Từ lâu, "đô la trên chuỗi" của thế giới tiền mã hóa gần như là tiêu chuẩn tiền tệ mặc định.
Cho dù là USDT do Tether phát hành hay USDC do Circle ra mắt, các đồng ổn định bằng đô la không chỉ thống trị tính thanh khoản thị trường mà còn dần đảm nhận vai trò phương tiện thanh toán xuyên biên giới, đơn vị định giá tài sản trên chuỗi và công cụ thanh toán bù trừ.
Vấn đề đang trở nên rõ ràng: khi ngày càng nhiều giao dịch xuyên biên giới, thanh toán thương mại và dòng vốn di chuyển trên chuỗi trong tương lai, ai sẽ định nghĩa "tiêu chuẩn tiền tệ" trên chuỗi?
Vào ngày 3 tháng 3, liên minh Qivalis gồm 12 ngân hàng châu Âu đã công bố sẽ ra mắt một đồng ổn định được neo theo tỷ lệ 1:1 với đồng euro vào nửa cuối năm 2026.
Đây không chỉ là một lần ra mắt sản phẩm, mà còn là phản hồi chính thức của hệ thống ngân hàng châu Âu đối với cấu trúc tài chính trên chuỗi.
12 ngân hàng mạnh hợp tác
Động thái này của liên minh Qivalis chính là một bước then chốt để châu Âu cố gắng giành lại "chủ quyền kỹ thuật số". Giám đốc điều hành Qivalis, Jan Sell, tuyên bố rõ ràng rằng dự án này nhằm mục đích cung cấp cho Liên minh châu Âu (EU) một "phương án thay thế trong nước được quản lý" để đối phó với ảnh hưởng mạnh mẽ của các đồng ổn định bằng đô la.
Các thành viên liên minh bao gồm: CaixaBank, BNP Paribas, ING, UniCredit, BBVA, Danske Bank, DZ Bank, SEB, KBC, Raiffeisen Bank International, DekaBank và Banca Sella. Những cái tên này trải dài khắp các nền kinh tế cốt lõi của EU, và sự tham gia của họ chắc chắn tạo nền tảng vững chắc cho việc bảo lãnh tín dụng và quảng bá trong tương lai của đồng ổn định euro.
Khi hệ thống ngân hàng lựa chọn phát hành stablecoin, về bản chất là đang làm một việc: mở rộng uy tín ngân hàng và tiền tệ chủ quyền lên mạng lưới tài chính trên chuỗi thông qua phương thức được quản lý. Điều này khác với các đồng ổn định đô la do các tổ chức mã hóa phát hành thời kỳ đầu. Nó không phải là công cụ phát sinh tự phát từ thị trường, mà là sự bố trí chủ động của lực lượng tài chính thể chế.
Loại stablecoin do các gã khổng lồ tài chính truyền thống dẫn đầu, chịu sự quản lý chặt chẽ này, tạo nên sự tương phản rõ rệt với nhiều stablecoin hiện có trên thị trường do các tổ chức bản địa hóa mã hóa phát hành. Sự bảo đảm tín dụng quốc gia và quản lý đằng sau nó, hy vọng sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư tổ chức và doanh nghiệp truyền thống hơn bước vào lĩnh vực tài sản kỹ thuật số, mở ra các tình huống ứng dụng hoàn toàn mới.
Cơ chế dự trữ vững chắc
Hai chữ "ổn định" trong stablecoin, cốt lõi nằm ở cơ chế dự trữ minh bạch và đáng tin cậy. Liên minh Qivalis hiểu rất rõ điều này, phương án dự trữ mà họ công bố khiến người ta yên tâm:
- Ít nhất 40% được nắm giữ dưới dạng tiền gửi ngân hàng: Điều này đảm bảo token có tính thanh khoản cao và khả năng thanh toán tức thời, giảm đáng kể rủi ro rút tiền ồ ạt.
- Phần còn lại được đầu tư vào trái phiếu chính phủ khu vực đồng euro ngắn hạn có xếp hạng cao: Đầu tư vào trái phiếu chính phủ rủi ro thấp, tín dụng cao không chỉ duy trì được tính an toàn của tài sản mà còn có thể thu được lợi nhuận ổn định ở một mức độ nhất định, từ đó củng cố thêm sự hỗ trợ giá trị của token.
Sự kết hợp "tiền gửi ngân hàng + trái phiếu chính phủ" này vững chắc hơn nhiều so với một số stablecoin chỉ dựa vào thương phiếu hoặc các tài sản rủi ro khác, và cũng dễ dàng giành được sự tin tưởng của các cơ quan quản lý và thị trường hơn.
Cuộc chiến cấu trúc trong tương lai
Nếu đánh giá dựa trên quy mô hiện có, đồng ổn định euro khó có thể làm lung lay lợi thế thanh khoản của đồng ổn định đô la trong ngắn hạn. Điều này không có gì tranh cãi.
Nhưng điều đáng quan tâm thực sự không phải là "ai lớn hơn", mà là: Liệu tài chính trên chuỗi có diễn biến thành một hệ thống thanh toán bù trừ do một đồng tiền duy nhất thống trị hay không?
Lý do đồng ổn định đô la quan trọng, không phải vì chúng lưu thông trên thị trường tiền mã hóa, mà là vì chúng đang đảm nhận vai trò "đơn vị thanh toán bù trừ trên chuỗi".
Một khi hệ thống giao dịch trên chuỗi, thương mại xuyên biên giới và định giá tài sản kỹ thuật số được định giá hoàn toàn bằng đồng ổn định đô la, thì cấu trúc tiền tệ của cơ sở hạ tầng tài chính trên chuỗi sẽ tập trung cao độ.
Sự xuất hiện của Qivalis, về bản chất là châu Âu đang trả lời câu hỏi cấu trúc này: Nếu một phần hoạt động tài chính trong tương lai chuyển lên chuỗi, đồng euro có được kênh thể chế để tham gia hay không?
Đây là một sự "tham gia tồn tại", chứ không phải là đối kháng về quy mô.
Nhìn từ góc độ vĩ mô hơn, stablecoin không còn chỉ là công cụ thanh khoản của thị trường tiền mã hóa. Nó đang phát triển thành:
- Ánh xạ trên chuỗi của tiền tệ chủ quyền;
- Kênh mới cho nhu cầu trái phiếu chính phủ;
- Mạng lưới thay thế cho thanh toán xuyên biên giới;
- Một phần của cơ sở hạ tầng tài chính kỹ thuật số.
Hệ thống ngân hàng Hoa Kỳ, các trung tâm tài chính châu Á và châu Âu lần lượt tham gia không phải là trùng hợp ngẫu nhiên, mà là phản ứng trước cùng một xu hướng - cấu trúc tài chính đang chuyển dịch sang kỹ thuật số và mã hóa token.
Do đó, ý nghĩa của Qivalis không nằm ở chỗ "có thể thách thức đô la hay không", mà ở chỗ: Liệu châu Âu có thể chiếm lấy lối vào thể chế trước khi hình thành lớp thanh toán bù trừ tài chính thế hệ mới hay không.
Khi hệ thống ngân hàng bắt đầu phát hành stablecoin, trọng tâm thảo luận không còn là "liệu tiền mã hóa có trở thành xu hướng chính hay không", mà là "tài chính chính thống định vị lại bản thân trong thế giới trên chuỗi như thế nào".
Điều thực sự đáng quan tâm, không phải là đồng euro có chiến thắng hay không, mà là liệu tài chính trên chuỗi trong tương lai có diễn biến thành một cấu trúc thanh toán bù trừ đa chủ quyền hay không.
Nếu trên chuỗi trở thành một phần của dòng vốn toàn cầu, thì việc vắng mặt tự nó đã có nghĩa là nhượng bộ các quy tắc.
Sự chuyển đổi này, không phải là biến động ở cấp độ giá cả, mà là sự định hình lại ở cấp độ cơ sở hạ tầng.
Và châu Âu, đã lựa chọn tham gia vào đó.
*Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không cấu thành bất kỳ kiến nghị đầu tư nào. Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng.
