Tác giả: Gino Mato
Biên dịch: Saoirse, Foresight News
Securitize công bố báo cáo tài chính quý đầu tiên sau khi lên sàn: Quy mô tài sản token hóa trung bình được quản lý trên nền tảng đạt mức cao kỷ lục 4,3 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ; khối lượng giao dịch trên nền tảng tăng vọt 147%, đạt 5,3 tỷ USD.
Tuy nhiên, tổng doanh thu của công ty giảm 5% so với cùng kỳ, chỉ đạt 14,4 triệu USD; doanh thu từ nghiệp vụ token hóa giảm khoảng 12%, xuống còn 7,8 triệu USD; Lợi nhuận trước thuế, lãi vay, khấu hao và phân bổ sau điều chỉnh chuyển sang thua lỗ 5,5 triệu USD.
So với cùng kỳ năm ngoái, công ty đã chuyển nhiều tài sản hơn lên chuỗi, xử lý khối lượng nghiệp vụ lớn hơn đáng kể, nhưng lại kiếm được ít tiền hơn.
Giám đốc tài chính giải thích khoảng cách giữa quy mô và doanh thu
Ông Francisco Flores, Giám đốc Tài chính của Securitize, cho biết trong cuộc họp điện đàm công bố kết quả tài chính rằng, ở giai đoạn hiện tại, tỷ trọng doanh thu từ quy mô tài sản được quản lý là rất nhỏ, phần lớn khối lượng giao dịch trên nền tảng cho đến nay vẫn chưa được thương mại hóa.
Ông bổ sung rằng, phần lớn doanh thu từ nghiệp vụ token hóa vẫn đến từ các dự án như tích hợp giao thức mới, mở rộng mạng lưới kinh doanh.
Trong khi đó, doanh thu dịch vụ tài sản, tức các khoản phí dịch vụ liên quan thu được từ việc quản lý lượng vốn hiện có trên nền tảng, thể hiện tốt hơn, tăng nhẹ 3% so với cùng kỳ, đạt 6,6 triệu USD. Flores cho rằng, việc hiện thực hóa doanh thu từ giao dịch thuộc về cơ hội trung và dài hạn, mô hình kinh doanh hiện tại vẫn chưa thể khai thác phần lợi ích này.
Tài liệu trước khi lên sàn của Securitize từng dự báo, tổng doanh thu năm 2026 của công ty có thể đạt 110 triệu USD, lợi nhuận trước thuế, lãi vay, khấu hao và phân bổ là 32 triệu USD. Ban lãnh đạo cho biết, trong đó 85 triệu USD doanh thu được đảm bảo bởi hợp đồng, thuộc loại doanh thu thường xuyên, hoặc dựa vào quy mô tài sản và mối quan hệ hợp tác hiện có, do đó dự báo trước đây có tính khả thi cao.
Hiện nay, ban lãnh đạo đã điều chỉnh giảm hướng dẫn doanh thu cả năm xuống mức 70-80 triệu USD. Tổng doanh thu nửa đầu năm của công ty là 33,9 triệu USD. Để đạt được mức dưới của hướng dẫn, mỗi quý nửa cuối năm cần đạt doanh thu khoảng 18 triệu USD; muốn chạm mức trên của hướng dẫn, doanh thu mỗi quý phải gần 23 triệu USD.
Nếu muốn đạt mục tiêu ban đầu là 110 triệu USD, doanh thu mỗi quý cần đạt 38 triệu USD, tương đương với gấp 2,6 lần mức doanh thu của quý này.
Tại sao lại có khoảng cách lớn giữa quy mô tài sản token hóa và doanh thu?
Ông Edwin Mata, Giám đốc điều hành của nền tảng token hóa Brickken, cho biết mâu thuẫn được báo cáo tài chính của Securitize phơi bày là một bài toán cấu trúc mà toàn ngành đang phải đối mặt.
Ông đề cập rằng, quy mô tài sản token hóa được quản lý có thể tăng cao liên tục, nhưng mô hình kinh doanh sinh lời đằng sau lại rất khó mở rộng quy mô đồng bộ; việc chỉ đưa thêm nhiều tài sản lên chuỗi không tự động tạo ra một mô hình kinh doanh có thể tăng trưởng đồng bộ.
Mata giải thích, hiện tại việc triển khai token hóa chủ yếu dựa vào các dự án tùy chỉnh quy mô lớn, tích hợp hệ thống chuyên biệt, thích ứng với các khu vực pháp lý khác nhau, đồng thời cung cấp lượng lớn dịch vụ chuyên môn cho mỗi lần phát hành tài sản mới.
Mỗi khi thêm một loại tài sản mới, bước vào một khu vực pháp lý mới, ra mắt một sản phẩm mới, thường đồng nghĩa với việc bắt đầu một dự án triển khai tùy chỉnh mới. Khi lợi nhuận cần đạt được thông qua việc triển khai tùy chỉnh từng dự án, tốc độ mở rộng của tài sản token hóa sẽ vượt xa doanh thu thường xuyên mà nó có thể mang lại.
Mata cho rằng, cơ hội kinh doanh thực sự lớn xuất hiện sau khi tài sản đã được đưa lên chuỗi, chứ không phải ở giai đoạn phát hành. Doanh nghiệp cần một cơ sở hạ tầng có thể quản lý lâu dài các sản phẩm tài chính, bao phủ toàn bộ khả năng như kiểm soát quyền truy cập, xem xét tuân thủ, báo cáo dữ liệu, phân phối lợi nhuận, xử lý hành vi doanh nghiệp, chuyển nhượng thị trường thứ cấp, v.v.
Đây chính là sự khác biệt giữa doanh thu triển khai và doanh thu cơ sở hạ tầng: Doanh thu triển khai là phí một lần thu được từ việc triển khai tài sản lên blockchain; còn doanh thu cơ sở hạ tầng là phí liên tục phát sinh từ việc duy trì tài sản vận hành liên tục trên chuỗi.
Theo ông, muốn có được doanh thu cơ sở hạ tầng, ngành công nghiệp token hóa cần học theo phần mềm doanh nghiệp: xây dựng cơ sở hạ tầng tiêu chuẩn hóa, tạo ra quy trình làm việc có thể tái sử dụng, một hệ thống đồng thời hỗ trợ nhiều sản phẩm tài chính, thích ứng với nhiều khu vực pháp lý.
Cấu trúc nghiệp vụ phức tạp vẫn cần dịch vụ tư vấn và chuyên môn, nhưng logic sinh lời cốt lõi phải được nhúng sẵn vào bản thân cơ sở hạ tầng.
Tại sao tính toán đơn giản tỷ lệ phí nền tảng lại có thể dẫn đến đánh giá sai?
Ông Utkarsh Ahuja, người sáng lập kiêm đối tác quản lý của Moon Pursuit Capital, cho rằng báo cáo tài chính này của Securitize có ý nghĩa cảnh báo thực tế: tốc độ triển khai ngành và tốc độ thương mại hóa hoàn toàn không đồng bộ.
Ông đặt câu hỏi với các nhà đầu tư: Khi quy mô tài sản được quản lý và khối lượng giao dịch tiếp tục mở rộng, điều gì sẽ xảy ra ở cấp độ kinh doanh? Bao nhiêu trong số lượng tăng thêm này có thể chuyển hóa thành doanh thu thường xuyên? Tỷ suất lợi nhuận có được cải thiện không? Khi quy mô kinh doanh mở rộng, hiệu quả hoạt động có tăng theo không?
Ahuja cho biết, ngành công nghiệp token hóa đang bước vào giai đoạn phát triển hợp lý. Thị trường trong vài năm qua đã chứng minh, các tổ chức thực sự sẵn sàng đưa tài sản thế giới thực lên chuỗi; giờ đây đến lượt mô hình kinh doanh của cơ sở hạ tầng hỗ trợ lĩnh vực này được kiểm tra.
Khi nhiều vốn tổ chức hơn đổ vào tài sản token hóa, các nhà đầu tư sẽ càng coi trọng chất lượng doanh thu, tỷ lệ giữ chân khách hàng, tỷ suất lợi nhuận, cũng như lợi tức thương mại từ việc vận hành và bảo trì tài sản lâu dài. Đây cũng là điểm then chốt để phân biệt xem một nền tảng thực sự là hoạt động kinh doanh bền vững, hay chỉ đơn thuần là câu chuyện tăng trưởng.
Nếu lấy doanh thu 14,4 triệu USD của Securitize chia trực tiếp cho khối lượng giao dịch 5,3 tỷ USD, thoạt nhìn có thể tính ra một tỷ lệ phí nền tảng khá tốt, nhưng cách tính này hoàn toàn không phản ánh tình hình lợi nhuận thực tế của công ty.
Cách tính khối lượng giao dịch mà Securitize thống kê khá rộng, bao gồm đầu tư, mua lại, chia cổ tức, di chuyển tài sản xuyên chuỗi; và Giám đốc Tài chính Flores cũng thừa nhận, trong phần khối lượng giao dịch này, chỉ có một phần rất nhỏ có thể tạo ra doanh thu.
Kết luận phù hợp với thực tế hơn là: Securitize cho đến nay vẫn chưa thiết lập được mô hình 'mức độ hoạt động nền tảng - chia sẻ lợi nhuận' trưởng thành, và thực tế này đáng được quan tâm hơn bất kỳ con số tỷ lệ phí đơn lẻ nào.
Mâu thuẫn quy mô-doanh thu của tài sản token hóa sẽ diễn biến thế nào tiếp theo?
Kịch bản lạc quan: Securitize tập trung phát triển nghiệp vụ token hóa cổ phiếu công khai, dựa vào việc nhà phát hành token hóa cổ phiếu, năng lực của công ty chứng khoán, thanh toán nguyên tử, thúc đẩy giao dịch tần suất cao, từ đó thu được phí giao dịch. Ban lãnh đạo cho rằng, so với trái phiếu, sản phẩm tín dụng được token hóa, cổ phiếu được token hóa có tính chất giao dịch mạnh hơn. Tuy nhiên, nghiệp vụ này thuộc về bố trí kinh doanh trung và dài hạn, ảnh hưởng sẽ không thể hiện trong chu kỳ kết quả kinh doanh năm nay.
Muốn doanh thu cả năm tiệm cận hoặc thậm chí đạt 80 triệu USD, mỗi quý nửa cuối năm cần đạt doanh thu khoảng 23 triệu USD, so với quý hiện tại phải có tốc độ tăng tốc rõ rệt.
Kịch bản bi quan: Quy mô tài sản được quản lý, khối lượng giao dịch tiếp tục lập kỷ lục mới, nhưng mô hình kinh doanh nền tảng vẫn phụ thuộc vào từng dự án tùy chỉnh, doanh thu từ nghiệp vụ token hóa biến động mạnh, tốc độ tăng doanh thu dịch vụ tài sản quá chậm, không thể bù đắp cho các vấn đề trên.
Nếu doanh thu cả năm chỉ đạt mức dưới 70 triệu USD của hướng dẫn, mỗi quý chỉ cần doanh thu khoảng 18 triệu USD, chỉ cao hơn một chút so với quý này. Ngay cả khi quy mô kinh doanh công bố ra ngoài tiếp tục lập kỷ lục mới, lợi nhuận trước thuế, lãi vay, khấu hao và phân bổ sau điều chỉnh vẫn có khả năng duy trì ở mức thua lỗ.
Thử thách cốt lõi mà ngành công nghiệp token hóa sắp tới phải đối mặt là: Khi nền tảng bổ sung thêm quy mô tài sản hoặc khối lượng giao dịch cấp tỷ USD, liệu có thể tự tạo ra doanh thu thường xuyên mà không cần dựa vào dự án mới hay không.
