Trên bản đồ nước Mỹ, Wyoming là một "tài sản miền Tây" dễ bị bỏ qua.
Nhắc đến nó, phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là mạch nước phun Old Faithful trứ danh ở Vườn Quốc gia Yellowstone, hay những đỉnh núi phủ tuyết trắng quanh năm của dãy Grand Teton.
Đây là bang có dân số ít nhất nước Mỹ, trên vùng đất rộng gần 26 vạn km² chỉ có chưa đến 60 vạn người sinh sống — con số này thậm chí còn không bằng dân số của một thị trấn ngoại ô của Thượng Hải.
Trong ký ức văn học và điện ảnh, nơi đây là vùng hoang dã khắc nghiệt "không thể sửa chữa, chỉ có thể chịu đựng" trong ngòi bút của Annie Proulx, là những ngọn núi giam cầm cuộc đời các cao bồi trong "Brokeback Mountain", cũng là biên thành đẫm máu bị bão tuyết vây hãm trong "The Hateful Eight" của Quentin.
Nó mâu thuẫn mà nổi bật: Nơi đây cực kỳ bảo thủ, là bang "đỏ" nhất nước Mỹ, Đảng Cộng hòa độc chiếm nơi đây suốt bốn mươi năm, trong cuộc bầu cử Mỹ 2024, hơn 70% cử tri bỏ phiếu cho Trump. Nhưng nó cũ từng đi đầu thời đại, ngay từ năm 1869, nó đã trở thành "Bang Bình đẳng" đầu tiên của nước Mỹ trao quyền bầu cử cho phụ nữ.
Nhưng Wyoming tuyệt đối không phải là sa mạc tài chính. Mỗi mùa hè, nhóm người "quyền lực nhất" toàn cầu lại tụ họp tại đây: Tại khu nghỉ dưỡng yên tĩnh Jackson Hole của Wyoming, Hội nghị thường niên Ngân hàng Trung ương toàn cầu do Cục Dự trữ Liên bang Kansas City chủ trì được tổ chức. Từ Greenspan (Chủ tịch Fed đời thứ 13) đến Powell, mọi bước ngoặt then chốt của chính sách tiền tệ toàn cầu hầu như đều được định đoạt trên thảo nguyên vây quanh bởi núi tuyết này.
Chính tinh thần "miền Tây" kiêu hãnh và độc nhất vô nhị này, vào đầu năm 2026, một lần nữa đẩy Wyoming vào tầm mắt đại chúng.
Vào ngày 7 tháng 1 giờ địa phương, bang này chính thức công bố ra mắt stablecoin $FRNT, ra mắt đầu tiên trên chuỗi Solana và hỗ trợ sáu chuỗi tương thích EVM. Đây là stablecoin đô la Mỹ đầu tiên trên thế giới được "bảo lãnh bởi tín dụng chính quyền bang".
Tìm ánh sáng trong phế tích mỏ: Con đường tái sinh của chuyển đổi năng lượng
Lý do Wyoming hành động mạọ bạo bắt nguồn từ một nỗi lo ngại sâu sắc về tài chính: "Của cải trong lòng đất" đã nuôi sống vùng đất này suốt trăm năm đang dần cạn kiệt.
Là trái tim năng lượng cung cấp 40% than đá cho cả nước Mỹ, nơi đây từng tạo nên huyền thoại "thiên đường không thuế" nhờ thuế tài nguyên khai thác mỏ: Cư dân không đóng thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp không nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
Một trong những lý do quan trọng là, nhờ xuất khẩu tài nguyên không ngừng từ lưu vực sông Powder (Powder River Basin), bang thưa dân này đã tạo ra khối tài sản khổng lồ: GDP bình quân đầu người của nó luôn nằm trong top 10 toàn nước Mỹ, vào những năm ngành năng lượng phát đạt thậm chí có thể sánh ngang New York và California.
Sự thịnh vượng này từng khiến Wyoming đủ tự tin để từ chối đánh thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế di sản. Tuy nhiên, đây là một sự thịnh vượng mong manh dựa trên năng lượng nặng.
Từ năm 2011, ngành công nghiệp trụ cột của Wyoming bắt đầu một trận "lở tuyết" kéo dài suốt thập kỷ:
-
Sự thay thế tàn nhẫn của thị trường: Sự trỗi dậy của khí đá phiến chi phí thấp và năng lượng tái tạo đã tạo ra đòn đánh mang tính cách mạng so với than đá về chi phí phát điện.
-
Siết chặt gông xiềng bảo vệ môi trường: Việc thúc đẩy các quy định về phát thải carbon của chính phủ liên bang Mỹ ( như Kế hoạch Năng lượng Sạch - Clean Power Plan) khiến các nhà máy điện than trên khắp nước Mỹ đóng cửa hàng loạt.
-
Khoảng trống tài chính kiểu vách đá: Theo dữ liệu chính thức của CREG được trích dẫn bởi "Wyoming Public Media", thuế tài nguyên than của bang này từ 290 triệu USD năm 2011 đã giảm xuống còn 170 triệu USD vào năm 2022, dự kiến năm 2025 sản lượng than của bang sẽ giảm xuống mức thấp thứ hai trong lịch sử, chỉ bằng một nửa so với đỉnh điểm năm 2008. Trong khi đó, khoản "Tiền thưởng cho thuê mỏ than (Bonuses)" từng là nguồn quan trọng cho cơ sở hạ tầng trường học thậm chí đã về thẳng 0.
"Nếu không xoay xở, chúng ta sẽ là Tây Virginia tiếp theo (chú thích: vùng khai thác mỏ truyền thống của Mỹ, sau khi than đá suy tàn đã trở thành một trong những bang nghèo nhất)." – Nỗi đau thấu xương này đã tạo ra một sự tự giác cấp bách ngay cả trong giới chính trị gia cao bồi bảo thủ nhất địa phương.
Họ nhận ra, vì không thể thay đổi xu thế chuyển đổi năng lượng, nên phải tận dụng tài sản cốt lõi nhất của Wyoming — quyền lập pháp thương mại cực kỳ tự do. Thực ra gen đổi mới của Wyoming đã có tiền lệ.Năm 1977, nó đã đi đầu toàn nước Mỹ phát minh ra LLC (Công ty Trách nhiệm Hữu hạn) — thực thể thương mại phổ biến nhất cho đến nay.
Từ năm 2018, để tự cứu mình, bang "đỏ" và bảo thủ nhất này, buộc phải bắt đầu một hành trình đổi mới thể chế kéo dài trong thế giới crypto.
Năm 2019, bang Wyoming thông qua Dự luật Hạ viện số 74 (HB 74), tạo ra một loại hình thực thể tài chính mới: giấy phép SPDI (Special Purpose Depository Institution - Tổ chức Lưu ký Mục đích Đặc biệt). Đây không phải là ngân hàng theo nghĩa truyền thống, mà là một cơ quan "không tham gia vào hoạt động cho vay, chỉ chịu trách nhiệm lưu ký và thanh toán". Tháng 9 năm 2020, sàn giao dịch crypto Kraken đã nhận được giấy phép SPDI đầu tiên của nước Mỹ tại đây, thành lập Kraken Bank, đánh dấu lần đầu tiên tài sản crypto được gia nhập khuôn khổ pháp lý của bang với danh nghĩa "ngân hàng".
Năm 2021, bang này đã đi đầu thông qua "Đạo luật DAO", cho phép các tổ chức được điều khiển bằng mã code đăng ký thành thực thể LLC hợp pháp.
Về stablecoin $FRNT vừa được ra mắt, theo quy hoạch của Ủy ban Stablecoin Wyoming (WST), stablecoin $FRNT được thế chấp vượt mức 102% bằng trái phiếu Mỹ và tiền mặt.
Việc quản lý dự trữ do gã khổng lồ đầu tư Franklin Templeton phụ trách, công ty này quản lý khoảng 1,6 nghìn tỷ USD tài sản, còn việc lưu ký do công ty con Fiduciary Trust Company International cung cấp. Logic thương mại cốt lõi của nó nằm ở chỗ: chính quyền bang hấp thụ USD, mua trái phiếu Mỹ, lợi tức sinh ra sẽ được chuyển trực tiếp vào "Quỹ Trường học" (School Foundation Fund), hỗ trợ giáo dục công lập địa phương.
Stablecoin: Rốt cuộc phục vụ ai?
Bước nhảy vọt này của Wyoming thực chất đánh dấu stablecoin bước vào hiệp hai: từ "trò chơi tín dụng" của các công ty tư nhân, tiến tới "hàng hóa công" ở cấp độ chính phủ.
Trước đây, người ta bàn về stablecoin là bàn về rủi ro tuân thủ của Tether hay Circle; nhưng trong câu chuyện kể của Wyoming, stablecoin trở lại với bản chất của nó — một đường ray thanh toán (payment rail) cực kỳ hiệu quả, chi phí thấp (phí giao dịch thường dưới $0.01). Nó không còn là công cụ đầu cơ trong tay các tín đồ công nghệ, mà bắt đầu mang thuộc tính tài chính công.
Tuy nhiên, "con đường số" này trong thế giới thực đã vấp phải những rào cản vô hình.
Tại khu nghỉ dưỡng Jackson Hole của Wyoming, tiền thuê hàng tháng cho một căn hộ hai phòng ngủ bình thường đã lên tới 4000 USD, cao hơn 25% so với Los Angeles. Mặc dù GDP bình quân đầu người địa phương nằm trong top đầu nước Mỹ, nhưng khoảng 10% cư dân vẫn đối mặt với tình trạng thiếu lương thực. Đối với những công nhân cổ xanh phải bắt xe buýt đi làm từ sáng sớm, dựa vào hai ba công việc để duy trì cuộc sống, "stablecoin" giống như một khái niệm công nghệ xa vời hơn.
Sự chia rẽ này ở một mức độ nào đó được duy trì một cách có hệ thống. Một quan chức tài chính bang cho prospect.org biết, thông qua việc mua đất và ngưỡng giá, khu nghỉ dưỡng này được thiết kế theo kiểu "không nhìn thấy khu ổ chuột", tốc độ thanh toán của stablecoin có nhanh đến đâu, thì cổ tức của nó cũng khó lòng xuyên thủng được cấu trúc xã hội đã bị định hình.
Nhà văn Annie Proulx từng miêu tả sự khắc nghiệt của vùng đất Wyoming, ngày nay sự khắc nghiệt ấy được công nghệ và tư bản gập lại thành hai tầng thực tại không xuyên thấu vào nhau. Một bên là tầng lớp giàu có tạo dựng thiên đường trốn thuế và thần thoại đồng quê giữa núi rừng bao la; bên kia là những người Mỹ bình thường đang gánh đỡ tất cả những điều đó nhưng lại khó lòng an cư tại đây — cuộc sống của họ, trong cả hai câu chuyện kể thực tế và trên mạng, đều trở thành mặt bị gập lại.
Chính trong bối cảnh này, chính quyền bang đang cố gắng trên những phế tích mỏ than dần tĩnh lặng, nhờ vào luật pháp và lợi nhuận từ stablecoin, xây dựng nền tự chủ tài chính thời đại số. Dữ liệu cho thấy, cứ 1000 người trưởng thành ở Wyoming thì sở hữu 348 công ty trách nhiệm hữu hạn, đã vượt qua bang Delaware, trở thành vùng trũng thể chế mới của nước Mỹ.
Nhưng khoản "tiền thuê số" đổ về "bang cao bồi" này, liệu có thể hàn gắn được những vết nứt trên mảnh đất đó?
Tài liệu tham khảo:
-
Consensus Revenue Estimating Group (2025.10)
-
CNBC:Wyoming is pushing crypto payments and trying to beat the Fed to a digital dollar
-
The American Prospect:Down and Out on the Crypto Frontier
-
wyofile:Clean Power Plan may cut Wyo coal revenue 31-63 percent
Tác giả: Bootly
Twitter:https://twitter.com/BitpushNewsCN
Nhóm trao đổi TG của Bitpush:https://t.me/BitPushCommunity
Đăng ký TG Bitpush: https://t.me/bitpush
