sẽ bị khóa trong một khoảng thời gian (thường là 3-5 tuần), nhưng bạn sẽ nhận được ngay phí quyền chọn (premium) khi bán quyền chọn mua hoặc bán.
Mệt mỏi Narrrative + Vốn cổ phần vs Token = Sự trở lại của Phân tích Cơ bản
Tốc độ luân chuyển narrative thị trường đã tăng lên đáng kể, những điểm nóng trước đây có thể kéo dài hàng tuần hoặc thậm chí hàng tháng, giờ đây chỉ duy trì được tối đa vài ngày.
Cộng đồng tiền mã hóa (CT) đang chuyển từ việc đuổi theo narrative sang tập trung vào các yếu tố cơ bản thực sự (ví dụ: số lượng người dùng, doanh thu, chỉ số tăng trưởng). Thị trường có xu hướng đánh giá các chỉ số kinh doanh thực tế và làm rõ mối quan hệ chuyển giao giá trị giữa hoạt động kinh doanh và token.
Tuy nhiên, năm nay trong cuộc chơi giữa vốn cổ phần và token, chúng ta đã chứng kiến quá nhiều tình huống hỗn loạn, đặc biệt là trong lĩnh vực sáp nhập và mua lại (M&A):
- Pumpfun đã mua lại Padre (công cụ giao dịch), nhưng lại hoàn toàn bỏ qua những người nắm giữ token Padre. Sau khi thông báo mua lại, token PADRE lao dốc 50%-80%, gây ra làn sóng phản ứng dữ dội từ cộng đồng. Pumpfun, để xoa dịu sự bất mãn của cộng đồng Padre, đã hứa hẹn sẽ airdrop token PUMP trong tương lai dựa trên giá trị nắm giữ PADRE trước thông báo mua lại.
- Circle đã mua lại Axelar, nhưng cũng bỏ qua những người nắm giữ token Axelar. Sau khi mua lại, token AXL giảm mạnh. Đây là tin tức gần đây, những gì sẽ xảy ra tiếp theo vẫn chưa được biết, nhưng cộng đồng đã vô cùng tức giận (và điều đó là hoàn toàn dễ hiểu).
Cuộc tranh cãi giữa những người nắm giữ vốn cổ phần và token ngày càng gay gắt, và điều này cũng dẫn chúng ta đến một vấn đề sâu sắc hơn......
Tổ chức Quản trị Thị trường và Token Quyền sở hữu
MetaDAO đã ra mắt một nền tảng khởi chạy ICO công bằng, minh bạch và không thể bị thao túng, với các đặc điểm bao gồm tính thanh khoản cao, cấu trúc định giá khi pha loãng hoàn toàn (FDV) tương đối thấp và không có phân bổ cho venture capital (VC) hoặc đầu tư riêng. Ngoài ra, còn giới thiệu một số cơ chế, chẳng hạn như mở khóa cho nhóm dựa trên hiệu suất và chức năng thu hồi vốn tiềm năng.
Cấu trúc này trao cho những người nắm giữ token quyền sở hữu, quyền kiểm soát và sự liên kết lợi ích thực sự, giải quyết hiệu quả các vấn đề như team bỏ trốn, bán tháo token, thao túng ngầm và các vụ mua lại không đúng đắn.
Colosseum (một tổ chức tăng tốc độc lập cho hệ sinh thái Solana) gần đây đã ra mắt "STAMP" (Giao thức Token Đơn giản, Cơ chế Bảo vệ Thị trường), một loại hợp đồng đầu tư mới, được thiết kế riêng để kết hợp giữa vòng gọi vốn VC riêng tư và ICO công khai MetaDAO, đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư và phù hợp với quản trị on-chain của MetaDAO.
Mô hình MetaDAO đã tạo ra một danh mục mới là "token quyền sở hữu", các dự án này được khởi chạy thông qua ICO của MetaDAO. Nhiều dự án đã ra mắt hoạt động mạnh mẽ — ví dụ như Umbra, Omnipair và Avici, có nhu cầu cao trong thời gian gọi vốn và token của họ trong năm 2025 đã hoạt động vượt trội so với thị trường.
Thông qua mô hình MetaDAO, tầm quan trọng của những người nắm giữ token được nâng cao, họ thực sự có tiếng nói và thực sự sở hữu quyền sở hữu dự án. Doanh thu và phí của dự án không còn được chuyển hướng đến những người nắm giữ vốn cổ phần, mà trực tiếp mang lại lợi ích cho những người nắm giữ token.
Xu hướng tổ chức quản trị thị trường và token quyền sở hữu rất có thể sẽ tiếp tục sang năm 2026 và sẽ đan xen với xu hướng tiếp theo......
Sự trỗi dậy của Token hóa Chứng khoán
Thanh khoản on-chain bị hạn chế, mối quan tâm của những người tham gia thị trường dần chuyển sang các giá trị thực tế như cơ bản, doanh thu, mua lại. Đồng thời, các doanh nghiệp bắt đầu áp dụng stablecoin, ngày càng nhiều tổ chức đổ vốn vào lĩnh vực tiền mã hóa, và gần đây, token hóa chứng khoán (Tokenized Securities) trở nên đơn giản và khả thi hơn bao giờ hết, đặc biệt là đối với các tổ chức được quy định.
Vào ngày 11 tháng 12 năm 2025, lĩnh vực token hóa chứng khoán đã đón nhận một bước đột phá quan trọng về mặt quy định. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã ban hành một "Thư không hành động" (No-Action Letter), nêu rõ rằng họ sẽ không thực thi hành động đối với kế hoạch thí điểm token hóa chứng khoán của DTC, một công ty con của DTCC (Công ty Ký quỹ và Thanh toán Bù trừ Ủy thác Hoa Kỳ). Nội dung thí điểm bao gồm token hóa các cổ phiếu thành phần chỉ số Russell 1000, trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ và các ETF chính.
Cơ chế này trong thời gian thí điểm (bắt đầu từ nửa cuối năm 2026, kéo dài ba năm) thực hiện các hoạt động token hóa tập trung tuân thủ thông qua DTC, dẫn dắt hoạt động vào cơ sở hạ tầng được quy định, thay vì các giải pháp thay thế hoàn toàn phi tập trung.
Điều này có nghĩa là, từ năm 2026, chúng ta sẽ thấy nhiều dự án token hóa chứng khoán hơn, đồng thời cũng có nghĩa là nhu cầu về cổ phiếu được token hóa sẽ tăng lên, đẩy nhanh sự hội tụ giữa tài chính truyền thống (TradFi) và Tài chính phi tập trung (DeFi).
Sản phẩm Tiền mã hóa Cấp Người dùng và Hợp đồng Vĩnh cửu trở thành Cốt lõi của Tiền mã hóa
Năm 2025, sản phẩm tiền mã hóa cấp người dùng và hợp đồng vĩnh cửu (Perps) trở thành điểm nóng cốt lõi của ngành công nghiệp tiền mã hóa:
- Pumpfun đạt đỉnh cao vào năm 2024-2025
- Virtuals áp dụng mô hình tương tự, nhưng kết hợp với narrative mới mẻ về AI agent thông minh
- Zora cũng thử nghiệm tương tự trong lĩnh vực token nội dung và nhận được sự ủng hộ của Jesse
- Đồ sưu tầm, bóng đá ảo (Fantasy Football), thị trường dự đoán trở nên cực kỳ phổ biến vào năm 2025
Đây đều là những sản phẩm hướng đến người tiêu dùng, vừa mang lại trải nghiệm thú vị cho những người trong ngành tiền mã hóa (Crypto-Natives), vừa thu hút người dùng không chuyên về tiền mã hóa (như người tham gia thị trường dự đoán) vừa giải trí vừa kiếm được lợi nhuận.
Bản thân tiền mã hóa giống như một trò chơi, và giao dịch cũng là một hình thức giải trí. Do đó, những sản phẩm cấp người dùng mới lạ và kết hợp tốt cả hai yếu tố này thường dễ nổi bật hơn.
Hợp đồng vĩnh cửu (Perps) cũng có sức hấp dẫn tương tự, vì nó cho phép người dùng đặt cược chính xác vào sự tăng giảm giá của tài sản.
Nếu bạn chú ý đến các chỉ số chính của thị trường dự đoán và hợp đồng vĩnh cửu, bạn sẽ thấy cả hai đều đạt mức cao nhất mọi thời đại (ATH) vào năm 2025. Những dữ liệu này dường như "la hét" cho thấy điểm phù hợp thị trường sản phẩm (PMF) của lĩnh vực tiền mã hóa đã xuất hiện: khối lượng giao dịch danh nghĩa hàng tuần của thị trường dự đoán đạt 38 tỷ USD, trong khi khối lượng giao dịch hàng tuần của hợp đồng vĩnh cửu lên tới 3400 tỷ USD (khối lượng giao dịch hàng tháng 1.3 nghìn tỷ USD, lập kỷ lục mọi thời đại).
Đây là lý do tại sao mọi người rất nhiệt tình tham gia vào các nền tảng như Hyperliquid, Lighter, Aster, Polymarket và Opinion. Khối lượng hoạt động khổng lồ, nhu cầu lớn và dòng vốn dồi dào trực tiếp chuyển thành định giá cao hơn và nhiều lợi nhuận airdrop hơn.
Sản phẩm tiền mã hóa cấp người dùng cũng đầy tiềm năng, nhưng trong năm 2025, chúng ta vẫn chưa thấy một sản phẩm tiền mã hóa cấp người dùng thực sự bền vững. Sportsdotfun (SDF) cho thấy triển vọng tăng trưởng tốt trong giai đoạn đầu và hiện đang gọi vốn cộng đồng trên Legion và Kraken. Mặc dù tương lai của lĩnh vực này sẽ phát triển như thế nào vẫn chưa được biết, nhưng hiện tại triển vọng rất thú vị.
Từ đây, chúng ta có thể học được rằng, nếu bạn muốn tìm thấy lợi thế của mình trong thị trường này, bạn hãy đầu tư vào nền tảng (như thị trường dự đoán, hợp đồng vĩnh cửu, sản phẩm tiền mã hóa cấp người dùng) hoặc tích cực tham gia vào các danh mục này:
- Học cách giao dịch hợp đồng vĩnh cửu
- Đưa ra dự đoán trên thị trường dự đoán
- Sử dụng sản phẩm tiền mã hóa cấp người dùng
Thông qua những thực hành này, bạn có thể hiểu rõ hơn về thị trường và tìm thấy lợi thế cạnh tranh của riêng mình. Nếu không......
Bạn có thể trở thành một "Người kể chuyện"
Đúng vậy, bây giờ Wall Street Journal (WSJ), Thung lũng Silicon và các chuyên gia công nghệ khác đều bắt đầu nhiệt tình với vai trò "Người kể chuyện" (Storyteller). Nhiều công ty khởi nghiệp đã mở ra các vị trí tuyển dụng cho "Người kể chuyện".
Trong lĩnh vực tiền mã hóa, đây thực ra là hiện tượng phổ biến từ lâu. Chúng ta có những "kẻ ba hoa" (Yappers), những người có ảnh hưởng quan trọng (KOL) và những người kể chuyện, họ đã thảo luận về các dự án, giúp xây dựng cộng đồng tiền mã hóa trong nhiều năm (thậm chí trước khi Kaito đưa ra khái niệm "kẻ ba hoa").
Nhưng bây giờ, dường như cả thế giới bắt đầu nhận ra tầm quan trọng của việc sở hữu narrative đúng đắn, truyền tải thương hiệu, sản phẩm và định vị một cách phù hợp.
Tuy nhiên, vai trò của người kể chuyện vượt xa "kẻ ba hoa". Hiện tại trong lĩnh vực tiền mã hóa, nhiều "kẻ ba hoa" chỉ đơn giản sao chép và dán nội dung để "tạo danh tiếng", thay vì cố gắng thực sự học hỏi và hiểu những gì họ đang thảo luận.
Điều này tạo cơ hội cho những người thực sự hiểu biết về ngành, có chuyên môn, hoặc tò mò muốn học hỏi — nổi bật lên, cả trong cộng đồng tiền mã hóa (CT) lẫn các lĩnh vực rộng lớn hơn.
Những người giỏi kể chuyện, bằng cách mở rộng ảnh hưởng thương hiệu cá nhân, cuối cùng có quyền lựa chọn tự do: họ có thể chọn phát triển độc lập, hoặc được "thuê mua" (Acqui-hire) bởi các công ty khởi nghiệp và dự án phù hợp với thương hiệu của họ.
Vào năm 2025, chúng ta đã thấy các trường hợp thành công của động thái này. Ví dụ, Kalshi đã tuyển dụng những nhân vật nổi tiếng trong cộng đồng tiền mã hóa, và một số dự án tiền mã hóa đã thành công trong việc định hình hình ảnh thương hiệu và thu hút nhiều người dùng hơn thông qua các mối quan hệ đối tác chặt chẽ và chương trình đại sứ (như chia sẻ huy hiệu, v.v.).
Nếu bạn giỏi kể chuyện, thì thời đại này là sân khấu dành cho bạn!
Tóm tắt Cốt lõi
Thị trường tiền mã hóa năm 2024-2025 giống như chơi trò "Cờ tỷ phú";
còn năm 2026 sẽ giống với sân chơi của các doanh nghiệp, công ty khởi nghiệp và những người mặc vest tài chính — ít cách chơi kiểu "Cờ tỷ phú" hơn, ít cơ hội kiếm tiền dễ dàng hơn, và ít narrative thuần túy dựa trên "con số tăng lên".
Tương lai sẽ tập trung nhiều hơn vào cơ bản, sự liên kết lợi ích, tích lũy giá trị và đòn bẩy lãi kép. Nếu bạn không thể phát triển được lợi thế cạnh tranh thực sự, ngay cả khi bạn là OG (người chơi kỳ cựu), cuối cùng bạn cũng có thể trở thành "người mua đỉnh" cho người khác.
Lợi thế cạnh tranh của bạn có thể là bất kỳ điều nào sau đây:
- Sở hữu một tâm trí minh mẫn, không bị che mắt bởi ảo tưởng;
- Giỏi kể những câu chuyện hay;
- Xây dựng sản phẩm chất lượng mà mọi người thực sự cần;
- Nhìn thấu xu hướng;
- Giao dịch hợp lý, không bị chi phối bởi cảm xúc.
Hãy kiên trì, tìm ra lợi thế của bạn, và bạn sẽ được đền đáp.
