Tác giả | @plur_daddy
Biên dịch | Odaily Planet Daily (@OdailyChina)
Người dịch | Đinh Đang (@XiaMiPP)
Lời ban biên tập: Vàng và bạc cùng lao dốc, chứng khoán Mỹ giảm mạnh toàn diện, thị trường tiền mã hóa còn thảm khốc hơn với quy mô thanh lý trong 24 giờ vượt 26 tỷ USD, Bitcoin từng lao dốc xuống mốc 60.000 USD, giảm gần 20% trong một ngày; tính từ đỉnh 126.000 USD vào tháng 10 năm ngoái, giá BTC đã giảm một nửa. Đáng sợ hơn, thị trường hầu như không có bất kỳ sự kháng cự đáng kể nào.
Tất cả mọi người đều đang cuồng cuồng tìm nguyên nhân: Cổ phiếu công nghệ Mỹ kéo crypto đi xuống; việc đề cử Warsh của Trump gây ra kỳ vọng diều hâu; USD quá mạnh, số liệu việc làm kém... Những giải thích này nghe có vẻ đều hợp lý. Nhưng theo tác giả bài viết này, chúng phần lớn chỉ là biểu hiện bề mặt, không phải cốt lõi vấn đề. Nguyên nhân cơ bản thực sự nằm ở: Tiền trên thế giới đang trở nên không đủ. Bản thân chu kỳ chi tiêu vốn khổng lồ của AI đang chuyển từ "bơm thanh khoản" sang "rút thanh khoản", dẫn đến tình trạng thiếu hụt tư bản tài chính toàn cầu thực chất. Nội dung dưới đây là nguyên văn của tác giả, sẽ phân tích từng bước cơ chế này vận hành như thế nào.
Chúng ta đang trải qua một sự thay đổi mô hình thị trường, nguyên nhân nằm ở sự thiếu hụt tư bản tài chính do chu kỳ chi tiêu vốn AI gây ra. Điều này có tác động vô cùng sâu sắc đến giá tài sản, bởi vì trong một thời gian dài trước đây, tư bản luôn ở tình trạng dư thừa quá mức. Mô hình Web 2.0 và SaaS từng thúc đẩy sự thịnh vượng của thị trường những năm 2010, về bản chất là mô hình kinh doanh cực kỳ nhẹ vốn, điều này cho phép một lượng tư bản dư thừa lớn chảy vào các tài sản đầu cơ khác nhau.
Hôm qua khi thảo luận về cục diện thị trường, tôi đột nhiên có một "khoảnh khắc giác ngộ". Tôi cho rằng đây là bài viết mang tính khác biệt nhất mà tôi từng viết trong một thời gian dài. Dưới đây tôi sẽ phân tích từng tầng một, tất cả những điều này cuối cùng vận hành như thế nào.
Giữa chi tiêu vốn AI và kích thích tài khóa của chính phủ, thực ra tồn tại một cơ chế nào đó có độ tương đồng cao, điều này giúp chúng ta hiểu được logic nền tảng.
Trong kích thích tài khóa, chính phủ phát hành trái phiếu, do đó khu vực tư nhân hấp thụ rủi ro kỳ hạn; sau đó chính phủ nhận được tiền mặt và đưa vào lưu thông. Số tiền mặt này tuần hoàn trong nền kinh tế thực và tạo ra hiệu ứng số nhân. Tác động ròng đến giá tài sản tài chính là tích cực, chính xác là vì sự tồn tại của hiệu ứng số nhân này.
Còn trong chi tiêu vốn AI, các công ty công nghệ siêu lớn hoặc là phát hành trái phiếu, hoặc là bán trái phiếu chính phủ (hoặc tài sản khác), tương tự khu vực tư nhân hấp thụ rủi ro kỳ hạn; sau đó các công ty này nhận được tiền mặt và đưa vào sử dụng. Số tiền mặt này cũng tuần hoàn trong nền kinh tế thực và tạo ra hiệu ứng số nhân. Cuối cùng, tác động ròng đến giá tài sản tài chính vẫn là tích cực.
Chừng nào những nguồn vốn này đến từ "thuốc súng khô" (vốn nhàn rỗi chưa được sử dụng) trong hệ thống kinh tế, thì quá trình này có thể vận hành trơn tru. Nó hoạt động rất tốt, gần như có thể "đẩy cao mọi thứ". Trong vài năm qua, đây chính xác là mô hình chủ đạo - chi tiêu vốn AI giống như một chính sách kích thích gia tăng, tiêm chất kích thích vào nền kinh tế và thị trường.
Vấn đề nằm ở: Một khi thuốc súng khô bị cạn kiệt, bất kỳ USD nào chảy vào chi tiêu vốn AI đều phải được rút ra từ nơi khác. Điều này sẽ kích hoạt một cuộc cạnh tranh lồi về vốn. Khi vốn trở nên khan hiếm, thị trường sẽ buộc phải đánh giá lại: Cuối cùng thì vốn nên chảy vào đâu mới là "hữu ích nhất"? Đồng thời, chi phí vốn (tức lãi suất do thị trường quyết định) sẽ tăng lên.
Tôi nhấn mạnh lại: Khi tiền trở nên khan hiếm, giữa các tài sản sẽ xảy ra một "trận đấu loại". Các tài sản đầu cơ nhất sẽ chịu tổn thất không tương xứng - giống như chúng đã từng được hưởng lợi không tương xứng khi vốn cực kỳ dồi dào nhưng lại thiếu mục đích sản xuất. Theo nghĩa này, chi tiêu vốn AI thực tế đóng vai trò như một loại "QE ngược", mang lại hiệu ứng tái cân bằng danh mục tài sản tiêu cực.
Kích thích tài khóa thường không gặp phải vấn đề này, bởi vì Fed cuối cùng thường sẽ trở thành người hấp thụ rủi ro kỳ hạn cuối cùng, từ đó tránh được hiệu ứng "chèn ép" đối với các mục đích sử dụng vốn khác.
"Tiền" được nói đến ở đây có thể hoán đổi với "thanh khoản". Nhưng từ "thanh khoản" dễ gây nhầm lẫn, bởi vì nó có ý nghĩa khác nhau trong các ngữ cảnh khác nhau.
Tôi đưa ra một ví dụ so sánh: Tiền hoặc thanh khoản giống như nước. Bạn cần mực nước trong bồn tắm đủ cao, thì các tài sản tài chính (những chú vịt cao su đang nổi) mới cùng nổi lên. Để làm được điều này, có một số cách:
- Bạn có thể tăng tổng lượng nước (hạ lãi suất / QE)
- Bạn có thể thông đường ống dẫn nước vào (thao tác "công trình đường ống" tương tự như RRP (mua lại ngược) / RMP (Mua quản lý dự trữ) hiện tại)
- Hoặc bạn có thể giảm tốc độ nước chảy ra khỏi bồn tắm.
Thảo luận về thanh khoản trong nền kinh tế, hầu như luôn tập trung vào cung tiền. Nhưng thực tế, nhu cầu về tiền cũng quan trọng không kém. Và vấn đề chúng ta đang đối mặt là: Nhu cầu quá cao, do đó dẫn đến hiệu ứng chèn ép rõ rệt.
Có báo cáo truyền thông cho rằng, những người "có túi tiền sâu nhất" thế giới - Ả Rập Saudi và SoftBank - về cơ bản đã bị vắt kiệt. Mười năm qua, cả thế giới đã ăn tài sản một cách điên cuồng, giờ đã "ăn no nê". Chúng ta hãy xem cụ thể điều này có nghĩa là gì.
Giả sử Sam Altman (người sáng lập OpenAI) đưa tay ra tìm họ, yêu cầu họ thực hiện cam kết trước đó. Khác với những thời kỳ trước đây khi họ vẫn còn nắm giữ thuốc súng khô, giờ đây họ phải bán một thứ gì đó trước để có thể rút tiền ra cho ông ta. Vậy, giả sử, họ sẽ bán cái gì?
Họ sẽ xem xét danh mục đầu tư của mình, chọn ra những tài sản có niềm tin thấp nhất: bán một phần Bitcoin hoạt động kém hiệu quả; bán một số tài sản phần mềm SaaS đang đối mặt với rủi ro bị đảo lộn; rút vốn từ các quỹ phòng hộ có thành tích dài hạn không lý tưởng. Và những quỹ phòng hộ này, để đối phó với việc rút vốn, buộc phải bán tài sản. Giá tài sản giảm, niềm tin bị suy yếu, khả năng có được ký quỹ theo đó thắt chặt, từ đó kích hoạt việc bán ra thụ động ở nhiều nơi khác. Những hiệu ứng này sẽ truyền dẫn theo tầng, khuếch đại liên tục trong thị trường tài chính.
Tệ hơn nữa, Trump đã chọn Warsh. Điểm này đặc biệt có vấn đề, bởi vì ông ta cho rằng vấn đề hiện tại là tiền quá nhiều, trong khi thực tế, chúng ta đang đối mặt với vấn đề ngược lại. Chính vì vậy, kể từ khi ông ta được chọn, nhịp độ của những thay đổi thị trường này rõ ràng đang tăng tốc.
Trước đây tôi vẫn luôn cố gắng hiểu: Tại sao các nhà sản xuất chip nhớ như DRAM / HBM / NAND (ví dụ SNDK, MU) lại hoạt động tốt hơn nhiều so với các cổ phiếu khác. Tất nhiên, giá sản phẩm nền tảng thực sự đang tăng vọt. Nhưng quan trọng hơn, các công ty này hiện tại và trong tương lai gần đang ở trong trạng thái siêu lợi nhuận - mặc dù rõ ràng, lợi nhuận của họ mang tính chu kỳ và cuối cùng sẽ điều chỉnh giảm. Khi chi phí vốn tăng lên, tỷ lệ chiết khấu theo đó tăng cao. Kết quả là: Các tài sản đầu cơ có kỳ hạn dài, phụ thuộc vào kỳ vọng xa sẽ bị tấn công, trong khi các tài sản có dòng tiền gần (gần thời điểm hiện tại) thì tương đối được hưởng lợi.
Trong một môi trường như vậy, tài sản crypto tự nhiên sẽ bị "tàn phá nặng nề", bởi vì chúng là đầu dò tiên phong nhất của những thay đổi điều kiện thanh khoản. Đây cũng là lý do tại sao thị trường có cảm giác "giảm không đáy".
Cổ phiếu động lượng nhỏ lẻ đầu cơ cao hầu như không thể giữ được bất kỳ mức tăng nào, thậm chí cả những phân khúc cơ bản đang được cải thiện cũng đang vật lộn khó khăn.
Do nhu cầu về tiền vượt quá cung, trái phiếu chính phủ và lãi suất tín dụng cùng tăng.
Đây không phải là thời điểm có thể thoải mái giữ vị thế mua cực nhiều. Đây là giai đoạn cần phòng thủ, cực kỳ kén chọn danh mục nắm giữ, quản lý rủi ro một cách nghiêm túc. Tôi không nói với bạn việc thanh lý, bài viết này cũng không phải là một lệnh giao dịch. Bạn nên coi nó như một khung nền tảng, để giúp bạn hiểu những điều đang xảy ra.
Bản thân tôi đã bán vàng và bạc ở đỉnh, hiện phần lớn vị thế là tiền mặt. Tôi không vội mua bất cứ thứ gì. Tôi tin rằng, nếu bạn đủ kiên nhẫn, năm nay sẽ xuất hiện những cơ hội cực kỳ hiếm có.
Cuối cùng, cảm ơn những người bạn thiên tài đã cùng tôi trong group chat thảo luận thấu đáo những vấn đề này, bao gồm @AlexCorrino, @chumbawamba22, @Wild_Randomness.
