Tác giả: Flora, CryptoPulse Labs
Vào ngày 4/8, theo thông tin từ cộng đồng tiền mã hóa tiết lộ, giao thức giao dịch phi tập trung Uniswap đang phát triển một nền tảng phát hành mã thông báo có tên là "Pools" trên Robinhood Chain. Hiện tại, trang web chính thức pools.trade đã được khởi chạy, nhưng sản phẩm vẫn chưa chính thức mở cửa, trang web hiển thị "Coming soon from Uniswap" (Sắp ra mắt từ Uniswap), kèm theo hoạt ảnh một con ếch nhảy vào ao.
Nếu Uniswap chính thức ra mắt Pools, điều này có nghĩa là sàn giao dịch phi tập trung (DEX) đang chuyển đổi từ một cơ sở hạ tầng giao dịch thuần túy, tiến xa hơn nữa thành một "nền tảng phát hành tài sản trên chuỗi".
Và khi Robinhood Chain dần trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái trên chuỗi mới nổi, sự bố trí lần này của Uniswap có thể định nghĩa lại mô hình khởi động lạnh (cold start) và phát hành mã thông báo cho các dự án Web3 trong tương lai.
1. Từ Giao Thức Giao Dịch đến Nền Tảng Phát Hành: Uniswap Đang Mở Rộng Ranh Giới Của DEX
Trong vài năm qua, Uniswap luôn là một trong những cơ sở hạ tầng có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực giao dịch phi tập trung.
Từ khi ra mắt vào năm 2018, Uniswap đã thay đổi mô hình giao dịch truyền thống thông qua cơ chế tạo lập thị trường tự động (AMM), cho phép người dùng hoàn tất trao đổi tài sản trên chuỗi trực tiếp mà không cần phụ thuộc vào các sàn giao dịch tập trung.
Đặc biệt là sau "Mùa hè DeFi", Uniswap đã trở thành cổng thanh khoản quan trọng cho hệ sinh thái Ethereum, các phiên bản V2, V3 và phiên bản mới nhất V4 của nó liên tục thúc đẩy nâng cao hiệu quả giao dịch trên chuỗi.
Nhưng với sự phát triển của ngành, Uniswap phải đối mặt với một hướng cạnh tranh mới: giá trị trên chuỗi trong tương lai không chỉ đến từ giao dịch, mà còn đến từ việc phát hành tài sản.
Trước đây, một dự án mới phát hành mã thông báo thường phải trải qua nhiều bước: thiết kế mô hình kinh tế mã thông báo, tìm kiếm kênh gọi vốn, tạo nhóm thanh khoản, thực hiện tiếp thị, sau đó mới có thể bước vào giai đoạn giao dịch công khai. Quá trình này không chỉ phức tạp mà còn dễ phát sinh các vấn đề như thiếu thanh khoản, thao túng giá, lợi thế quá lớn của các nhà đầu tư sớm.
Do đó, ngày càng nhiều giao thức bắt đầu khám phá mô hình kết hợp "Launchpad + DEX".
Ví dụ, một số sàn giao dịch tập trung cung cấp dịch vụ IEO, giúp các dự án hoàn thành gọi vốn và khởi chạy giao dịch; một số nền tảng phi tập trung thông qua các cơ chế như Bonding Curve, Fair Launch,... để cộng đồng có thể tham gia trực tiếp vào việc phát hiện giá sớm.
Việc Uniswap ra mắt Pools, về bản chất chính là bước vào lĩnh vực cạnh tranh này.
Từ thông tin được tiết lộ hiện nay, Pools không phải là một công cụ phát hành mã thông báo theo nghĩa truyền thống, mà đang cố gắng tích hợp "phát hành, đấu giá, xây dựng thanh khoản, giao dịch" vào cùng một hệ thống giao thức.
Điều này có nghĩa là Uniswap đang tiến hóa từ một địa điểm giao dịch, trở thành một cơ sở hạ tầng tài chính trên chuỗi hoàn chỉnh hơn.
Trong tương lai, một dự án Web3 có thể không cần phải tìm kiếm riêng biệt nền tảng phát hành, DEX và nhà cung cấp dịch vụ thanh khoản, mà có thể trực tiếp hoàn thành việc khởi động tài sản từ 0 đến 1 thông qua Uniswap.
Đối với Uniswap, điều này không chỉ có thể mở rộng các tình huống sử dụng giao thức, mà còn có thể củng cố thêm vị trí trọng tâm của nó trong nền kinh tế trên chuỗi.
2. Phân Tích Cơ Chế Của Pools: Crowd Launch Và Instant Launch Sẽ Thay Đổi Cách Phát Hành Mã Thông Báo Như Thế Nào
Căn cứ vào thông tin mã nguồn công khai, Pools dự kiến sẽ cung cấp hai chế độ phát hành mã thông báo chính: Crowd Launch và Instant Launch.
Trong đó, Crowd Launch gần giống với một cơ chế phát hành công bằng hơn.
Chế độ này sử dụng cơ chế đấu giá trong 4 giờ, bên dự án cố định phát hành 10 tỷ mã thông báo, trong đó 50% mã thông báo được dùng cho đấu giá công khai, 50% mã thông báo còn lại cùng với số tiền huy động được sẽ được sử dụng sau đó để thiết lập nhóm thanh khoản Uniswap v4.
Nếu sau khi đấu giá hoàn tất và đạt được mục tiêu FDV (Giá trị vốn hóa hoàn toàn pha loãng) 50.000 USD, mã thông báo sẽ hoàn thành việc di chuyển và chính thức bước vào giai đoạn giao dịch tự do.
Nếu không đạt mục tiêu, người tham gia có thể được hoàn tiền.
Thiết kế này giải quyết một vấn đề cốt lõi trong việc phát hành mã thông báo truyền thống: làm thế nào để tránh việc bên dự án và vốn đầu tư sớm chiếm lợi thế quá mức.
Trước đây, nhiều dự án sử dụng mô hình gọi vốn riêng tư (private sale), một lượng lớn mã thông báo đã tập trung vào tay một số ít nhà đầu tư trước khi thị trường công khai giao dịch, dẫn đến chi phí tham gia của người dùng phổ thông cao, và cũng dễ xảy ra áp lực bán ra mạnh sau khi niêm yết.
Trong khi đó, Crowd Launch thông qua phương thức đấu thầu công khai, để người tham gia thị trường cùng quyết định giá ban đầu của dự án.
Chế độ khác là Instant Launch, thì giống với cơ chế Bonding Curve đang phổ biến trên thị trường hiện nay.
Trong chế độ này, người dùng có thể giao dịch ngay lập tức mã thông báo mới phát hành, trong đó 80% mã thông báo được dùng cho giao dịch theo đường cong, 20% mã thông báo còn lại cùng với số tiền huy động được sẽ dùng cho việc xây dựng thanh khoản sau này.
Khi mã thông báo đạt mốc FDV 50.000 USD, hệ thống sẽ hoàn tất việc di chuyển và bước vào giao dịch trong nhóm thanh khoản Uniswap.
So với phương thức phát hành truyền thống, đặc điểm lớn nhất của Bonding Curve là giá tự động thay đổi theo lượng mua vào.
Người dùng sớm có thể mua được với giá thấp hơn, và khi nhu cầu tăng lên, giá sẽ dần được nâng lên. Cơ chế này có thể giảm ngưỡng khởi chạy dự án, đồng thời để thị trường tự hoàn thành việc phát hiện giá.
Điều đáng chú ý là, đằng sau Pools không chỉ đơn giản là sự kết hợp của các hợp đồng thông minh, mà là sự tích hợp của các hướng phát triển công nghệ trọng tâm mà Uniswap đã tập trung trong những năm gần đây.
Thông tin công khai cho thấy, cơ sở hạ tầng của nó đã được triển khai lên Robinhood Chain, bao gồm các hợp đồng liên quan như CCA Factory, LiquidityLauncher và LBPStrategy.
Trong đó, cơ chế đấu giá thanh lý liên tục (Continuous Clearing Auction - CCA), là một công cụ quan trọng mà Uniswap đang khám phá cho việc phát hành tài sản mới.
Đấu giá truyền thống thường tồn tại vấn đề cạnh tranh về thời điểm, ví dụ như người dùng để mua được mã thông báo cần phải gửi giao dịch tại một thời điểm cụ thể, dễ gây ra cạnh tranh phí Gas và lợi dụng chênh lệch giá bởi robot (bot).
Cơ chế CCA cố gắng thông qua việc điều chỉnh giá liên tục, để thị trường hoàn thành việc phát hiện giá một cách trơn tru hơn.
Điều này cho thấy Uniswap hy vọng xây dựng không chỉ là một trang phát hành, mà là một hệ thống khởi động tài sản trên chuỗi đã được tiêu chuẩn hóa.
3. Tại Sao Uniswap Lựa Chọn Robinhood Chain: Cuộc Cạnh Tranh Cổng Lưu Lượng Trên Chuỗi Đang Lên Cấp
Việc Pools lựa chọn triển khai trên Robinhood Chain, là phần đáng chú ý nhất trong sự kiện lần này. Là một nền tảng công nghệ tài chính nổi tiếng tại Mỹ, Robinhood từ lâu đã sở hữu một lượng lớn người dùng đầu tư bán lẻ.
Nếu nói Uniswap đại diện cho cơ sở hạ tầng giao dịch Web3 nguyên bản, thì Robinhood đại diện cho cổng vào quan trọng để người dùng tài chính truyền thống bước vào thị trường tiền mã hóa.
Sự kết hợp của cả hai, có thể tạo thành một mô hình tăng trưởng trên chuỗi mới.
Đối với Uniswap, Robinhood Chain có thể cung cấp kênh tiếp cận người dùng rộng rãi hơn.
Trước đây, các giao thức DeFi chủ yếu dựa vào người dùng nguyên bản tiền mã hóa, trong khi các nhà đầu tư phổ thông có rào cản gia nhập cao, cần hiểu các quy trình phức tạp như ví, phí Gas, chuyển chuỗi (cross-chain).
Nếu Robinhood Chain có thể giảm thiểu các chi phí sử dụng này, thì công cụ phát hành mã thông báo của Uniswap có thể tiếp cận đến nhóm người dùng mới với quy mô lớn hơn.
Còn đối với Robinhood, việc giới thiệu cơ sở hạ tầng DeFi như Uniswap, cũng có thể tăng cường sức hấp dẫn của hệ sinh thái trên chuỗi của chính mình.
Trong tương lai, Robinhood Chain có thể không chỉ là mạng lưới giao dịch tài sản, mà sẽ dần trở thành nền tảng quan trọng kết nối người dùng tài chính truyền thống và các ứng dụng Web3.
Tuy nhiên, trước khi Pools chính thức ra mắt, thị trường cũng đã xuất hiện một số hiện tượng đầu cơ.
Hiện tại đã xuất hiện nhiều mã thông báo mượn khái niệm Pools, bao gồm các tài sản được gọi là POOLS, pools.trade và các tài sản liên quan đến UniFrog.
Nhưng cần lưu ý rằng, Uniswap Labs hiện chưa xác nhận bất kỳ mã thông báo POOLS chính thức nào. Một số mã thông báo cộng đồng vì sử dụng các yếu tố hình ảnh con ếch tương tự như trong video quảng bá của Pools mà được thị trường chú ý, ví dụ như Meme coin FRONG, vốn hóa thị trường của nó từng vượt 7 triệu USD, tăng trưởng ngắn hạn rõ rệt.
Nhưng các dự án này đều thuộc loại do cộng đồng tự phát hành, không đại diện cho hệ sinh thái chính thức của Uniswap. Điều này cũng phản ánh sự quan tâm cao độ của thị trường tiền mã hóa đối với sản phẩm mới của Uniswap.
Mỗi khi một cơ sở hạ tầng lớn ra mắt tính năng mới, thị trường thường tìm kiếm cơ hội đầu tư trước, nhưng đồng thời cũng đi kèm với rất nhiều tài sản không chính thức lợi dụng thế để đầu cơ.
Do đó, trong tương lai, nhà đầu tư vẫn cần chờ đợi Uniswap chính thức công bố thời gian ra mắt chính thức, thông tin mã thông báo chính thức và địa chỉ hợp đồng đã được xác minh.
Kết luận
Về lâu dài, giá trị thực sự của Pools không nằm ở việc có tạo ra một mã thông báo mới hay không, mà nằm ở việc liệu Uniswap có thể định nghĩa lại cách thức phát hành tài sản trên chuỗi hay không.
Nếu thành công, Uniswap có thể từ sàn giao dịch phi tập trung lớn nhất tiếp tục nâng cấp thành hệ điều hành phát hành tài sản Web3.
Và khi ngày càng nhiều dự án tìm kiếm cách thức gọi vốn công bằng hơn, hiệu quả hơn và tự động hóa hơn, nền tảng phát hành trên chuỗi có lẽ sẽ trở thành chiến trường cạnh tranh mới cho cơ sở hạ tầng tiền mã hóa trong giai đoạn tiếp theo.
