Đầu tháng này, khi CEO OpenAI Sam Altman đến Los Angeles để tham dự tiệc sau lễ trao giải Oscar của tạp chí Vanity Fair, công ty của ông chỉ còn vài tuần nữa là cấp phép công cụ tạo video Sora cho các hãng phim lớn của Hollywood.
Sau thành công vang dội của ChatGPT, Sora được thổi phồng là tiền tuyến AI tiếp theo dành cho người tiêu dùng. Ứng dụng đơn giản này cho phép người dùng đặt mình và bạn bè vào các cảnh video khác nhau, cho dù là rê bóng như một thành viên của đội bóng rổ Harlem Globetrotters hay đấu kiếm ánh sáng với nhân vật Darth Vader trong "Chiến tranh giữa các vì sao".
Cựu CEO Disney Robert Iger cũng lạc quan về triển vọng của nó, đồng ý để công ty đầu tư 1 tỷ USD vào OpenAI và cho phép các nhân vật từ Marvel, Pixar Animation và các hãng phim thuộc sở hữu của mình xuất hiện trong các video được tạo bởi Sora. Quan trọng không kém, trong bối cảnh lo ngại chung về mối đe dọa của AI đối với công việc sáng tạo, ông đã dán nhãn chứng nhận uy tín quý giá của Disney cho công nghệ mới nổi này.
Gánh nặng sức mạnh tính toán
Tuy nhiên, OpenAI đã đột ngột quyết định đóng cửa Sora.
Các giám đốc điều hành của Disney đã bị sốc, nhiều người trong số họ chỉ được thông báo về quyết định này chưa đầy một giờ trước khi nó được công bố. Điều họ không biết là, trong vài tháng sau khi ra mắt, Sora đã âm thầm trở thành một gánh nặng lớn đối với OpenAI, đặc biệt là trong bối cảnh startup này đang gấp rút điều chỉnh trọng tâm kinh doanh trước đợt chào bán công khai lần đầu (IPO).
Khi đó, OpenAI chỉ còn vài tuần nữa là hoàn thành mô hình AI mới có mã hiệu "Spud" và cần giải phóng thêm tài nguyên tính toán để hỗ trợ các công cụ mã hóa và sản phẩm doanh nghiệp chạy trên mô hình này. Chip AI là tài nguyên quý giá nhất của bất kỳ phòng thí nghiệm nghiên cứu hàng đầu nào, và tại OpenAI, Sora tiêu thụ quá nhiều tài nguyên.
Hơn nữa, Sora vẫn chưa có lãi, và mỗi người dùng "ghép" mình vào một bản tin thời sự Thế chiến II hay một cảnh rượt đuổi Hollywood đều đang tiêu tốn tài nguyên tính toán có hạn.
Đánh giá sai lầm chiến lược
Giờ đây, Sora trông giống như một sự đánh giá sai lầm chiến lược tốn kém, và những nhân viên chủ chốt dẫn dắt dự án này đang ở trung tâm của cuộc chiến giành nhân tài AI đang diễn ra ở Thung lũng Silicon.
Altman mô tả quyết định đóng cửa Sora là một sự hy sinh khó khăn nhưng cần thiết mà công ty thực hiện để đạt được các mục tiêu lớn hơn. Trong một bản ghi nhớ gửi cho nhân viên, ông viết rằng ông rất được khích lệ khi thấy mọi người sẵn sàng đưa ra "sự lựa chọn khó khăn" vì lợi ích của công ty.
Altman
Quyết định này đã đặt dấu chấm hết đầy sốc cho một dự án mà Altman từng kỳ vọng rất nhiều. Ông từng mơ ước thông qua Sora để biến OpenAI thành tiên phong sáng tạo trong kỷ nguyên AI và mang lại nguồn thu nhập mới đáng kể cho công ty.
Hai năm trước, OpenAI lần đầu tiên giới thiệu Sora với thế giới, trình diễn những cảnh quan tuyệt đẹp được tạo bởi công nghệ này, giống như thế giới kỳ ảo của Hayao Miyazaki hay các tác phẩm siêu thực của họa sĩ nổi tiếng Salvador Dalí. Vào tháng 9 năm ngoái, khi OpenAI ra mắt ứng dụng Sora độc lập dành cho người tiêu dùng, Altman so sánh nó với thời điểm công ty lần đầu phát hành ChatGPT.
Tuy nhiên, ứng dụng này không bao giờ trở nên phổ biến như các nhà phát triển của nó hình dung, nó giống nội dung chất lượng thấp được AI tạo ra hơn là sự sáng tạo đáng kinh ngạc của AI. Đến cuối năm ngoái, mức độ sử dụng của nó đã chững lại.
Ngay sau khi ra mắt, số lượng người dùng toàn cầu đã đạt mức cao nhất khoảng 1 triệu, nhưng sau đó không bao giờ chạm mốc này nữa. Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu AI Similarweb, trong những tháng tiếp theo, số lượng người dùng đã giảm xuống dưới 500.000.
Một nguồi tin tiết lộ, Sora lỗ khoảng 100 triệu USD mỗi ngày. Khi OpenAI thắt chặt chuỗi tiền mặt trước IPO, các giám đốc điều hành công ty bắt đầu nhìn Sora với ánh mắt nghiêm khắc hơn, và kết quả không làm họ hài lòng.
Khi đó, nhóm nghiên cứu của OpenAI sắp bắt đầu đào tạo một mô hình mới, mô hình này nhằm hỗ trợ chức năng tạo video của ChatGPT. Khác với mô hình ngôn ngữ học từ văn bản, mô hình video cần hiểu toàn bộ thế giới động, do đó chi phí tạo ra nó cao hơn nhiều. Sau khi tính toán kỹ lưỡng chi phí cần thiết, OpenAI đã quyết định hủy bỏ Sora.
OpenAI dự định chuyển trọng tâm sang một "siêu ứng dụng" mới mà công ty đang xây dựng, ứng dụng này sẽ tích hợp các công cụ tác nhân AI (AI agent) được cho là có thể tự động thực hiện tác vụ cho người dùng, chẳng hạn như viết phần mềm, phân tích dữ liệu và đặt chuyến du lịch. Những sản phẩm tập trung vào năng suất này đang dần được áp dụng rộng rãi trên thị trường lao động, và OpenAI hiện đang tụt hậu so với đối thủ Anthropic trong cuộc chiến giành thị phần này, điều này đe dọa vị thế dẫn đầu của họ trong cuộc đua AI.
Altman nói với nhân viên rằng nhóm Sora tiếp theo sẽ tập trung vào các bố trí chiến lược dài hạn hơn như robot.
Phát ngôn viên của OpenAI cho biết, công ty đang phân bổ tài nguyên tính toán một cách nghiêm ngặt dựa trên các lĩnh vực có thể mang lại giá trị kinh tế dài hạn lớn nhất. Cô nói: "Sự tập trung thận trọng này vào việc đầu tư tài nguyên tính toán cho phép chúng tôi đạt được tăng trưởng, đẩy nhanh đổi mới và phục vụ doanh nghiệp cùng các nhà phát triển hiệu quả hơn."
Zuckerberg cướp người
Sora là ý tưởng của Tim Brooks và Bill Peebles. Hai nhà nghiên cứu này trở thành bạn thân trong thời gian học tiến sĩ tại Đại học California, Berkeley. Đầu năm 2023, họ gia nhập OpenAI với mục tiêu xây dựng các mô hình có thể mô phỏng thế giới vật lý bằng cách tạo video chất lượng cao từ văn bản.
Sora thuộc nhóm mô phỏng thế giới của OpenAI, nhóm này do Aditya Ramesh lãnh đạo. Bộ phận này hoạt động độc lập với nhóm nghiên cứu cốt lõi của OpenAI, nhóm chịu trách nhiệm xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn cung cấp năng lượng cho ChatGPT.
Mùa xuân năm ngoái, CEO Meta Mark Zuckerberg đã phát động một cuộc chiến toàn diện nhằm giành nhân tài từ OpenAI, ông đã liên hệ trực tiếp với hàng chục nhà nghiên cứu hàng đầu của OpenAI, thu hút họ tham gia phòng thí nghiệm AI mới của mình bằng các đãi ngộ lương thưởng khổng lồ. Một trong những mục tiêu của ông là Peebles, người đã nhận được lời mời và từng cân nhắc trong thời gian ngắn việc gia nhập Meta.
Theo các nguồi tin, OpenAI đã giữ chân được Peebles bằng cách tăng lương cho anh ta. Không lâu sau đó, trách nhiệm của anh ấy trong dự án Sora cũng được mở rộng. Peebles chịu trách nhiệm giám sát việc đào tạo phiên bản mới của mô hình tạo video cũng như việc phát triển ứng dụng dành cho người tiêu dùng của Sora.
Giấc mơ AI của Disney
Mặc dù Sora lỗ 100 triệu USD mỗi ngày, OpenAI đã cố gắng tìm cách giúp Sora thành công. Vào tháng 12 năm ngoái, họ thông báo đạt được thỏa thuận nhiều năm với Disney, nhận được quyền sử dụng hơn 200 nhân vật từ kho phim của gã khổng lồ giải trí này. Một phần của thỏa thuận, Disney đồng ý trở thành khách hàng chính của OpenAI và đầu tư 1 tỷ USD vào công ty.
Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, Iger cho biết thỏa thuận này cho Disney cơ hội tham gia vào sự phát triển nhanh chóng của AI và giải trí truyền thông kiểu mới. Altman thì nói rằng ông hy vọng sự hợp tác này sẽ cung cấp cho người dùng một cách thức mới để thể hiện sáng tạo với sự trợ giúp của AI.
Cựu CEO Disney Iger
Đối với Disney, thỏa thuận này chứng minh rằng có một mô hình kinh doanh khả thi xung quanh việc cấp phép AI cho tài sản trí tuệ của họ. Chỉ một ngày trước khi thông báo đạt thỏa thuận với OpenAI, Disney vừa gửi một thông báo ngừng vi phạm bản quyền cho Google, cáo buộc gã khổng lồ công nghệ này "vi phạm bản quyền quy mô lớn của Disney".
Giải pháp dịch vụ đám mây
Vào tháng 2, Iger trong cuộc gọi báo cáo tài chính cho biết, các video ngắn được tạo bằng Sora sẽ sớm xuất hiện trên nền tảng phát trực tuyến Disney+, nền tảng này khi đó đang chuẩn bị ra mắt luồng thông tin video dọc. Theo các nguồi tin, Disney cũng đang đàm phán với OpenAI về kế hoạch sử dụng ChatGPT trên toàn công ty.
Vài tuần gần đây, OpenAI bắt đầu thí điểm phiên bản doanh nghiệp của Sora, cho phép các công ty như Disney sử dụng công cụ này trong điều kiện bảo mật. Disney dự kiến ra mắt công cụ này sớm nhất là vào mùa xuân năm nay, nó sẽ cho phép một số giám đốc điều hành Disney sử dụng Sora cho mọi thứ từ thiết kế chiến dịch marketing đến sản xuất hiệu ứng đặc biệt, mà không cần OpenAI truy cập vào nội dung công việc của họ.
Tuy nhiên, OpenAI khi đó đã cân nhắc việc rút khỏi dự án Sora. Khoảng cách giữa công ty này với đối thủ Anthropic ngày càng lớn, những tiến bộ công nghệ gần đây của Anthropic một lần nữa làm dấy lên lo ngại rằng AI có thể thay thế phần mềm và dịch vụ truyền thống, từng khiến cổ phiếu phần mềm giảm mạnh trong thời gian ngắn. OpenAI nhận ra rằng họ cần dành nhiều tài nguyên hơn để xây dựng các công cụ năng suất này và bắt đầu hạ thấp mức độ ưu tiên ở một số lĩnh vực.
Sau khi ban đầu lên kế hoạch tiếp tục cung cấp chức năng tạo video thông qua ChatGPT, công ty cuối cùng đã quyết định đóng cửa hoàn toàn Sora.
Khoản đầu tư 1 tỷ USD của Disney vào OpenAI cuối cùng đã không thành hiện thực, mối quan hệ giữa hai bên trên thực tế đã chững lại.
Theo một nguồi tin, dưới sự lãnh đạo của CEO mới Josh D’Amaro, Disney đang tích cực thảo luận với hơn mười đối tác về cách ứng dụng các công cụ AI khác.
Thông báo đẩy thông tin thời gian thực
Disney cho biết trong một tuyên bố: "Khi lĩnh vực AI mới nổi phát triển nhanh chóng, chúng tôi tôn trọng quyết định của OpenAI về việc rút khỏi hoạt động tạo video và điều chỉnh lại các ưu tiên. Chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác mang tính xây dựng giữa hai nhóm và những kinh nghiệm thu được."
Trên tài khoản X của Sora, nhóm của họ đã đăng một bài viết giống như cáo phó kỹ thuật số: "Gửi đến tất cả những ai từng sáng tạo, chia sẻ và xây dựng cộng đồng xung quanh Sora: Cảm ơn các bạn."
