Bản gốc |Odaily Planet Daily(@OdailyChina)
Tác giả|Golem(@web3_golem)
Tuần trước, một nền tảng phát hành Meme mới có tên alt.fun trong hệ sinh thái Hyperliquid đã thu hút sự chú ý của đông đảo người chơi Meme. Chỉ một tuần sau khi ra mắt, đồng tiền hàng đầu của nó, ALT, đã đạt vốn hóa thị trường cao nhất 8.8 triệu USD, hiện giá đã điều chỉnh giảm và vốn hóa được duy trì quanh mức 6.7 triệu USD.
Điểm mới của alt.fun có thể hiểu là sự kết hợp giữa Pump.fun và hyperliquid, tại nền tảng này, người dùng có thể đồng thời trải nghiệm cảm giác kép từ việc chơi Meme và giao dịch hợp đồng tương lai.
Giới thiệu Cơ chế nền tảng alt.fun
Cụ thể, mỗi token Meme được phát hành trên alt.fun đều có một vị thế hợp đồng tương lai tương ứng được kết hợp trên Hyperliquid ở lớp dưới.
Tương tự như Pump.fun, bất kỳ người dùng nào cũng có thể phát hành token Meme một cách nhanh chóng trên HyperEVM thông qua nền tảng alt.fun. Giá token vẫn bị ảnh hưởng bởi đường cong liên kết (bonding curve). Tổng nguồn cung của token Meme được tạo là 1 tỷ token. Khi 75% token được bán ra, token sẽ “tốt nghiệp” thành công và được chuyển sang bể thanh khoản HyperSwap V2.
Điểm khác biệt với Pump.fun là khi tạo token trên alt.fun, người dùng còn cần chọn một tài sản cơ sở và thực hiện vị thế bán khống/mua nhiều với đòn bẩy bị giới hạn (2/3/5 lần). Cùng thời điểm tạo token, nền tảng sẽ đúc số lượng token đòn bẩy (LT) tương ứng trên BounceTech (Chú thích của Odaily: Nền tảng token đòn bẩy không cần cấp phép trên Hyperliquid) và gửi cho người dùng. Token đòn bẩy này tương ứng với việc thiết lập một vị thế hợp đồng vĩnh viễn trên Hyperliquid. Ví dụ, một người dùng chọn tạo token dựa trên vị thế mua nhiều HYPE với đòn bẩy 3 lần, thì về bản chất, họ nhận được là token đòn bẩy theo dõi lợi nhuận của việc mua nhiều HYPE 3 lần.
Như hình dưới đây, hiện tại trên alt.fun, khi tạo token, người dùng có thể chọn 14 loại tài sản làm tài sản cơ sở. Tương tự, khi người chơi mua token Meme trên nền tảng này, nền tảng cũng sẽ đúc token đòn bẩy tương ứng trên BounceTech. Nếu có người chơi bán ra, quá trình này sẽ đảo ngược, token đòn bẩy được mua lại (redeem) và người dùng nhận được USDC tương ứng.
Mô hình đóng gói token đòn bẩy làm tài sản cơ sở rồi bán ra này tương tự như việc chứng khoán hóa các khoản phơi nhiễm rủi ro cụ thể như hợp đồng tương lai, quyền chọn trong tài chính truyền thống, ví dụ như ETF 3x ngược chỉ số Nasdaq, sản phẩm 5x ngược giá dầu thô,... Nền tảng alt.fun đóng vai trò tương tự như một công ty quản lý quỹ trong quá trình này, quản lý vị thế dài hạn đằng sau các token đòn bẩy cho người dùng.
Giá của loại sản phẩm tài chính này chủ yếu theo giá trị tài sản ròng (NAV), nhưng vì giá token được phát hành trên nền tảng alt.fun cũng đồng thời bị ảnh hưởng bởi cơ chế bonding curve của token Meme, nên mô hình tốt nghiệp và cách thức thúc đẩy giá của token trên nền tảng này cũng không đơn nhất.
Hai Mô hình Tốt nghiệp và Cách thức Thúc đẩy Giá
Điều này cũng có nghĩa là giá token trên nền tảng alt.fun chịu ảnh hưởng của hai yếu tố: một là ảnh hưởng của cảm xúc thị trường mua bán, hai là ảnh hưởng của biểu hiện giá của tài sản cơ sở. Vì vậy, giờ đây bạn có lẽ đã hiểu khẩu hiệu của nền tảng alt.fun "Token của bạn vẫn tăng giá ngay cả khi không có ai mua (Your token pumps even when nobody's buying)" có nghĩa là gì.
Ví dụ, người dùng tạo token dựa trên vị thế mua nhiều HYPE với đòn bẩy 3 lần và đã đầu tư 20 USD (quy mô mua tối thiểu theo quy định của nền tảng) làm vốn ban đầu, sau đó HYPE tăng 10%, thì ngay cả khi không có ai mua token đó, giá trị danh mục của người dùng này cũng tăng 30% lên 26 USD.
Dựa trên cách thức thúc đẩy giá kép, mô hình tốt nghiệp token của nền tảng alt.fun cũng không chỉ giới hạn ở một kiểu. Cụ thể, điều kiện tốt nghiệp token của nó là đạt vốn hóa thị trường 9000 USD. Về bản chất, con số này tính toán giá trị của token đòn bẩy. Ngoài việc mua token có thể khiến token tốt nghiệp, nếu bản thân token đó nhờ vào việc tài sản cơ sở tăng giá mà đạt được vốn hóa 9000 USD cũng có thể tốt nghiệp suôn sẻ. Do đó, việc một token có đạt được ngưỡng tốt nghiệp hay không thường là kết quả kết hợp của cả hai cơ chế giá.
Tất nhiên, trong điều kiện lý tưởng, tài sản cơ sở tăng giá thúc đẩy token đòn bẩy tăng, kết hợp với xúc tác cảm xúc từ thị trường Meme, token đó có thể sẽ tăng giá xoáy ốc. Nhưng một khi tài sản cơ sở giảm, giá trị token đòn bẩy tiếp tục co lại, thị trường cũng có thể hoảng loạn bán tháo, giá token đó cũng có thể sụp đổ trong chốc lát.
Vì vậy, cơ chế của alt.fun tuy có thể phát huy hiệu quả đòn bẩy khuếch đại, nhưng điều này chỉ hiệu quả trong xu hướng một chiều, và đòi hỏi người dùng phải dự đoán chính xác xu hướng. Nếu gặp thị trường dao động của tài sản cơ sở, người dùng còn phải chịu tổn thất suy giảm do đòn bẩy, bởi vì khi giá tài sản cơ sở ở trạng thái biến động, để tránh bị thanh lý, nền tảng cần tiến hành "tái cân bằng" để quản lý vị thế. Điều này có nghĩa là ngay cả khi tài sản cơ sở giảm rồi lại tăng trở lại, token đòn bẩy sẽ bị giảm giá trị dần dần do bị buộc phải giảm vị thế khi giá giảm, tạo ra sự hao hụt.
Thậm chí nếu gặp các đợt biến động giá đột ngột (spike), nền tảng cũng có thể không kịp phản ứng dẫn đến giá trị token đòn bẩy về 0.
Meme hay không phải Meme
Hiện tại, tổng số token đã tốt nghiệp trên nền tảng alt.fun là 41, chỉ có hai token có vốn hóa trên một triệu USD, lần lượt là ALT (dựa trên mua nhiều HYPE 5x) và STONKS (dựa trên mua nhiều S&P 500 5x), tổng số người dùng khoảng hơn 1000. Mặc dù alt.fun vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng chúng ta cũng có thể thấy được điểm nghẽn phát triển hiện tại của nó.
Một là tài sản cơ sở của nền tảng quá ít, tính theo 14 loại tài sản cơ sở hiện có của nền tảng, token đòn bẩy nhiều nhất cũng chỉ có 84 tổ hợp khác nhau. alt.fun đã xuất hiện các token đòn bẩy dựa trên cùng một tài sản cơ sở với cùng đòn bẩy bán khống/mua nhiều, ví dụ token ALT cao nhất hiện tại dựa trên mua nhiều HYPE 5x, trong khi một token khác có vốn hóa là ATH cũng dựa trên mua nhiều HYPE 5x, ngoài tên token và thời gian tạo, hai token này không có gì khác biệt. Đã vậy, tại sao nhà đầu tư không mua ATH với vốn hóa thấp hơn?
Mặc dù trong tương lai alt.fun có thể hỗ trợ nhiều tài sản cơ sở hơn, nhưng điểm đau cốt lõi của nó là không thể tập hợp được sự đồng thuận cộng đồng của token Meme.
Lý do bản chất khiến nhà đầu tư không tự mình mở đòn bẩy trên Hyperliquid mà chọn mua token đòn bẩy trên nền tảng alt.fun là để có được đòn bẩy giá lớn hơn, và vì có nền tảng quản lý tái cân bằng vị thế cho người dùng ở phía sau, một người dùng đơn lẻ có thể trở thành "ông chủ buông tay", không cần lo lắng về rủi ro thanh lý cá nhân.
Nhưng đây cũng chính là vấn đề, bản chất việc nhà đầu tư mua một token alt.fun vẫn dựa trên kỳ vọng giá tương lai của tài sản cơ sở của nó, chứ không phải dựa trên câu chuyện (narrative), sự cạnh tranh thị trường hay sự chú ý,... những thứ "vô nghĩa thực tế" này mới chính là giá trị cốt lõi nâng đỡ Meme. Một Meme có thể tăng giá hoặc được thị trường công nhận, thường không phải vì có bất kỳ giá trị thực tế hay thiết kế tài chính nào đằng sau, mà quan trọng hơn là thuộc tính lan truyền cộng đồng.
Là một người chơi Meme, tôi khó có thể dành tình yêu tương tự như đối với văn hóa cộng đồng của một Meme nào đó cho một token đòn bẩy. Nếu thực sự có niềm tin vào tài sản cơ sở của một token đòn bẩy nào đó, chi bằng tự mình phát hành một token đòn bẩy, thay vì mua token có sẵn và chịu mức phí bảo hiểm (premium) không cần thiết.
Vì vậy, cơ chế của nền tảng alt.fun trông có vẻ mới mẻ, nhưng trong mắt tôi chỉ là sự đổi mới một cách máy móc. alt.fun trong tương lai nếu chú trọng phát triển theo hướng nền tảng DeFi có lẽ còn có cơ hội, nhưng nếu chọn lao vào con đường nền tảng phát hành Meme này, chắc chắn sẽ chỉ là phù du.
