Tác giả: Chloe, ChainCatcher
Quỹ Uniswap (UF) gần đây đã gây tranh cãi trong cộng đồng DeFi vì mức lương cao của các lãnh đạo. Theo so sánh chi tiết từ @ImperiumPaper về dữ liệu tài chính của UF và Hội đồng Tài trợ Optimism của Quỹ Optimism, hiệu quả sử dụng vốn của UF được cho là thấp.
Cuộc tranh cãi này không chỉ khiến những người nắm giữ UNI đặt câu hỏi về giá trị mà quỹ mang lại, mà còn dẫn đến việc Pepo, một người đóng góp chính cho Uniswap DAO, lên tiếng phản hồi. Trước đó, ông đã từ chức vì bất mãn với quản trị của UF.
Lương của ba lãnh đạo cao cấp Quỹ Uniswap tương đương toàn bộ đội ngũ Optimism
Theo báo cáo tài chính năm 2024 của Quỹ Uniswap, quỹ này đã phân bổ khoảng 9,99 triệu USD tiền tài trợ, nhưng tổng quỹ lương nhân viên lên tới 4,79 triệu USD, trong đó lương của các lãnh đạo cấp cao chiếm 3,87 triệu USD. Nếu cộng thêm các chi phí khác khoảng 2,80 triệu USD, tổng chi tiêu của UF là khoảng 12,80 triệu USD. Điều này có nghĩa là quỹ lương nhân viên chiếm gần 37,5% tổng chi tiêu, và lương lãnh đạo chiếm 22% toàn bộ.
Ngược lại, trong cùng thời kỳ, tổng ngân sách tài trợ của Hội đồng Tài trợ Optimism là khoảng 63,50 triệu USD, nhưng quỹ lương nội bộ chỉ khoảng 2,14 triệu USD. Nếu bảo thủ cộng thêm chi phí KYC ước tính 500.000 USD, tổng cộng là 2,60 triệu USD.
ImperiumPaper nhấn mạnh: "Chi phí cho ba lãnh đạo cao cấp của UF tương đương với toàn bộ đội ngũ Optimism, nhưng UF chỉ phân phối 20% lượng vốn so với Optimism." Ông kêu gọi những người nắm giữ UNI yêu cầu Hội đồng quản trị UF giải thích về giá trị mà họ cung cấp. Những người ủng hộ thì cho rằng việc thuê các lãnh đạo cấp cao cho một doanh nghiệp Web2 quy mô như vậy chắc chắn sẽ tốn nhiều tiền hơn, trong khi những người phản đối lại cho rằng, quỹ lương của quỹ không nên so sánh với khu vực tư nhân, đặc biệt là đối với những người có trình độ bình thường lại nhận mức lương cao hơn, giống như nhiều "boondoggle" (dự án lãng phí) trong ngành công nghiệp crypto.
Nhìn lại quá khứ, UNI đã trải qua biến động giá đáng kể trong hai năm qua. Sau khi kết thúc năm 2023 ở mức khoảng 7,35 USD, giá đã tăng vọt lên trên 18 USD vào tháng 12/2024, cho đến đầu năm 2025, thị trường crypto điều chỉnh rộng khiến UNI giảm xuống dưới 10 USD vào tháng 2 và tiếp tục giảm trong nửa năm.
Gần đây, nhờ đề xuất quản trị Unification, UNI đã tăng mạnh khoảng 19% trong ngày 20/12. Trong khi các coin chính biến động đi ngang, giá đã nhanh chóng tăng từ vùng tích lũy 5,50 USD lên 6,27 USD, hiện tại tại thời điểm viết bài đã điều chỉnh về 5,76 USD.
Và TVL của Uniswap đã giảm 60% từ mức đỉnh gần 10 tỷ USD vào năm 2021-2022 xuống còn khoảng 4 tỷ USD, điều này có nghĩa là trong lúc giá token và lượng tiền khóa trong giao thức đều giảm hơn một nửa, thì chi tiêu lương cho lãnh đạo lại chiếm gần một phần tư tổng chi tiêu, dẫn đến lo ngại trong cộng đồng rằng liệu quỹ lương nhân viên có thực sự đóng góp vào sự phát triển của giao thức hay không. Cho đến nay, UF vẫn chưa chính thức phản hồi trước những chỉ trích mới nhất.
Ngoài ra, Pepo (@0xPEPO), cựu người đóng góp cho Uniswap DAO đã từ chức năm nay vì bất mãn với quản trị của UF, cũng đã chia sẻ lại bài đăng gây tranh cãi và nói rằng, cầu mong tất cả bạn bè của mình có thể thoát khỏi địa ngục lương bổng, ám chỉ mức lương năm của một lãnh đạo nào đó lên tới 700.000 USD.
Uniswap vận hành dựa trên cấu trúc phức tạp kiểu Byzantine
Pepo từ chức đại diện DAO vào tháng 5 năm nay, khi đó nắm giữ 455.000 token UNI, là nhân vật đại diện DAO top 20. Theo báo cáo của CoinDesk, việc từ chức của Pepo bắt nguồn từ sự bất mãn với UF. Ông chỉ trích UF sau khi nhận được 165 triệu USD tiền từ DAO, đã ưu tiên lợi ích của chính họ và Uniswap Labs, thay vì toàn bộ DAO, đồng thời thiếu phản hồi và minh bạch.
Khi đó, Pepo đã viết trên X: "Hành động của Quỹ dường như ưu tiên việc cô lập người khác hơn là hợp tác, điều này đang gây tổn hại cho Uniswap." Điều này phản ánh các vấn đề sâu xa trong quản trị của Uniswap, bao gồm việc ra quyết định riêng tư của các đại diện lớn, ảnh hưởng không đủ của thành viên DAO, và sự nghi ngờ về mức độ phi tập trung của giao thức.
Việc từ chức của Pepo được coi là biểu tượng cho sự sụt giảm tham gia vào DAO, PaperImperium từ GFX Labs cho biết, "Đối với bất kỳ DAO nào, khi một người đóng góp cảm thấy chỉ có thể tạo ra tác động thông qua từ chức, đó đều là một mất mát."
Và giống như hầu hết các giao thức DeFi, Uniswap vận hành trên một cấu trúc cực kỳ phức tạp kiểu "Byzantine": công ty vì lợi nhuận Uniswap Labs chịu trách nhiệm phát triển kỹ thuật, tổ chức phi lợi nhuận Quỹ Uniswap (UF) thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái, còn quản trị giao thức và phân bổ nguồn lực nằm trong tay DAO được tạo thành từ những người nắm giữ UNI.
Cũng chính kiến trúc quản trị đa phương này đã gieo mầm cho xung đột lợi ích. Vào tháng 3 năm nay, DAO đã ủy quyền phân bổ 165 triệu USD tiền cho Quỹ, vốn dĩ nhằm mục đích trao quyền tự chủ để thúc đẩy phát triển, nhưng cũng vô tình dẫn đến sự mờ nhạt ranh giới trách nhiệm.
Như Pepo và những người đóng góp khác lo ngại, khi hành động của Quỹ bị nghi ngờ là đặt lên trên lợi ích chung của DAO, việc cân bằng giữa người nắm giữ token và các bên liên quan khác đã trở thành vấn đề cốt lõi mà Uniswap và thậm chí tất cả các giao thức DeFi phải đối mặt.
