Tác giả: Fidelity Digital Assets
Biên dịch: Gia Huan, ChainCatcher
Giữa năm là thời điểm thích hợp để kiểm tra lại, giúp nhà đầu tư đánh giá các động thái thị trường có gì thay đổi, những nhận định đầu năm liệu có còn đúng.
Trong "Triển vọng năm 2026", nhóm nghiên cứu của Fidelity Digital Assets cho rằng, trọng tâm năm nay không phải là giá tăng ngay lập tức, mà là một động lực tinh tế hơn, đó là sự "tái định hình" cấu trúc của toàn bộ hệ sinh thái tài sản số. Mặc dù biểu hiện giá cả năm nay lúc trầm lắng, lúc biến động, nhưng quan sát sâu hơn sẽ thấy, một số xu hướng nền tảng đang không ngừng tiến triển.
Bài viết này tổng hợp tiến triển của một số chủ đề chính trong "Triển vọng năm 2026" cho đến nay, chỉ ra những nhận định của chúng tôi đã được chứng thực, những điểm phân kỳ, và những thay đổi này có thể mang ý nghĩa gì trong tương lai.
1: Tích hợp gia tốc giữa tài sản số và thị trường vốn
Chúng tôi từng dự đoán năm 2026, sự hội nhập của tài sản số với thị trường vốn truyền thống sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Cho đến nay, xu hướng này thực sự đang tiến triển, thậm chí tốc độ ở một số lĩnh vực còn nhanh hơn dự kiến.
Mặc dù thị trường có biến động, nhu cầu tiếp cận tài sản số thông qua các kênh tài chính chính thống vẫn vững vàng, các nền tảng truyền thống cũng tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm.
Đáng chú ý, hợp đồng quyền chọn Bitcoin ETP giao ngay (loại sản phẩm này mới ra mắt vào tháng 11/2024) hiện tại, khối lượng hợp đồng chưa thanh lý đã có thể sánh ngang với quyền chọn được thanh toán trực tiếp bằng Bitcoin, phản ánh tỷ lệ áp dụng của các tổ chức và nhà đầu tư chủ đạo đang tiếp tục gia tăng.
Động lực trong lĩnh vực token hóa cũng đang tăng cường, mức độ hoạt động có vẻ vượt quá dự kiến. Các định chế tài chính truyền thống ngày càng ra mắt nhiều sản phẩm đầu tư dựa trên blockchain, các sàn giao dịch lớn thì đang hợp tác hoặc mua lại cổ phần của nền tảng tài sản số để mở rộng kênh phân phối, kết nối với cơ sở hạ tầng on-chain.
Đồng thời, mặt quản lý cũng đang trở nên rõ ràng hơn. Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) đã cùng công bố hướng dẫn thiết lập phân loại tài sản số, cùng với sự thúc đẩy của các đạo luật như "Đạo luật CLARITY", có nghĩa là người tham gia thị trường sẽ có một khung pháp lý minh bạch hơn.
Tổng hợp lại, những tiến triển này cho thấy tài sản số đang không ngừng hòa nhập vào hệ thống tài chính rộng lớn hơn, nhu cầu thị trường và việc mở rộng cơ sở hạ tầng cùng thúc đẩy xu hướng này.
2: Quyền lợi của chủ sở hữu token dần được chú ý, nhưng vẫn chưa rõ ràng
Chúng tôi từng dự đoán năm 2026, lợi ích của chủ sở hữu token sẽ gắn kết chặt chẽ hơn, nhiều doanh nghiệp on-chain sẽ ưu tiên các cơ chế như mua lại, quyền sở hữu rõ ràng hơn.
Cho đến nay, hướng đi này dường như không thay đổi, các thử nghiệm vẫn tiếp diễn trên toàn hệ sinh thái: từ động thái mua lại dựa trên dự trữ (ví dụ liên minh Hyperliquid/USDC), đến việc tái cơ cấu quản trị và cấu trúc như Aave DAO/Labs.
Tuy nhiên, mặc dù phạm vi áp dụng các cơ chế này đang mở rộng, "phí bảo hiểm quyền lợi chủ sở hữu token" rõ ràng vẫn chưa được phản ánh đầy đủ trong định giá thị trường. Xu hướng này đang tiến triển, nhưng vẫn ở giai đoạn sớm, nhà đầu tư vẫn đang đánh giá mô hình nào thực sự mang lại sự tích lũy giá trị bền vững.
3: Sự chuyển đổi tiềm năng giữa trí tuệ nhân tạo và đào coin
Chúng tôi từng đề xuất rằng, sự cạnh tranh gia tăng từ nhu cầu sức mạnh tính toán AI có thể khiến tăng trưởng hash rate Bitcoin trở nên ổn định, vì thợ đào sẽ chuyển hướng năng lượng và cơ sở hạ tầng sang các hướng có thể sinh lời cao hơn. Tính từ đầu năm nay, động lực này có lẽ đang hiển thị: hash rate trung bình 30 ngày và độ khó đào coin lần lượt giảm khoảng 8.8% và 7.8%.
Xét theo quỹ đạo dài hơn, tốc độ tăng trưởng hash rate so với những năm trước đã chậm lại, đây có thể là tín hiệu sớm của sự thay đổi cấu trúc. Hoạt động trung tâm dữ liệu AI ngày càng sinh lợi, đặc biệt đối với các nhà điều hành lớn có thể tiếp cận cơ sở hạ tầng điện lực, điều này dường như ngày càng có khả năng là động lực đằng sau.
Mặc dù vẫn ở giai đoạn sớm, nhưng sự tăng trưởng chậm lại được quan sát phù hợp với nhận định ban đầu, có thể phản ánh thợ đào đang dần chuyển hướng sang các nguồn thu nhập khác.
4: Bitcoin đang ở bước ngoặt mới
Chúng tôi từng dự đoán rằng, việc tăng lượng dữ liệu có thể ghi được bằng OP_RETURN (mã vận hành được sử dụng để ghi dữ liệu lên chuỗi khối, vì phải trả phí giao dịch, việc nới lỏng giới hạn dữ liệu của nó không dẫn đến lạm dụng hoặc làm mạng bành trướng) sẽ không làm blockchain phình to đáng kể. Cho đến nay, dữ liệu có vẻ ủng hộ nhận định này.
Lượng sử dụng OP_RETURN có kích thước lớn (≥84 byte) về cơ bản không thay đổi, sự tăng trưởng tổng thể của blockchain cũng vẫn nằm trong khoảng dự đoán (khoảng 1.35–2.5MB). Các chỉ số sử dụng khối khác cho thấy, công suất vẫn dưới 50%, điều này cho thấy việc tăng tính linh hoạt dữ liệu không tạo áp lực thực chất lên mạng.
Đồng thời, tiêu điểm đã chuyển sang động lực mạng vĩ mô hơn. Các node Bitcoin Knots xuất hiện biến động rõ rệt, tăng nhanh rồi giảm nhanh, dấy lên phỏng đoán về hoạt động có khả năng giống Sybil.
Theo dữ liệu hiện tại, node Bitcoin Core vẫn chiếm khoảng 77% mạng, node Knots chiếm khoảng 17%. Mặc dù vẫn là thiểu số, nhưng điều này mang lại rủi ro chia tách bất ngờ - xác suất không cao, nhưng không phải bằng không: trong một số điều kiện, node Knots có thể phân hóa thành một chuỗi trì trệ hoặc an ninh thấp hơn, theo tính toán hiện tại, tình huống này có thể xảy ra trong khoảng 80 ngày.
Tuy nhiên, thị phần áp đảo của Core vẫn đang neo giữ sự đồng thuận của mạng. Đồng thời, động lực xung quanh nâng cấp an ninh dài hạn cũng đang tăng cường. BIP-360 sau khi được đơn giản hóa, đã giới thiệu loại đầu ra kháng lượng tử (Pay-to-Merkle-Root, viết tắt P2MR); nghiên cứu đang diễn ra về OP_CHECKSHRINCS thể hiện sự khám phá các lược đồ chữ ký hậu lượng tử dựa trên hash.
Mặc dù thời gian cụ thể xuất hiện mối đe dọa lượng tử chưa có kết luận, nhưng những tiến triển này cho thấy, ngành công nghiệp ngày càng coi trọng việc chuẩn bị sớm cho an ninh tương lai của mạng.
5: Phe bán tạm thời kiểm soát tình hình
Vào tháng 1 năm nay, chúng tôi đã phác thảo hai kịch bản cân bằng giữa bò và gấu khi bước vào năm 2026, dự đoán điều kiện vĩ mô sẽ khiến xu hướng phi tuyến tính, mặc dù cơ bản cấu trúc đang được cải thiện.
Từ đầu năm nay, kịch bản thị trường gấu phần lớn đã thắng thế: Bitcoin giảm 13%, nguyên nhân phía sau là sự giảm đòn bẩy do thanh lý, lạm phát cao, cùng với sự bất ổn địa chính trị khiến thị trường chuyển sang kỳ vọng tăng lãi suất hơn nữa. Tuy nhiên, biểu hiện thị trường gần đây cho thấy một động lực tinh tế hơn.
Sau đợt bán tháo ban đầu do xung đột địa chính trị gần đây, Bitcoin đã có đợt phục hồi, và trong cùng thời kỳ đã vượt trội so với tài sản truyền thống, điều này có lẽ phản ánh nhu cầu về tài sản thanh khoản cao, trung lập trong thời kỳ áp lực.
Đồng thời, các lợi ích cấu trúc vẫn tồn tại, bao gồm sự hình thành liên tục của vốn tổ chức, sự rõ ràng quản lý được cải thiện dần, và việc mở rộng thanh khoản toàn cầu.
Mặc dù môi trường ngắn hạn vẫn bị hạn chế, nhưng đánh giá vĩ mô hơn của chúng tôi dường như vẫn đúng, chỉ là tiến triển không đều.
6: Vàng vẫn mạnh mẽ, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Chúng tôi từng chỉ ra, vàng đón năm mạnh mẽ trở lại không có gì bất ngờ, được hỗ trợ bởi nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương, và xu hướng toàn cầu dần thoát khỏi hệ thống đô la Mỹ.
Từ đầu năm nay, vàng đầu tiên tăng gần 30% trong căng thẳng địa chính trị, sau đó giảm về mức tăng trưởng ôn hòa hơn khoảng 3–4%. Mặc dù có điều chỉnh, vàng vẫn có thể vượt trội thị trường trước cuối năm.
Bằng chứng ủng hộ việc thoát khỏi hệ thống đô la Mỹ cũng ngày càng nhiều, trong đó bao gồm một số phương thức thanh toán thay thế mới xuất hiện, ví dụ Iran chấp nhận thanh toán phí thông hành bằng Bitcoin, cùng với các khoản thanh toán liên quan đến hoạt động ở eo biển Hormuz.
Đồng thời, nhu cầu vàng của ngân hàng trung ương vẫn mạnh mẽ. Dữ liệu gần đây cho thấy việc tích trữ vẫn tiếp tục, đáng chú ý là vàng đã vượt qua đô la Mỹ và trái phiếu kho bạc Mỹ, trở thành thành phần chính trong dự trữ toàn cầu.
Biểu hiện của vàng và nhu cầu liên tục của ngân hàng trung ương, cơ bản phù hợp với nhận định ban đầu của chúng tôi; còn sự vượt trội dự kiến của Bitcoin sau đó, hiện tại vẫn chưa xuất hiện.
Kết luận: Tích lũy sức mạnh dưới bề mặt
Đến giữa năm, bức tranh tài sản số năm 2026 thể hiện sự cân bằng giữa áp lực ngắn hạn và tiến triển dài hạn. Một số chủ đề trong "Triển vọng" đang phát triển theo dự kiến, đặc biệt là về sự tham gia của tổ chức, quản lý và cơ sở hạ tầng; nhưng một số khác vẫn ở giai đoạn sớm, hoặc chưa hoàn toàn hiện thực hóa.
Đối với nhà đầu tư, điều này nói lên rằng cần vượt qua biến động giá ngắn hạn, để xem sự chuyển đổi cấu trúc đang hình thành như thế nào. Nhiều nền tảng hỗ trợ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo dường như đang trở nên dày hơn, ngay cả khi chưa hoàn toàn hiển thị.
